Boekhoorn boos: Telegraaf wil geen deal doen. Dus: Persoorlog!

Wat is er aan de hand bij De Telegraaf? Terwijl de koersen kelderden, trok het aandeel vorige week een sprintje omhoog van 16 naar 21 euro. Grootaandeelhouder Marcel Boekhoorn verzamelt munitie tegen de Telegraaf-directie. Boekhoorn is boos omdat de wakkere krant weigert zijn dagblad De Pers te kopen. Komt er een Persoorlog?

Boekhoorn gebeld, die officieel commentaar weigert. 'Doe mij een lol, citeer mij niet. Ik heb geen zin in gezeik met de AFM.' Fred Arp, financieel bestuurder van het beursgenoteerde Telegraaf Media Groep, heeft de koersexplosie ook gezien. 'De koers loopt op, kennelijk zijn er partijen aan het kopen'. Ook Arp wil liever zelf, zoals een uitgever betaamt, buiten de publiciteit blijven. Of er een relatie is tussen de koersbeweging en mogelijke aankopen van Boekhoorn of andere aandeelhouders weet de Telegraaf-cfo niet. Wel bevestigt Arp een en andermaal dat De Telegraaf niet van plan is Boekhoorn van zijn problemen met dagblad De Pers te verlossen. 'We hebben gepraat, ja. En we willen De Pers best helpen met drukken of advertentie-acquisitie, maar wat moeten wij met dat krantje? Het maakt een ton verlies per week. Hoe moet ik dat uitleggen?'

Something rotten in the state of TMG? Terwijl de AEX crashte, knalde de koers van De Telegraaf omhoog...

De timing van Boekhoorn had niet slechter gekund. Fred Arp en bestuursvoorzitter Ad Swartjes voelen zich voor het eerst in de rijke Telegraaf-historie gedwongen tot een reorganisatie. De inkomsten kachelden het eerste half jaar met 5 miljoen terug (naar 360 miljoen euro) en 450 leden van de ooit hechte Telegraaf-familie kunnen een speurder plaatsen voor nieuw werk. Niet echt het moment om te gaan investeren in het media-speelgoed van Marcel Boekhoorn, zou je zeggen. Bovendien: ze hébben al een gratis krant, het ternauwernood winstgevende Spits!

De Pers: slechts 'enkele miljoentjes verlies'
In de afgelopen maanden heeft Marcel Boekhoorn meerdere keren geprobeerd zijn krant aan De Telegraaf te slijten. Dagblad De Pers is, geheel conform de eigen slogan 'gratis maar niet goedkoop'. De miljardair uit Rhenen heeft al zo'n dertig miljoen verbrand met zijn krant, en vertelt omstanders onomwonden 'nooit meer een cent in media te zullen investeren'.

Maar dat is slechts de halve waarheid. Boekhoorn laat zijn dagblad niet vallen. Dat is zijn eer te na. Bovendien zouden de verliezen na een ontslaggolf beperkt zijn tot 'enkele miljoentjes per jaar'. Ook Boekhoorn kan rekenen, hij is van huis uit immers accountant. Een combinatie met het sterkste krantenbedrijf van Nederland zou de ommekeer kunnen betekenen op de advertentiemarkt, zeker nu vrijwel iedereen ervan uitgaat dat PCM binnenkort de stekker uit DAG trekt. Die gratis krant maakt zo mogelijk nog grotere verliezen dan De Pers, en is binnen het altijd politieke PCM een precaire titel. De Pers + Spits! zouden het ontstane gat samen op kunnen vullen. Onbegrijpelijk, bromt Boekhoorn, dat de Telegraaf-top hem hautain de deur wees.

Gaan Ad Swartjes en Fred Arp hun 'njet' tegen Boekhoorn bekopen? Zou kunnen. Want Boekhoorn is meer dan een rivaliserende uitgever. Hij is ook grootaandeelhouder van De Telegraaf. Strategisch, zoals dat heet. Om zijn argumentatie inzake De Pers-deal kracht bij te zetten, kocht Boekhoorn dit voorjaar voor zo'n vijftig miljoen euro aandelen in het beursfonds De Telegraaf. Swartjes en Arp kunnen hun grootaandeelhouder, volgens de WMZ-meldingen goed voor minimaal 5%, dus wel tergen, maar niet negeren. Sterker, Boekhoorn heeft een Plan B om zijn onwillige bruid alsnog tot een huwelijk te dwingen. Door het organiseren van een aandeelhoudersrevolte zou de directie tot inkeer komen. Denkt Boekhoorn.

Plan B: de directie afzetten
Hoe groot de kans op ruzie is? Groot. Boekhoorn heeft maar 10% van de stemmen nodig om een Bijzondere Aandeelhouders Vergadering bij elkaar te roepen. Op die BAV zou het functioneren van de directie geagendeerd kunnen worden. Pijnlijk, want wat een gedeelte van de redacties betreft mogen er aan de ontslaglijsten nog wel wat namen toegevoegd worden: die van de TMG-directie. Zoals een sterverslaggever formuleert: 'Vroeger was het wij van de Telegraaf tegen de rest. We waren een grote familie. Door deze reorganisatie dreigen ze het dna van ons bedrijf af te breken.' Ook in financiële kringen oogst de TMG-top nogal wat kritiek, sinds zij bijna tweehonderd miljoen moesten betalen voor het afkopen van een putoptie inzake de omruil van haar SBS-aandelen tegen een belang in ProSieben Sat1. (Zelf houden ze het er overigens op dat de putoptie eigenlijk dertig miljoen winst opleverde, plus een belang van 12% in een kansrijk tv-bedrijf. 'Maar sommige stukjeschrijvers kunnen of willen niet rekenen', glimlachte de altijd milde Ad Swartjes naar uw 925-verslaggever.)

Klaar voor onder water met De Mol en Zeeman?
Om een vuist te maken moet Boekhoorn pacteren met andere activistische aandeelhouders. Moeilijk kan dat niet zijn, de Telegraaf Media Groep beschikt over gereputeerde speculanten. Cyrte Investment, van ondermeer John de Mol en de Rabobank, heeft 10,3%. Fondsmanager Frank Botman beschikt over een goed geslepen messenset die hij 'strategisch' in zal zetten om de verscholen waarde van het nog steeds rijke Telegraaf-concern uit te benen. Ook de derde aandeelhouder, textielverkoper Jan Zeeman, profileert zichzelf met zijn beleggingsmaatschappij Navitas als 'activistisch'. Zeeman heeft, net als Boekhoorn, 5,01%. En dan is er nog verzekeraar Aviva, die via haar dochter Delta Lloyd eveneens over een vijfprocentpakket -  5,13%, om precies te zijn - beschikt. Aviva wil haar Hollandse dochter verkopen, zo heet het, en maakt schoon schip in de boeken. Zie de woekerpolisdeal die de verzekeraar onlangs plotseling tot ieders verbazing sloot. Boekhoorn of Botman zouden geïnteresseerd zijn in hun pakket. Resteren nog twee onafhankelijke strategische investeerders in De Telegraaf. Allereerst is daar Tweedy Brown, een Amerikaans fonds dat op 9% van de aandelen zit, maar het nog te vroeg vindt om te verkopen. Daarvoor worden de stille reserves van De Telegraaf, volgens ingewijden oplopend tot één miljard, onvoldoende verzilverd. En tenslotte is daar Jan Dirk Paarlberg, die samen met zijn zoon eigenaar is van 7,2% van de aandelen. Paarlberg beheerst het aandelenspel: hij verdiende zijn eerste miljoenen bij Salomon Brothers in the City en op Wall Street. Paarlberg zal zelf niet aanvallen, maar zijn aandelen leveren al lang nauwelijks rendement. Een koersklappertje zou hem niet onwelkom zijn. 'Dan wordt het leuk', knipoogde hij naar 925.

Tellen we de investeerders op, stranden we net onder 50% van het aandelenkapitaal. Die helft + 1 is nodig is om het beleid te wijzigen en de directie naar huis te sturen, waarbij De Telegraaf zich ook nog achter ouderwetse beschermingswallen met een volgzaam administratiekantoor en certificaten van aandelen heeft verschanst. Voor het laatste plukje op weg naar een meerderheid kan Boekhoorn aandelen op de beurs kopen. Dat zal hij ongetwijfeld (laten) doen, maar of het opschiet.. Slechts een paar procent van de aandelen 'zit los', zoals dat heet. Kleine aankopen leiden al snel tot grote koersgevolgen.

Of... hoog spel in Goirle?
Dan maar aankloppen in Goirle, bij de familie van Puijenbroek? Belletje trekken bij Alexander van Puijenbroek, houder van 30,5% van het aandelenkapitaal, kan helpen. Hij zat al in de Raad van Commissarissen - sinds 1975! - toen de krant nog nauwelijks kleurenfoto's kende. De kans dat 'd'n Puij', zoals die onder dorpsgenoten heet, helpt de Telegraaf-top te onttronen lijkt klein. Alexander erfde het belang immers van zijn vader Ruud, die de Telegraaf na de foute oorlogsjaren redde met een bescheiden financiële injectie. Alexander is 60 en volgens de normen van de Code Tabaksblat al lang over zijn houdbaarheidsdatum als bestuurder heen. Wat wil de volgende generatie van het katholieke geslacht met hun Telegraaf-fortuin? Cashen en wegwezen, of als de Heinekens aan het stuur blijven? Misschien moeten ze de zaak eens bespreken met collega-aandeelhouder Jan Zeeman, die niet alleen rijk werd in dezelfde branche (textiel) maar opvallende connecties met Van Puijenbroek heeft. Zo kocht Zeeman het luxueuse landgoed Wellenseind in Lage Mierde van een tante van Alexander. De twee families wonen nu zo'n tien kilometer van elkaar verwijderd, in jagerstermen een wandelingetje met de dubbelloops losjes over de onderarm. Kopje koffie, Alexander?  

Conclusie: Marcel Boekhoorn kan de Telegraaf-top kwellen, maar zolang de Van Puijenbroeks achter de geraniums in Goirle blijven, kan het oproer bedwongen worden. De vraag is of De Telegraaf en Boekhoorn het zover willen laten komen.