Onverwachte bevindingen bij shortseller, links de gezonde controle

Lichaams-APK? Goedgekeurd, maar rijbewijs kwijt

Hypochondrie is lucratief, maar vooral voor mensen die er geen last van hebben. Als u van plan was binnenkort pre-emptive in een schimmig kliniekje een total body scan van uw goddelijke lichaam te laten maken is het raadzaam even door te lezen.

NU! Slechts 1298 euro, en ALLEEN DIT JAAR nog ZAKELIJK AFTREKBAAR! Total body scans zijn hot, maar niet geheel gratis. Toch gauw een sprintje naar de commerciële MRI-grutter?

Handige zakenmensen hebben weer een manier gevonden om met bangmakerij geld te verdienen. Deze keer richten ze zich op u. De typische klant voor een full-body imaging sessie is een getrouwde man, tussen de 35 en 65 jaar oud, heeft een preoccupatie met gezondheid en een intelligentie en inkomen van enige keren boven modaal. "Hoe eerder kanker ontdekt wordt, hoe meer kans op genezing" prijkt middenop de homepage van Prescan, een van de aanbieders van total body scans. Even de kankerangst aanwakkeren, dat is goed voor de omzet.

Duitse degelijkheid?

Verschillende scankliniekjes bieden tegen viercijferige bedragen aan om geheel belangeloos te kijken hoe groot uw organen zijn. Het begon als een voornamelijk Duits en Oostenrijks fenomeen: in het land waar menselijk falen al sinds de uitvinding van de Volkswagen onacceptabel is vonden de mushroomende scancentra een gewillige voedingsbodem. Inmiddels is de trend overgewaaid naar de lage landen, en zelfs de doorgaans zo onderkoelde Britten laten zich nu van top tot teen door- en daarmee oplichten. Privatescan, Firstclassmedical, Royal Hospitals: al dan niet in Duitsland of Turkije gluren ze tegen betaling van kop tot kont in uw lijf.

Radiologen en anderen in de bona fide medische wereld zijn niet blij met deze commercie. Tenzij ze bij zo'n firma werken natuurlijk. Volgens het röntgengilde heeft het maken van random plaatjes van lichamen geen toegevoegde waarde, en is het zelfs schadelijk. De straling die bij CT-scans gebruikt wordt kan zelf bij veelvuldige blootstelling net zo kankerverwekkend zijn als een verblijf rond 1945 in Hiroshima, en goede studies naar de beste manier om met bij total body scans gevonden afwijkingen om te gaan zijn er niet. Ondanks dat kan het vrijblijvend scannen wel grote gevolgen hebben: een zakenman die zich in Duitsland had laten scannen heeft sindsdien een auto met chauffeur. Bij de MRI van zijn hoofd bleek er een zwelling in zijn hersenvliezen te zitten, een volkomen ongevaarlijke situatie, maar ook met een goedaardige tumor in het hoofd neemt het CBR direct je rijbewijs in.

Losse schroefjes

Vrijwel niemand is helemaal normaal. Bij CT-scans van 1192 mensen die geen enkele klacht hadden vonden onderzoekers in 86% van de gevallen afwijkingen aan de interne organen. In een studie met MRI van 148 gezonde vrijwilligers bleek 29% een abnormale scan te hebben. Een cyste, wat bizar grote lymfeklieren, uitbochtingen van de dikke darm: allemaal abnormale bevindingen waarvan totaal niet duidelijk is of je er iets mee moet. De percentages fluctueren een beetje, maar de boodschap is duidelijk: bij massa's mensen zit intern wel een schroefje los. Als we alle lezers van 925 morgen door de scanner halen vinden we bij ongeveer vijftien procent van hen galstenen. Toch krijgt slechts een paar procent van alle mensen tijdens het leven ooit last van die stenen.

De kans dat ergens op de plaatjes een zwelling wordt gezien zonder dat u daar last van had, en waarvan onduidelijk is wat ermee gebeuren moet is aanzienlijk. Dit soort tumoren heten in vakjargon incidentaloma's, per ongeluk gevonden massa's. Een kleine zoektocht in de meest gebruikte medische database levert 495 hits op van vooral veel artikelen waarin artsen over elkaar heen rollen of het nodig is om überhaupt aandacht aan die zwellingen te besteden. De commerciële scancentra zijn lachende derde: hun businessplan drijft op kankervrees, dus verkondigen hun websites vol trots hoeveel klachtenvrije tumoren ze al hebben gevonden.

Leuk voor uw chirurg

Als het niet jeukt, moet je ook niet krabben. Als dokter probeer je alleen een behandeling te verzinnen als er een probleem is. Een van de basisregels uit de geneeskunde is het primum non nocere, oftewel: allereerst voorkomen te schaden. Natuurlijk kun je bij iedereen preventief de galblaas eruit halen, een leuke operatie voor jonge artsen om lekker te oefenen, maar als dat eigenlijk niet nodig is hoort de tuchtraad je dan wel op de vingers te tikken. Hetzelfde geldt voor onnodige diagnostiek. Als een huisarts besluit om bij al zijn patiënten eens per week bloed af te nemen om laboratoriumonderzoek op te doen krijgt hij niet alleen een gebelgde zorgverzekeraar aan de lijn, maar handelt hij tevens in strijd met de eed van Hippocrates. Een scan bij iemand zonder klachten is niet anders.

Uw dokter helemaal geen idee wat hij met uw lichaamskiekjes moet. Hoe erg is zo'n loszittend schroefje, ergens aan de lever? Moet een bobbeltje aan de rechternier daar weg, of kan dat nog tachtig jaar geen kwaad? En een iets uitgebochte lichaamsslagader bij een krasse knar die nog marathons loopt, is dat nou een reden voor een risicovolle operatie? Uiteindelijk zijn medici vaak voorzichtig, en zullen ze met de door u in Duitsland geschoten plaatjes aan de gang gaan. Voor u het weet ligt u op een operatietafel, met alle risico's van dien, voor het verwijderen van een totaal onschuldig vetbobbeltje.

Natuurlijk zijn er uitzonderingen, maar voor de meeste mensen is een total body scan in het beste geval weggegooid geld, en in het slechtste geval levensgevaarlijk. Mocht u echter naast hypochonder ook van narcisme niet vies zijn kunt u natuurlijk wel de sappigste printjes boven de eettafel hangen.