Les 1: nooit short gaan op IQ

Veel info over Flynn effect

Schaarste dreigt: domme blondjes raken op

Heeft u ook het idee dat iedereen om u heen steeds minder slim wordt? Dan bent u of zelf niet erg begiftigd, of u heeft het fout. Gemiddeld gezien stijgt het IQ namelijk, een effect waardoor op den duur zelfs de dragers van blonde lokken deze 925-rubriek zullen begrijpen.

Onbenulligheid en Opel Calibra's: geniet ervan nu het nog kan. Voor beide modaliteiten geldt dat ze op het punt staan een rariteit te worden. General Motors doet binnenkort een Fokkertje, terwijl het IQ van onze wereldburgers gestaag opklimt. Zoals al eerder gezegd is dat natuurlijk in beide gevallen positief, maar het zet natuurlijk ook aan tot nadenken. Misschien staan de twee effecten wel met elkaar in verbinding, maar voorlopig zijn zelfs wetenschappers niet slim genoeg om tot een sluitende verklaring voor deze fenomenen te komen.

Slim, slimmer, Einstein?

De afgelopen jaren deed het IQ hetzelfde als de AEX: gemiddeld ging het omhoog. Vijf jaar oud grut scoorde in 1993 gemiddeld bijna een IQ van 103, oftewel drie punten meer dan de testgroep in 1981 waar het gemiddelde mee op 100 was gezet. 

Ook volwassenen lijken steeds minder stupide te raken. Tussen 1968 en 1999 ging de totale IQ-score van Nederlandse testpersonen 19.8 punten omhoog. Dit levert natuurlijk problemen op, aangezien het IQ bedoeld is als een standaardmaat voor pienterheid. Een score van 100 is gemiddeld. Als de hele populatie echter besluit betere antwoorden te geven, moeten de scoretabels worden aangepast om weer op dat gemiddelde uit te komen. Uit bergen statistiek blijkt dat een nieuwe generatie de IQ-lat ergens tussen de 5 en 25 punten hoger legt.

Hersengroei 

Deze braingain heeft een naam: het Flynn effect, naar goed gebruik vernoemd naar zijn ontdekker. In alle landen, bij alle bevolkingsgroepen lijkt de intelligentie langzaam te groeien. Dat verklaart eindelijk waarom uw zesjarige zoontje wél in staat is een DVD te branden, en schijnt nieuw licht op het fenomeen dat de multitask-secretaresses van vandaag zover geëvolueerd lijken te zijn ten opzichte van hun Miss-Moneypenny-jaren-'50-evenknieën.

Waarschijnlijk zit het in de (op)voeding. Het duurt nog even voordat de gemiddelde IQ-stijging de wetenschapselite tot een afdoende hoog intelligentieniveau heeft getild dat ze het Flynn-effect precies kunnen verklaren, maar kleinere gezinnen en meer oefenen met IQ-tests zijn ontwikkelingen die ze aandragen als oorzaak van de wassende denkkracht. Toch lijkt voor biologen vooral het grotere aanbod van al dan niet geestelijke voeding essentiëel. 

McDommer

Voeding lijkt een beperkende factor voor menselijke ontwikkeling. Kort gezegd: als iedereen optimaal te eten krijgt, kunnen we allemaal grote, slimme en sterke opperbaasjes worden. Maar omdat sommige mensen zichzelf beperken tot slappe koffie en lauwe McFriet blijven ze suboptimaal in lichaam en geest, en nauwelijks langer dan de middeleeuwers die rechtop door bizar minuscule deurtjes hun plaggenhutten inmarcheerden.

Een mooie illustratie hiervan is de nieuwe Universele Groeicurve van de Mens. Volgens de Wereld Gezondheid Organisatie groeien alle kinderen ter wereld in principe even snel, als ze maar op dezelfde manier opgroeien. Evenveel vlees en eiwitten, geen oorlog en gebrek. Ghanese kids uit de elite schieten tot een jaar of tien even vlot de lucht in als buggaboo-babies in het Gooi. Uiteindelijk tikken Zweden en Friezen nog altijd een hoger eindstation aan dan bijvoorbeeld de gemiddelde Chinees, maar ook dat verschil lijkt binnenkort passé.

Domme deen

Over anderhalve eeuw dus alleen maar >140 IQ-punters met schoenmaat 72? Dat was wel het idee, tot een paar jaar geleden nieuw onderzoek zorgde voor de gewraakte nuance die wetenschappers altijd weer onder een tapijtpuntje vandaan plukken. Deense dienstplichtigen blijken namelijk de laatste jaren weer iets beperkter te zijn geworden. Het fopscandinavische kannonnenvlees ging er tussen 1998 en 2004 anderhalf IQ-punt op achteruit. En ook de maximale lengte die de opgeschoten jeugd bereikt lijkt af te vlakken. 

Met een beetje pech zou over een paar decennia iedereen dus zover zijn gegroeid, in lengte en processorkracht, dat u met uw 1 meter 87 en IQ van 140 in de diepste regionen van de degradatiepoule zou eindigen. Natuurlijk hebben we nog zo'n 40 gewapende conflicten en een stevige asymmetrie in de wereldhandel die ervoor zorgen dat uw bevoorrechte positie als lange, slimme kaaskop voorlopig geen gevaar loopt. Maar mocht u binnenkort door de koffiejufrouw worden ontslagen, dan was u in ieder geval gewaarschuwd.