De slachtoffers van meesteroplichter Bernie Madoff (update)

Met een cocktail in de ene hand en een prospectus met gegarandeerde rendementen in de andere liep de 70-jarige Bernard Madoff de countryclubs van Amerika af om de rijken hun geld afhandig te maken. Maar zij zijn niet de enige slachtoffers van de $50.000.000.000 fraude, hier de lijst:

1. Fairfield Greenwich Group had $7,5 miljard geïnvesteerd, ongeveer de helft van het geld dat de groep in beheer had.
2. Kingate Global Fund uit Bermuda vertrouwde Madoff $2,8 miljard toe.
3. Ook de New York Mets zijn hun bestaan niet meer zeker nu is gebleken dat eigenaren Fred Wilpon en Saul Katz er mogelijk voor $300 miljoen zijn ingeluisd.
4. Ascot Partners, het hedge fund van Jacob Ezra Merkin (tevens voorzitter van autofinancierder GMAC), is waarschijnlijk $1,8 miljard kwijt.
5. De fraude kost Spaanse beleggers meer dan $3 miljard. Het meeste geld werd beheerd door Santander dat via zijn hedgdefonds Optimal investeerde.
6. BNP Paribas had niet alleen een slecht weekend dankzij een Belgische rechter maar verloor ook $350 miljoen door Madoff.
7. Royal Bank of Scotland had $600 miljoen geïnvesteerd.
8. Nomura (Japanners die de Britse activiteiten van Lehman Brothers hebben overgenomen) is $300 miljoen kwijt.
9. De Zwitserse private banks vertrouwden Madoff $4 miljard toe.
10. Volgens de Financial Times had HSBC, de grootste bank van Europa, $1 miljard bij Madoff geparkeerd.
11. Jerome Fisher, oprichter van Nine West (schoenen) is $150 miljoen kwijt.
12. & 13. Miljardairs Ira Rennert en Norman Braman, voormalig eigenaar van de de Philadelphia Eagles, investeerden een onbekend bedrag.
14. De liefdadigheidsstichting van de Bostonse filantroop Carl Shapiro verloor $145 miljoen. Ook de Wunderkinder Foundation van Steven Spielberg zou een onbekend bedrag kwijt zijn.
15. Zelfs zijn eigen stichting, de Madoff Family Foundation, ging het schip in voor $19 miljoen. (Op zich wel weer sportief, dat hij zichzelf niet oversloeg.)
16. Société Générale verloor $13 miljoen (een schijntje natuurlijk vergeleken met de €4,9 miljard die Jérôme Kerviel kwijtmaakte).
17. Zelfs Countryclub Palm Beach, waar Madoff regelmatig kwam, behoort tot de gedupeerden, evenals de leden die regelmatig investeringstips kregen van Bernie. Daar ben je immers vrienden voor. (Kijk hier voor de volledige lijst.)

Update 22.30 Fortis zou voor een bedrag tussen de €850 miljoen en €1 miljard zijn getroffen. Het onderdeel ABN Amro dat aan Royal Bank of Scotland is verkocht, investeerde ook in Madoff. ABN Amro wil niet zeggen hoeveel.

Werkwijze
Hoe ging Madoff te werk? Volgens Bloomberg opereerde hij onder naam van zijn investeringsbedrijf Bernard L. Madoff Investment Securities LLC in New York, maar hield hij zijn frauduleuze praktijken buiten de boeken, en dus buiten het zicht van de toezichthouder. 

Madoff had een goede naam opgebouwd met zijn bedrijf, dat hij in 1960 had opgericht met geld dat hij als lifeguard had verdiend, als voorzitter van de Nasdaq en als filantroop. Met ouderwetse mond-tot-mondreclame kreeg hij veel klanten via zijn joodse netwerk. Dus dat een groepje bejaarden uit Boca Raton hem wat spaargeld toevertrouwde, mag geen wonder heten. Maar hoe zit het met gerenommeerde banken die zonder enige scrupule miljarden in hem investeerden? Waren er geen waarschuwingssignalen?

Red flags
Toch wel. Al in 2006 waarschuwde Aksia, een adviesbedrijf voor hedge funds, niet te investeren in Madoffs bedrijf, mede omdat de boeken van zijn bedrijf werden gecontroleerd door een accountantsbedrijf dat slechts drie (!) werknemers had. Volgens de Washington Post waren er meer analisten die vraagtekens zetten bij Madoffs werkwijze die omgeven was door geheimzinnigheid. Zo weigerde Madoff, een pioneer op het gebied van elektronisch handel, zijn klanten online toegang te geven tot hun rekeningen. ‘When something is too good to be true, it probably is,’ aldus de wijze woorden van Aksia’s ceo.

De $50 miljard zou overigens niet het totaal geïnvesteerde geld zijn, maar het geld dat zijn cliënten dachten te hebben opgebouwd in de loop der jaren. Van het geld zou nog $300 over zijn, waar de rest naartoe is gegaan is onduidelijk. (Wij hebben wel een vermoeden: Madoff bezit huizen in Palm Beach ($9,3 miljoen, waar ook een 16 meter zeilbootje voor de deur ligt), in Manhattan ($5 miljoen), op Long Island, in Roslyn (waar hij woonde) en in Frankrijk.

Volgens Forbes lopen de investeerders bovendien het risico meer dan alleen hun ingelegde geld kwijt te raken. Als zij de afgelopen jaren rendement hebben ontvangen op hun investering, moeten ze dat mogelijk terugbetalen. Iets dergelijks is eerder gebeurd bij een pyramidespel met $400 miljoen door de Bayou Hedge Fund Group. Dan moet er wel worden bewezen dat de ontvangende partij vermoedde of wist dat het om fraude ging. Dus mondje dicht.