Hermafrodietenrace, leuk alternatief voor een saaie zakenlunch

Current biology artikel over hermafrodiet onkruid

Het nut van sex

Uw secretaresse is goed in uw agenda beheren en daarover met andere secretaresses roddelen, u bent goed in 925 refreshen. De natuur houdt van duidelijke taken, maar als het om het nageslacht gaat begint de evolutie soms een hedgefund.

Mannen en vrouwen kunnen in principe allebei lopen, ademen, aan of onder daartoe niet geëigende lichaamsdelen krabben en filosoferen over de mooie dingen des levens (dat laaste vooral als ze uit Sarkozystan komen). Een ding kunnen mannen niet: krijsende zevenponders baren.

Mensenmannen zijn in de biologie niet uniek: veel soorten kennen een taakverdeling tussen de twee geslachten. Biologen definiëren mannelijkheid min of meer als het onvermogen tot het leggen van eieren, babies of gewoon het produceren van de kleinste voortplantingsvehikels.

Dat laaste geldt bijvoorbeeld voor de groenzonebewoners in uw kantoortuin: de planten die de grote zware geslachtsunits maken zijn vrouwelijk, de licht zaad verspreidende exemplaren houden van voetbal.

Evolutionair hedgen
Maar waar veel dieren de afgelopen eonen voor een tweedeling in sekserollen opteerden kozen sommige planten voor de D66 aanpak: een compromis dat de kracht van alle initiatieven verenigt. Hermafrodiete individuen lezen zowel de Autoweek als de Cosmopolitan, en kunnen soms zelfs met zichzelf even voor Schepper spelen. Klinkt top, dus hebben deze intersexuelen de toekomst?

Hermafrodieten belichamen het allereerste hedgefund ooit. Anders dan de meeste dieren kunnen geraniums niet marcheren, dus moet een potentiële partner relatief dichtbij wortel hebben geschoten.

Theoretisch is het heel handig om bij afwezigheid van charmante mannetjesplanten een alternatieve strategie achter de hand te houden. Geen heren? Dan maken de hermafrodieten toch extra zaad? En zo blijkt het inderdaad te zijn.

Bingelkruidcompetitie
Biologen lieten zien dat bingelkruid, een veel voorkomend onkruid (Mercurialis annua, voor de plantkundigen onder u) op deze manier sexrisico's afdekt. Het is een bijzondere soort waar in sommige populaties naast intersexuelen ook mannetjes voorkomen, die zich gespecialiseerd hebben in zaadproductie.

Bingelkruid, een van de meest geëmancipeerde groenten ter wereld.

De mannetjes maken tien tot dertig keer meer zaadjes, en zijn bovendien net als in het echte leven een stuk langer dan de dames. Als in een bingelkruidcommune het percentage kerels keldert nemen de hermafrodieten hun kans waar, en trekken alle zaadregisters open.

Deze sexverzekering kon waarschijnlijk ontstaan omdat de plant vaak als pionierssoort nieuwe terreinen koloniseert. In stabiele populaties hebben mannetjesplanten een betere kans om pappa te worden, maar in nieuwe kolonies hebben hermafrodieten het voordeel omdat een enkele hermafrodiete plant in staat is een kolonie te stichten en onderhouden.

De kracht van de Khan
In unieke gevallen is tweeslachtigheid dus handig, maar onder andere omstandigheden wint het rondstuivend mannelijk zaad. In iedere vent schuilt immers de potentie om door kwistig rondstrooien van genetisch kwaliteitsmateriaal de nieuwe Genghis Khan te worden: anno 2003 bezaten 16 miljoen mannen zijn Y-chromosoom, ofwel een half procent van alle mannen ter wereld.

Als u ook nog moeite zou steken in het aanplanten van een baarmoeder en het daarin fabrieken van miniatuursuccesentrepreneurtjes zou u gegarandeerd een Khan-kneus blijven. Ook hier geldt: arbeidsdeling ligt aan de basis van iedere civilisatie.

En het redelijk alternatief? Darwin had natuurlijk ook kunnen kiezen voor het per decreet afschaffen van sexuele voortplanting, en het slaken van moeilijke reproductieve kreten kunnen vervangen door ongeslachtelijk stekken, afsplitsen of zelfbevruchting.

Meioseplicht
Geen optie: seks is handig, zeker om aan nare ziekten te ontkomen. Om het hoofd te bieden aan allerlei ellende zoals veranderende omgevingen, hypermuterende virussen en nieuwe bacteriën moet een soort met een generatieduur van ordes van grootte langer dan de twintig minuten die een bacterie nodig heeft aan sex doen om de genen een beetje te husselen. Voor soort en Khan.

De grootste melkboer aller tijden.