Instrumenten om de wereldeconomie te laten klappen deel II: de CDO

CDS, CDO, LCDS, CMCDS, CLN. Om de hoofdrolspelers in kredietcrisis te begrijpen is bijna professioneel Lingo-inzicht vereist. Daarom schept een heuse optiehandelaar - opererend onder de ondubbelzinnige nom de plume 'Optie 2' - speciaal voor 925 helderheid in de letterbrij. Vandaag deel 2: de CDO, ofwel de Collateralized Debt Obligation.

In mijn vorige stukje heb ik u verteld over de werking van de Credit Default Swap (CDS), de voor- en de nadelen ervan. De CDS als beleggingsinstrument is te gebruiken in structuren als een synthetische Collateralized Debt Obligation (CDO). Een CDO bestaat uit een verzameling CDS-en en een kleine portie fysieke obligaties en of cash, dit dient als onderpand (Collateral) voor de posities binnen de CDO.

Verdeling van de taart
Als u een CDO koopt heeft u recht op een periodieke uitkering. De premie die u krijgt uitgekeerd hangt af van welk deel u besluit te kopen. Er zijn meestal drie varianten: u kunt de “Equity Tranche”, “Mezzanine Tranche” of “Senior Tranche” kopen. De Equity Tranche is de meest risicovolle deelneming. Aangezien risico en rendement onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden is dit tevens de deelneming met de hoogste opbrengsten. De Mezzanine tranche zit tussen de Equity- en Senior tranche in qua risico en rendement. De laatste tranche is de minst risicovolle maar ook krijgt u daar de minste munten voor.

De tranches worden niet als gelijk delen uitgegeven. De Equity tranche beslaat over het algemeen tussen de 1 en 5% van de CDO, de Mezzanine tranche ligt meestal tussen de 5- en 20% en de Senior tranche is de grootse met 70- tot 90% van de CDO. Op het moment dat er een faillissement (Default) voordoet op één of meer van de CDS-en in de CDO wordt dit verwerkt op de tranche. Het eerste is de Equity tranche aan de beurt. Als de vooraf gestelde faillissementen de limiet van de tranche overschrijden, kunt u fluiten naar uw inleg. 

Overigens zegt de kredietwaardigheid van de in de CDO aanwezige CDS niets over de tranche en vice versa. Zo kan het zijn dat er een paar, naar het scheen, solide banken of bedrijven omvallen maar deze hebben in eerste instantie direct effect op de nog aanwezige tranche met het hoogste risicoprofiel.

En zo ging het mis
Op het moment dat de marktwaarde van de synthetische CDO beneden een bepaald niveau zakt kan de “Trustee” (de bewaarder van het onderpand) besluiten een deel van de portefeuille te laten liquideren door de uitgever van de CDO. Dit wordt gedaan om te voldoen aan de minimale eisen voor het aanhouden van onderpand of de blootstelling aan risico te verminderen.

Banken en beleggers zijn massaal in synthetische CDO’s gestapt ten tijde van goed beursklimaat. Soms zonder volledige bewustwording van de risicofactor (Leverage) die CDO’s hebben. Op het moment dat de crisis begon is de CDS markt hard geraakt en dat had tot direct gevolg dat CDO’s massaal moesten worden geliquideerd. Dit is een sneeuwbaleffect; de CDO’s die geforceerd moesten liquideren, drukten de koers van de CDS die op zijn beurt weer zorgde voor meer liquidatie om aan de eisen van de Trustee te voldoen, boem pats het leek zo’n goed plan.

De CDO is een uitstekend instrument om binnen zeer beperkte tijd en met beperkte middelen een belegger de mogelijkheid te bieden een bepaalde portefeuille op te bouwen. In tijden van lage liquiditeit is het een uitermate geschikt product. De grote boosdoener is de hoeveelheid risico die “verpakt” wordt in het product en het gebrek aan inzicht van deelnemers en toezichthouders. De kredietbeoordelaars hebben ook gigantisch gefaald in het beoordelen van de risico’s.

Uiteindelijk blijft u naar mijn mening zelf verantwoordelijk voor wat u koopt en met name voor het feit of u de producten snapt. Het gezonde verstand zou hier moeten prevaleren, maar dat valt lastig te combineren met de bekende hebzucht.

Lees ook deel 1 van Instrumenten om de wereldeconomie te laten klappen over de Credit Default Swap (CDS)

• Neem een abonnement op de 925-nieuwsbrief
• Minstens zo leuk: volg 925 op Twitter