Deposito bij Sveriges Riksbank kost tegenwoordig kronen

De wereldprimeur voor Zweden ging vrij onopgemerkt voorbij: de Centrale Bank gaat voortaan rente vrágen voor bank deposito's.

Bank van Zweden rekent als eerste ter wereld negatieve rente

Nee, het is nog niet zo dat u geld toe krijgt wanneer u een pé elletje afsluit bij uw bank op de hoek, maar de Zweedse Centrale Bank doet het al wel: negatieve rente rekenen.

Zoals iedereen inmiddels wel weet, zetten bankiers hun nieuwe - tegen vriendentarieven verkregen - reserves liever op een deposito’tje bij hun Centrale Bank, dan dat ze geld uitlenen aan particulieren en bedrijven in de grote boze wereld. En wanneer bankiers onder de trap blijven zitten met hun vingers in de oren, zal het ondanks alle quantitative easing niet erg vlotten met het economisch herstel.

Op deze dreigende liquidity trap hebben ze in Zweden wat gevonden: over geld, gestald op een deposito bij de Centrale Bank van Zweden, wordt geen rente meer vergoed. Sterker nog: een bank die geld op een deposito stort bij de Centrale Bank, moet daarover een kwart procent betalen.

Niet eerder vertoond
Deze maatregel, vorige week in alle stilte ingevoerd, is volgens de bekende geschiedenis niet eerder vertoond. Zelfs Japan, dat in de eerste helft van dit decennium ook te maken had met banken die hun centen oppotten, is niet overgegaan tot het hanteren van rentetarieven bezuiden het nulpunt.

De Zweden nemen wel een risico met hun maatregel. De negatieve rente kan gezien worden als een boete of als een belasting, die het herstel van de geteisterde banken kan temperen. Aan de andere kant is het een stimulans om financiële lucht te geven aan de echte economie die, alle quantitative easing ten spijt, nog steeds onder water staat en moet ademhalen door een rietje.

Straf?
Of het doorbreken van het taboe op negatieve rente ook echt bedoeld is om bankiers te straffen wanneer ze geen geld uitlenen, staat nog te bezien. Lenen van de Zweedse Centrale Bank was altijd al een half procentje duurder dan de vergoeding die de staatsbank betaalde op een deposito, en dat is nu nog zo. Of de maatregel zal helpen is ook nog onduidelijk. Banken moeten ergens naartoe met het geld. Maar of dat naar de echte economie is, hangt af van de volksstammen risicomanagers die, met de billen ferm bijeengeknepen, best eens een voorkeur zouden kunnen hebben voor een deposito’tje bij de Centrale Bank. Zelfs als ze daarvoor moeten betalen.

Centrale Bankiers volgen de ontwikkelingen intussen op de voet. Mervyn King, de Gov’ van de Bank of England, heeft erop gezinspeeld het Zweedse voorbeeld te zullen volgen, wanneer de banken maar op het geld zouden blijven zitten. Het halfjaar dat hij had uitgetrokken om te zien of de verruimende maatregelen op zijn eiland zouden werken, is inmiddels bijna voorbij, dus het wordt zo langzamerhand tijd om de balans op te maken. De Europese Centrale Bank zit voorlopig nog niet op dit spoor.

De officiële rentetarieven bij ons on the continent liggen wat hoger dan bij de Britten, en kunnen dus nog wat verder zakken zonder de nul te raken.