Prins Willem-Alexander blundert tijdens staatsbezoek Mexico [video]

Verbaasde gezichten gisteren tijdens de speech van Prins Willem-Alexander, ter gelegenheid van het Nederlandse staatsbezoek aan Mexico. In een poging zijn gehoor in het Spaans toe te spreken, gebruikte de prins een uitdrukking die door sommige taalexperts als 'wreed en verscheurend' wordt omschreven, aldus onze Mexicaanse correspondent.

Mexicaans gezegde
De prins deed zijn opvallende uitspraak tijdens het seminar Energy Efficiency and Sustainability, waar hij zijn toehoorders opriep wakker te worden en de opwarming van de aarde aan te pakken. In de laatste alinea zette hij zijn betoog kracht bij met een Mexicaans gezegde:

Let me conclude by giving you a Mexican proverb. "Cámaron que se duerme se lo lleva la chingada", or in English: "a shrimp that sleeps gets carried by the tide."

De prins zal zich ongetwijfeld hebben afgevraagd waarom er na zijn metafoor van de slapende garnaal hard werd gelachen in de zaal. Het antwoord is simpel. Cámaron que se duerme se lo lleva la chingada, betekent in Mexico iets in de trant van 'Een slapende garnaal gaat naar de kloten.'

'Overmatige woede'
De verbazing en in sommige gevallen ook wel verontwaardiging over de woordkeuze van Willem-Alexander, heeft alles te maken met de uitdrukking llevar a la chingada, wat in Mexico door de connotatie een hele grove opmerking is. De bekende Mexicaanse schrijver en Nobelprijswinnaar Octavio Paz was hierover in zijn boek Het Labyrint der Eenzaamheid vrij duidelijk:

"Het woord chingar (waarvan chingada is afgeleid, red.) is doortrokken van seksuele connotaties [...] Het is een actief, wreed werkwoord, het bijt, het verscheurt, het verwondt, het bevlekt. [...] Niemand spreekt het in het openbaar uit. Slechts een overmatige woede, een waanzinnige emotie of geestdrift, rechtvaardigt het openlijk bezigen ervan."

Oei, als dat maar geen consequenties heeft voor de Nederlands-Mexicaanse betrekkingen. Gelukkig heeft de prins nog tot morgen de tijd om zijn goedbedoelde (en geestige) misser te herstellen. Hoe dan ook, ons advies is dat hij bij zijn volgende poging een Spaans gezegde in de groep te gooien, eerst te rade gaat bij zijn eega; hij is tenslotte niet voor niets met een Zuid-Amerikaanse getrouwd.

Maxima
Had hij dat gisteren gedaan, dan had Prinses Maxima hem kunnen behoeden voor de uitglijder: het correcte gebruik van het gezegde in Mexico is Cámaron que se duerme se lo lleva la corriente. Aan de andere kant bereikt zijn boodschap nu wel een groot publiek: de meeste Mexicaanse kranten openden ermee.

Met dank aan Eugenia Mota B., Mexico


Willem Alexander, príncipe de los Países Bajos