Te-le-ac, nu allemaal: Teee-leeee-ak

Jan Jaap van der Wal scoort voor Teleac

Teleac, kent u dat nog? Vroeger volgde het te verheffen volk massaal cursussen Spaans en Frans, met bijbehorend cursusboek (verkrijgbaar bij de betere boekhandel) en natuurlijk via de Teleac radio-uitzendingen zondagmorgen tussen 08:00 en 09:00 uur op Radio 5. Tegenwoordig is Teleac een stuk hipper, en vooral bekend van Harm Edens en Knoop in je zakdoek (nee, u bent niet de doelgroep). Laatste Teleac-wapenfeit: De Bovenkamer, met cabaretier Jan Jaap van der Wal.

De Bovenkamer is een “populair wetenschappelijke talkshow” wat zoveel wil zeggen als KIJK-televisie maar dan met een vragensteller (Van der Wal) en een vragenbeantwoorder (een wekelijks wisselende wetenschapper) die samen aan een deprimerend stemmende eikenhout tafel gesprekjes voeren.

Van der Wal is geknipt voor zijn rol als vragensteller. Geestig zoals we hem kennen als cabaretier en voor de gelegenheid voorzien van zware grote bril stelt hij zijn gasten het soort vragen die normaal alleen worden gesteld door van die irritante gymnasiumpikkies op het Barleus of het Vossius. U weet wel, die te vroeg wijze blonde jongetjes en meisjes met een Gooische “r” die op hun veertiende al aan hun filosofieleraar kritische vragen over Immanuel Kant stellen en ongevraagd hun mening geven aan volwassenen.

Klik to play.

Moeilijkebrildrager Van der Wal heeft geen Gooische “r” (wel een hazenlip) maar hij heeft wel gymnasium gedaan dus dat te wijs zijn en vervelende vragen stellen gaat hem prima af. De vragen zijn prikkelend en bereiken hun doel, namelijk het helder krijgen van ingewikkelde materie. Het was natuurlijk wel mazzel dat in de eerste uitzending filosoof Bas Haring te gast was, want Haring heeft zo ongeveer zijn beroep gemaakt van het populairiseren der wijsgerige wetenschap. Het is nog maar de vraag of elke gast even sprankelend zijn verhaal op een voor leken navolgbare wijze uit de doeken kan doen.

Maar het blijft allemaal wel Teleac. Het geheel is opgenomen in een klein studiootje, en elke vorm van creatief décor ontbreekt. Bij de oma van Van der Wal heeft Teleac meubeltjes geleend en het dertigkoppige, volstrekt overbodige, livepubliek bestaat uit stokoude snorren en brillen die emotieloos op commando klappen. Je zou je haast afvragen of Teleac dit misschien expres doet omdat ze denken dat bejaarden de doelgroep vormen. Vreemd, want een populair wetenschappelijk programma lijkt mij vooral bij een jonge en dynamische doelgroep horen. Het zou fijn zijn als zulks ook terug te zien is aan het décor, de inrichting, de uitstraling en het publiek.