'Hoe wordt u een leider?', kopte The Times deze week, waarna een interessante opsomming volgde van kwaliteiten, die leiden naar de stoel aan het hoofd van de tafel in de bestuurskamer. Nu houden wij zelf ook wel van een lijstje, maar het is toch even tijd om The Times op de vingers te tikken.
1. Leiderschaps DNA
Leiders moeten van nature beschikken over "veel zelfvertrouwen, sterke interpersoonlijke vaardigheden, gedrevenheid, commerciële intelligentie en nederigheid," aldus headhunter Heidrick & Struggles. Aangeboren kwaliteiten dus. Nu willen we natuurlijk niet bestrijden dat er zoiets bestaat als een geboren leider, maar die aanleg is nooit bepalend voor succes. Net zo min als het ontberen van die aanleg bepalend is (Bill Gates). En 'nederigheid'? We nodigen eenieder van harte uit eens 5 nederige ceo's op te noemen.
2. Blijf bij jezelf, wees authentiek
Leiders bouwen op hun sterke eigenschappen en kennen hun eigen beperkingen. Dat is een beetje de boodschap van Tim Morris, professor aan Oxford. Het gaat dus vooral om authenticiteit, aldus de prof: "Een leider is effectief als hij erin slaagt natuurlijk over te komen in wat hij doet". Tegen professor Morris zouden we willen zeggen: maak eens kennis met de leider van Nederland. Je kan veel zeggen van onze MP, maar niet dat hij zich veel heeft aangetrokken van zijn beperkingen.
3. Leer samenwerken
Dat de edele kunst van het collaboreren geen voorwaarde is voor effectief leiderschap behoeft eigenlijk geen toelichting. "Neem alleen mensen aan die slimmer zijn dan u," adviseert Ralph Shrader van Booz Allen Hamilton: "Sta open voor debat en discussie." Dat klinkt allemaal heel nobel - en slim bovendien - maar een voorwaarde voor leiderschap is het niet. Vraag maar aan Geert Wilders.
Gunfactor
En zo volgen er nog zeven punten, die op zich niet onwaar zijn, maar er evenmin in slagen te overtuigen. Redacteur Emily Ford van The Times moet gedacht hebben: 'Als ik maar genoeg professoren en zwaargewichten uit het bedrijfsleven uit de kast trek, dan is het vast geloofwaardig.' Niets op tegen - deskundigen hebben wijsheid in pacht - ware het niet dat Ford bij het vatten van leiderschapskwaliteiten het belangrijkste criterium vergeet: de gunfactor, het machtsspel, het politieke gekonkel (lees daarover bijvoorbeeld deze uitstekende column van Bert Wagendorp). En daardoor ontbeert het betoog fundament.