Ramses Shaffy dood. Tragisch. Weer zo’n mooi mens kassiewijlen. Nederland weer een beetje saaier en grauwer. Maar wat moet je er verder op televisie mee? Nou gewoon: thema-uitzendingen van bakken en oude reportages herhalen! Ramses was misschien geen Martin Bril maar zo’n maandagavond krijg je heus wel gevuld met Enige Echte Vrienden Van.
Pauw & Witteman hebben het nog rustig gehouden. Daar zaten Frank Boeijen en Henk van der Meijden. Eerstgenoemde is zelf ook zanger, dus collega, en trad meerdere malen met Ramses Shaffy op. Bovendien kan die Nijmegenaar nog verdraaid gevoelig zingen dus zijn verschijning in P&W was geen overbodige luxe. Waarom Henk van der Meijden daar zat blijft een beetje een raadsel. Die had Ramses Shaffy en Liesbeth List ooit bij elkaar gebracht, of zoiets, maar in werkelijkheid ging het er natuurlijk om dat hij nog de enige min of meer bekende Nederlander was die nog niet in een ander programma over Ramses Shaffy had zitten babbelen. Noem de televisie maar een aula: condoleance-avond voor iedereen.
De rest van enigszins bekend Nederland, allemaal Enige Echte Vrienden Van, zat eerder die avond al bij De Wereld Draait Door. Daar hadden ze vakkundig een thema-uitzending gemaakt rondom de dode zanger en iedereen uitgenodigd. Job Cohen, Louis van Dijk, Thijs van Leer, Huub van der Lubbe, Harry Mulisch, Annemarie Oster, Ernst Daniël Smid, Claudia de Breij en Martin Šimek mochten allemaal vertellen hoe goed ze Ramses Shaffy hadden gekend, wat voor een geweldige man hij wel niet was, hoe leeg het leven nu gaat zijn en noem zo nog maar wat dingen op die je op fluistertoon met de familie bespreekt tijdens het nuttigen van de koffie en cake. Beau van Erven Dorens was er ook trouwens. Waarschijnlijk omdat Yvon Jaspers niet kon. Of omdat ze de dood niet gezellig genoeg vindt, dat kan ook. Was Frank Lammers ziek trouwens? Liesbeth List wel. Van verdriet.
Het was natuurlijk een klef zootje, maar gelukkig was het niet half zo erg als bij de dood van Martin Bril (“onze Martin!”). Van sommigen snap je het ook wel: Louis van Dijk, Huub van der Lubbe, Thijs van Leer: vakbroeders. Mede cultuurdragers. Bij anderen (Ernst Daniël Smid, Claudia de Breij, Harry Mulisch) wéét je als kijker gewoon dat ze als meubilair en opvulling dienen. Het zijn de sierlijke lijsten rond de kroonluchter. De kerstkrans op de voordeur. Het voegt niets toe maar het staat zo leuk. Heeft die Martin Šimek nooit eens griep trouwens? Overdaad schaadt weet u wel.
Maar de écht mooie Ramses-televisie was dat VPRO-pareltje van documentairemaker Pieter Fleury en het waardevolle portret dat Ivo Niehe (zij het op z’n Niehes) in 2002 van hem maakte. Mooie, integere, vakkundig gemaakte televisie waar geen verder commentaar bij nodig is. Zo wil je als net overleden artiest herdacht worden. Met gevoel en passie. Prachttelevisie.
Vakmanschap is troost. Met oprechte deelneming.
Zoals het Blauwe Boekje al betoogt: een begrafenis is niet bedoeld om je eigen kunsten te tonen, of jezelf centraal te stellen. Het gebeurt helaas wel weer keer op keer.