De groene hype wordt een gevaar voor de samenleving. Kopers van milieubewuste en organische producten gebruiken hun ethische koopgedrag als excuus om vrijuit te liegen te bedriegen. Prius rijders, macrobioten, natuurwinkelshoppers en buren met zonnepanelen - ze verdienen uw gezonde wantrouwen.
Nina Mazar and Chen-Bo Zhong van de Universiteit van Toronto deden onderzoek (pdf) naar de psychologie van "ethisch koopgedrag". Conclusie: De aankoop van groene producten - spaarlampen, organisch fruit enz. - leidt daarna vaker tot immoreel gedrag tegen anderen.
Kregen proefpersonen alleen zulke groene producten te zien, dan bleken ze vervolgens minder zelfzuchtig gedrag te vertonen bij groepsspellen in het laboratorium. Alleen het voorbeeld van verantwoord gedrag is kennelijk genoeg om ons betere mensen te maken.
Dat verandert als we de milieuvriendelijke waar daadwerkelijk kopen. De onderzoekers verdeelden de proefpersonen in twee groepen, waarvan de ene ging winkelen in een gewone webshop, en de andere in een online natuurwinkel met vooral organische producten.
Daarna gaven ze alle proefpersonen wat geld om te verdelen met een (imaginaire) onbekende. Ineens bleken juist de deugende, 'groene' shoppers de gierigste. Bij groepsspelletjes speelden ze vaker vals, en liegen ging ze makkelijker af dan hun milieuonvriendelijke tegenspelers.
Juist het ethische koopgedrag elders geeft mensen het gevoel dat ze zich vervolgens meer kunnen permitteren tegenover hun medemensen. Het gratuite goeddoen creëert meer speelruimte in het voortdurende handjeklap met het geweten.
Voorlopig advies over groene producten: kijken kijken en niet kopen.