Bijna dagelijks voorspellen politiek commentatoren dat de economische ontwikkeling van China het land binnenkort tot het totaalkapitalisme zal bekeren. Neurobiologen weten wel beter: aziaten zijn genetisch gezien gedoemd tot collectivisme.
Dat Nederlanders geen geboren communisten zijn weet de partijleider van de NCPN al jaren: in het klimatologisch aan Siberië verwante Oost-Groningen zijn nog wel wat verstokte roodstemmers te vinden, maar daarbuiten vindt het soviet-denken weinig aanhang.
Politici denken nog steeds dat de populariteitsverschillen tussen individualistische partijen en collectivistische bewegingen te verklaren vallen door hun eigen prestaties in televisiedebatten. Neurobiologisch onderzoek veegt het belang van charisma nu van tafel: VVD-stemmen zit in uw genen.
het rode gen
In een interessante publicatie in de respectabele Proceedings of the Royal Society leggen twee Amerikaanse neuropsychologen uit dat evolutionaire krachten aan de basis liggen voor de gemiddelde voorkeur van volken voor individualisme of collectivisme. Ze keken naar het voorkomen van een genetische variant van een gen voor serotoninetransport bij 50135 personen in 29 landen, en correleerden dat aan de culturele normen van die landen.
Serotonine is een belangrijke signaalstof in de hersenen. Mensen met de genetische variant voor het molecuul dat de stof over de zenuwcelmembraan transporteert zijn angstiger, gevaar- en conflictmijdend, en worden sneller depressief. Het variante gen komt in alle populaties voor, maar het percentage mensen met de variant verschilt enorm: in Oost-Azië heeft 70 tot 80 procent de variant, in Europa hooguit 40 tot 45 procent.
Volken met een hoog percentage van de variant blijken sterk collectivistisch georganiseerd te zijn. De normen en waarden van deze maatschappijen zijn gericht op samenwerking, groepsbelang en het voortvarend afsnoeien van uitstekende grassprieten. Topscorers in de Sovietcompetitie: China, Korea en Japan.
samen tegen de wormen
Volgens de onderzoekers zijn de verschillen in het 'Soviet-gen' het resultaat van een evolutionair krachtenspel tussen ziektekiemen, culturele ontwikkelingen en genen die de persoonlijkheid van een mens sturen. In landen waar wormpjes, parasieten en bacteriën die wij alleen uit folders van de GG&GD tropenpoli kennen veel voorkomen zou er een evolutionaire bonus staan op het ontwikkelen van een sterk op groepsbelang gerichte cultuur.
Die groepscultuur beschermt de groep tegelijkertijd tegen de nadelen van een hoog percentage dragers van het 'Soviet-gen': die personen zijn immers vatbaarder voor angststoornissen en depressie. Dat geforceerde gezelligheidsdenken levert namelijk een gestructureerde, veilige omgeving voor de 'Soviet-gen'-dragers, zolang ze niet proberen buiten de staatscensuur om te googlen tenminste.
Culturele normen en waarden zouden zo als een buffer werken tegen psychiatrische problemen zoals depressie en angst in populaties waarin de variant op het serotonine-transporter gen veel voorkomt om de groep tegen ziektekiemen te beschermen.
communisme als antidepressivum
Ondanks dat de eindconclusie van de onderzoekers vermetel lijkt, is het basisgegeven van het verschil in voorkomen van bepaalde genetische varianten die nauw betrokken zijn bij het vormen van het karakter van een individu een goede orenwassing voor alle politieke theoretici. Mao had in het individualistische Australië niets klaargespeeld, maar vond in China een collectivism-minded populatie. Mocht de CCCP ooit geruild worden voor een individualistische democratie is de Prozac waarschijnlijk niet aan te slepen.