Yvonne en de inmiddels overleden Sandra

Over Mijn Lijk: de klasse van Yvon Jaspers

Een nieuw seizoen Over Mijn Lijk bij BNN en Yvon Jaspers presenteert het. Zou dus niet mijn presentatricekeuze zijn, maar iemand moet het toch doen. Over Mijn Lijk presenteren lijkt mij namelijk een wel heel zware klus.

Ga er maar aan staan: anderhalf jaar lang vijf jonge mensen, die allemaal ‘uitbehandeld’ zijn voor hun kanker, intensief volgen. Alles met ze delen en, bij tenminste drie van de vijf, machteloos toekijken hoe ze sterven. Je kunt leukere dingen bedenken als presentatrice van een uitermate succesvol maar vooral vriendelijk en leedvrij feelgoodprogramma als Boer Zoekt Vrouw.

Over Mijn Lijk is alles behalve vriendelijk. Al die dingen die je als heel gemiddeld gelukkig mens vooral niet wilt weten worden in Over Mijn Lijk keihard aan je opgedrongen: Het leven is eindig. Mensen worden ongeneeslijk ziek. Kanker is een onbeschrijfelijke kloteziekte. Jonge mensen worden krijgen soms spontaan kanker. Ook hele jonge mensen, 15-jarigen bijvoorbeeld, krijgen de meest verschrikkelijke vormen van kanker. Al die jonge mensen gaan heel erg vóór hun tijd dood.

Kortom, we zijn allemaal sterfelijk en het leven is niets meer dan roulette. Wie pech heeft krijgt kanker en gaat er aan. Typisch iets waar je niet bij stil wilt staan. Ik niet in ieder geval. Maar dat maakt het allemaal niet minder waar.

Naar Over Mijn Lijk kijken is één ding, als programmamaker gehecht raken aan die jongeren en zo dichtbij de kille naakte waarheid van het leven staan is weer heel iets anders. Die machteloosheid moet toch aan je gaan vreten. Zelfs een gezellig en optimistisch mens als Yvon Jaspers moet toch cynisch worden van zo’n enorme opeenstapeling van leed. Intensief bezig zijn met maarliefst vijf jongeren die op gruwelijke wijze aan hun einde komen, dat is toch teveel van het goede? Het is al erg als zoiets één of twee keer in je leven voorbijkomt, maar vijf? Tegelijkertijd? Hoeveel passie voor het televisiemaken kan iemand eigenlijk hebben om dit te ondergaan?

Toch heeft Jaspers getekend voor het betreden van deze dimensie van pijn. Waarschijnlijk heeft elke omroep en elk productiehuis inmiddels een programma aan Jaspers aangeboden maar ze kiest uitgerekend voor Over Mijn Lijk. Fascinerend.

Ze kan Patrick Lodiers, die de eerste twee seizoenen presenteerde, niet doen vergeten. Daarvoor was en is het teveel een programma wat bij Lodiers past. De haast Louis Theroux-achtige open een eerlijke manier van journalistiek bedrijven maakte van Lodiers de juiste man op dejuiste plaats. En ook in het bijzijn van deze doodzieke jongeren kan Jaspers haar soms deerniswekkende mutserige meisjesmaniertjes die haar betrokkenheid moeten onderschrijven niet loslaten.

Maar dat valt te vergeven als je je bedenkt in welke situatie zij zich op dat moment bevindt. Eigenlijk valt iedereen alles te vergeven als je rekening houdt met de aanwezigheid van stervende jongeren. Kritiek is dan ook een waardeloos wapen tegen de eindigheid.

Over Mijn Lijk presenteren: ik zou het niet kunnen. Heel veel mensen zouden het niet kunnen. Ernaar kijken is al moeilijk. Mijn eigen onsterfelijkheidswaan houd ik liever zo lang mogelijk in stand. Dat Yvon Jaspers Over Mijn Lijk wel kan presenteren getuigt van grote klasse. Veel anders kan ik er ook niet van maken.