Dankzij uw Hummer is het binnenkort ook op de pool altijd zomertijd!

Current Biology: zeg nee tegen de biologische klok, zeggen rendieren

Current Biology: zeg nee tegen de zomertijd, zeggen mensen

KNMI: hoe laat u eigenlijk wakker wilt worden.

Boycot de zomertijd!

Vannacht verspringt voor 25% van de wereldbewoners de wintertijd naar zomertijd, en dat terwijl vrijwel iedereen weet dat het complete nonsens is. Het is tijd om het halfjaarlijks ontwrichten van uw biologische klok te weigeren.

Ongeveer 1.6 miljard mensen verliezen dit weekend op last van de overheid een uur van de dag, zogenaamd om electriciteit te sparen. Waar de validiteit van dat besparingsargument al twijfelachtig was toen de Duitsers het gebruik in 1916 in Europa introduceerden is het een eeuw later echt volkomen achterhaald: verlichting draagt nauwelijks nog bij aan het totale energieverbruik, en wetenschappelijke analyses becijferen dat Daylight Saving Time (DST) ergens tussen de 1% besparing en 2% extra electriciteitsgebruik veroorzaakt.

Ook de andere vermeende voordelen van de zomertijd zijn dubieus. De eerste proclamant van de zomertijd, de Nieuw-Zeelandse George Vernon Hudson, probeerde vooral een manier te vinden om na zijn werkdag nog in het daglicht insekten te kunnen bestuderen. Ook de Brit William Willett was met name geïnteresseerd in een paar extra uren daglicht in de middag, om na de thee nog een paar holes extra te kunnen putten.

De echte lobby achter de zomertijd is zoals altijd verenigd door een economisch motief: meer uren daglicht na het werk stimuleert in theorie de verkoop van kleine ondernemingen, maakt sport en andere betaalde ontspanningsactiviteiten aantrekkelijker en houdt computertechnici aan het werk. Uiteraard is deze pro-DST clique niet vies van oneigenlijke argumentatie, en noemt dan ook altijd de vermeende verbeterde verkeersveiligheid door zonlicht tijdens de avondspits – blijkbaar ergens gemeten waar laagstaande zon al eerder was afgeschaft.

innerlijk spoorboekje
Mensen hebben net als veel zoogdieren een biologische klok. Ritmische processen in cellen in de hersenen beïnvloeden een grote hoeveelheid lichaamsprocessen, zoals natuurlijk het slaap-waak ritme, maar ook bijvoorbeeld de spijsvertering, de bloeddruk, het immuunsysteem en de eisprong, en zelfs losse bindweefselcellen in een petri-schaaltje vertonen ritmische biologische activiteit.

Het verschuiven van de tijd zoals bij een jetlag of tijdens het ingaan van de zomertijd is alsof uw biologische wekker door een wilde beweging van het nachtkastje valt: in de tien dagen na het verzetten van de klok slaapt u gemiddeld 60.1 minuten korter, en de slaap die u krijgt is ook nog 10% minder efficiënt. Geen wonder dat de maandag na het ingaan van de zomertijd het aantal en de ernst van bedrijfsongevallen significant toeneemt: nog een uur minder slaap maakt het doormeten van een electrische installatie echt uitdagend.

Met name avondmensen zijn zoals gebruikelijk de pineut. Hun hele leven worden de nachtuilen van de samenleving gekoeieneerd door die bende van vroege vogels: ze worden geheel tegen hun biologische neiging in gedwongen om 07:30 op hun werk aan te treden, moeten drie uur voor hun natuurlijk arbeidsoptimum vergaderen met de raad van bestuur en worden op voorspraak van de early risers ook nog om 01:00 uit de lokale kroeg gedonderd, ruim voordat ze echt op stoom zijn gekomen. Ook bij het schakelen naar de zomertijd vangen de laatbloeiers de grootste klappen op.

stop de zomertijd!
Kunstmatige tijdsafspraken vormen dus de splijtstof die iedere perfect lopende biologische klok efficiënt kunnen ontwrichten. Het is dus tijd om in opstand te komen tegen de dictatuur van de DST: laat de klokken rustig doorlopen, en kom maandag uitgeslapen op kantoor – welliswaar wat later dan de rest.

De enige andere optie is het afschaffen van de biologische klok, en ook dat idee blijkt haalbaar. Nieuw onderzoek in rendieren bewijst dat het prima zonder kan: boven de poolcirkel heeft een interne eierwekker eigenlijk geen zin, want tijdens de poolwinter is het dagenlang pikdonker, en in de zomer valt uit de 24 uur zonlicht per dag ook weinig zinnige informatie over de tijd te destilleren. Rendieren vertrouwen voor de timing van hun activiteiten dus niet meer op het dag-nacht ritme: als enigen hebben zij geen enkele moeite met de overgang naar zomertijd.