‘Heineken gaat cafés Kooistra ontruimen’, kopten verschillende kranten gisteren, naar aanleiding van de uitspraak in een kort geding van afgelopen woensdag. In een juridisch robbertje stoeien om de betaling van miljoenen aan huur van de bekende Amsterdamse kroegen, Dante, Three Sisters, Exit en Luxembourg, draait het allemaal om de vraag of Kooistra aansprakelijk is voor de nalatigheid van aan hem gelieerde vennootschappen. Heineken:‘Het is een grote spaggeticonstructie aan vennootschappen, waarvan wij denken dat ze behoren tot het Kooistraconcern.” Kooistra betwist dat. Wie heeft er gelijk? NUzakelijk.nl en 925.nl zochten het voor u uit.
Allebei gewonnen
“De rechter is duidelijk,” is de eerste reactie van Heineken.”Wij hebben recht op ons geld en dat moet nu betaald worden, anders mogen we de cafés ontruimen. Kooistra blaast op zijn beurt de overwinnigsfluit. “Ik heb helemaal niets verloren, deze uitspraak is heel goed voor mij.” Juist. Zet u zich even schrap want het is ingewikkeld. We leggen het zo simpel mogelijk voor u uit.
Heineken dwingt afname bier af via constructie
Vorig jaar maart werd bekend dat Heineken de verhuur van 31 cafes van Kooistra overneemt. Daar was een goede reden voor. Door hun marktaandeel van meer dan 30% mag Heineken volgens de mededingingsregels kroegbazen niet dwingen voor een langere periode alleen tapbier van Heineken af te nemen. De brouwer wil dat natuurlijk wel graag.
Waar regels zijn, zijn er ook manieren om ze te omzeilen. Een brouwer die tevens verhuurder is van een café mag, volgens een besluit van de NMA uit 2003, de uitbater wel dwingen zijn bier af te nemen. Kooistra heeft zijn cafés aan Heineken verpacht, dus het is de brouwer die aan de kroegbazen verhuurt. En hun kan verplichten alleen bieren van de eigen brouwerij te schenken. Heineken ziet daar geen kwaad in: “Wij staan borg voor 60 miljoen aan leningen van Kooistra. Dan is het toch niet zo gek dat we willen dat hij ook ons bier afneemt. Of wel?”
Heineken laat anderen pacht innen
Maar Heineken wil dan niet zelf de contacten met de kroegbazen onderhouden. Vandaar dat men de kroeg weer onderverhuurt aan andere bv's, die de pachtgelden innen: Gouden Kooi BV, eigendom van Kooistra’s nichtje Grietje van der Veen en Kropa exploitatie, eigendom van Kooistra’s boekhouder Wustenfeld.
De praktijk
In schema ziet dat er als volgt uit.

In de oorspronkelijke opzet was de constructie als volgt. Plassania verhuurt zijn cafés aan Heineken, die ze weer doorverhuurt aan Gouden Kooi BV, dat 100% eigendom is van Kooistra’s nichtje Grietje van der Veen. Tot 11 november 2009 was Plassania, de holding van Kooistra, directeur van de BV die de pachtgelden van kroegen had moeten innen en weer had moeten doorsluizen naar Heineken. Vorig jaar werd echter Gouden Kooi echter als tussen-BV vervangen door Kropa Exploitatie. Deze BV is van de boekhouder van Sjoerd Kooistra, Hendrik Wustenfeld, die overigens ook directeur is van Gouden Kooi BV. Volgt u het nog? Dan ziet de constructie er als volgt uit.

Kropa werd door Heineken uiteindelijk niet geaccepteerd als nieuwe tussen-BV. Wustenfeld zelf laat weten dat hij zich heeft teruggetrokken, omdat Heineken niet wilde betalen voor zijn diensten als tussenpersoon.
Het ‘Kooistra-concern’
Wat er zich ook heeft voorgedaan, vast staat dat Heineken de huurpenningen nooit heeft ontvangen. Aangezien de brouwer Kropa niet meer accepteerde als tussen-BV, moet Gouden Kooi nu de pachtsom betalen. Vindt Heineken. “Wij hebben absoluut niet tegen Kooistra, maar hij moet wel gewoon betalen wat hij moet betalen.”, aldus de brouwer
Maar Kooistra bestrijdt dat hij ook maar iets te maken heeft met zowel Gouden Kooi als Kropa Exploitatie. Heineken denkt daar anders over. “Kijk je hebt natuurlijk een formeel verhaal en een informeel verhaal. Wij denken dat al die BV’s onderdeel zijn van het Kooistra-concern. En ook de rechter dacht daar in december zo over:

klik hier voor de hele uitspraak in het kort geding van 15 decembr 2009
Kooistra:“Grietje is mijn nichtje. Dat weet iedereen. Als je naar mij belt, dan krijg je Grietje aan de lijn. Dat vind ik heel normaal. Maar zij heeft haar eigen bedrijf en inkomen. Daar heb ik verder niets mee te maken.” En Wustenfeld dan? Tuurlijk ken ik Wustenfeld wel, al tien jaar. Maar ik ken die mensen van Heineken ook heel goed.”
Kooistra voorlopig gevrijwaard
In de uitspraak van afgelopen woensdag oordeelde de rechter dat Kooistra of zijn holding Plassania nu niet aangesproken kan worden op de achterstanden van Kropa en Gouden Kooi. Maar ze raadt een volgende rechter, mocht er ooit een bodemprocedure volgen, deze relaties eens goed na te gaan.
En of het daar ooit van komt is de vraag. Als Heineken het geld krijgt, dan gaat ze de cafés ook niet ontruimen. “Ons maakt het niet uit wie er betaalt, als het geld er maar komt” Tja en wie dat gaat betalen? Kooistra: “Ik in ieder geval niet. En als Gouden Kooi BV dat niet kan, dan gaat ze failliet. Dat vind ik prima. Of ik dat niet lullig vind voor mijn nichtje? Nee, ik heb zoveel familieleden.”
Wordt ongetwijfeld vervolgd.
Sjoerd Kooistra ga afgelopen week tekst en uitleg in Bij ons in de BV. Het fragment met Kooistra start vanaf minuut 7:50.