Waarom Japanners sushi eten, en Hollanders haring

Etnisch eten is hip, maar de prikkelende digestieve ervaring beperkt zich soms niet tot de avond zelf. Nieuw onderzoek laat zien hoe leerzaam een bezoekje aan de oosterse visboer kan zijn voor uw bacteriële bagage.

Verteren is leuk, maar laten verteren is leuker: uw darmen spitsten zich tijdens de evolutie toe op het opnemen van de meest doorsnee ingrediënten, maar de afbraak van moeizame voedselbestanddelen werd geoutsourced. De suikers in fruitella's doet u zelf, echter voor het stukslaan van kapot moeilijke biopolymeren vertrouwt een weldenkend mens op de hulp van 10 biljoen eencellige lifters.

De bacteriën in met name uw dikke darm vermaken zich prima met alle voedingsstoffen waar de normale menselijke verteringssappen geen raad mee weten, en hun activiteit is weer verantwoordelijk voor de onwelriekende straalaandrijving die iedere onschuldige vergadering van het management team tot een olfactoire misère kan metamorferen. Met sommige voedingsbestanddelen kunnen de asexuele alleenstaanden echter weinig zinnigs: gras of hout landt na een dag of twee onverteerd op het glazuur.

Toch zit er verschil in welk soort voedsel u het best kunt gebruiken. Of u efficiënter stamppot of sushi verteert is afhankelijk van de eetcultuur waar u in bent grootgebracht, blijkt uit een opzienbarende studie in Nature.

Onderzoekers ontdekten dat Japanners de complexe suikerverbindingen in de zeewierbladen die om die overgewaardeerde stukjes bedreigde vissoorten heen gevouwen zitten prima kunnen verteren. Stamppot- en hamburgerhappers kunnen dat niet, en de zeewiersuiker porphyran komt bij hen ongewijzigd weer de darm uit.

cursus verteren
Voor oerhollandse sushifanaten is er desalniettemin hoop: anders dan de doorsnee trainee blijken de tien tot de twaalfde darmmicroben fiks leergierig. Na het opnemen van de juiste informatie kunnen gewone huis-tuin en keukenbacteriën ineens wél chocolade maken van daarvoor onverteerbaar zeewier.

Het blijkt namelijk dat de Japanners in principe met dezelfde soorten bacteriën in hun darm in de metro zitten, maar dat een van die soorten een speciaal stuk DNA heeft om de zeewieren te kunnen verteren. Dat gen hebben de microscopische eilandbewoners – geheel in lijn met hun traditie – niet zelf ontwikkeld, maar gekopieerd van een passerende onderwaterbacterie.

Credit: Mirjam Czjzek / Nature

Het eten van nori ontstond in een tijd van penibele voedselbeschikbaarheid, dat is duidelijk.

Japanners eten al eeuwenlang ongekookt zeewier (nori was in de 8e eeuw zelfs een geaccepteerde manier om de belastingen te betalen), en met die zwartgroene grubbel zijn ook microben uit de Chinese zee in de Japanse darmen beland. Anders dan mensen kunnen bacteriën als estafettelopers stukken DNA uitwisselen, en zo is waarschijnlijk het gen voor een specifiek porphyran-verteringsenzym in de normale darmbacterie Bacteroides plebeius (‘plebsbacterie’) terechtgekomen.

walvis-sashimi
Het is voorlopig nog onbekend of het regelmatig eten van kilo’s in wier verpakt CITES-vis afdoende is om uw plebsbacteriën te upgraden. Ook is niet duidelijk of oerhollandse darmbewoners speciale genen bevat om voor andere nationaliteiten onverteerbare bestanddelen van haring, pepernoten en zuurkool te verwerken.

Darmflora erft doorgaans van moeder op kind over (tijdens en na de bevalling), dus mogelijk geven de Japanners al generaties de extra capabele microben aan elkaar door. Wellicht kunt u de felbegeerde wierverteerders te pakken krijgen door na een wc-bezoek in het Okura de sushi met ongewassen handen uw verteringskanaal in te schuiven.