Ambtenaar van de week: Fernando Teixeira dos Santos, Portugese minister van Financiën

De zorgenkindjes van Europa: Griekenland, Portugal, who’s next?

Kredietbeoordelaar Standard & Poor's zette Griekenland gisteren definitief bij het grofvuil met de rating BB+ (=rotzooi; zelfde status als Egypte en Azerbeidzjan) en gaf Portugal met de rating A- officieel de status van zorgenkindje nummer 2. De Zuid-Europese schuldencrisis lijkt zich alleen maar verder uit te breiden ('this is like Ebola', aldus Angel Gurria, secretaris-generaal van de OECD), dus, who's next?

De rente op Grieks tweejarig staatspapier is sinds vorige week verdubbeld en was rond 13u vanmiddag al boven de 20%. De rente op Portugese tweejarige leningen staat boven de 6%. Dat was begin april nog 1,6%. Beleggers lijken te vluchten in Noord-Europees papier, want de rente op een tweejarige Nederlandse, Duitse en Franse staatsleningen daalt alleen nog maar.

In een interview met Bloomberg voorspelde Harvard-econoom Kenneth Rogoff maandag al dat Griekenland niet het laatste euroland zal zijn dat financiële steun het IMF nodig heeft. 'Ierland, Spanje en Portugal zijn verdacht kwetsbaar.' Rogoff is niet zomaar iemand: als voormalige hoofdeconoom van het IMF voorspelde hij in augustus 2008 het omvallen van enkele belangrijke Amerikaanse zakenbanken.

'De vraag is niet of er sprake is van besmettingsgevaar. Het is al besmettelijk,' zei Angel Gurria, secretaris-generaal van de OECD vandaag in Berlijn. 'This is like Ebola. When you realize you have it you have to cut your leg off in order to survive.'

Beleggers lijken de besmetting al te hebben waargenomen want de rentes op Iers, Italiaans en Spaans papier gaan vandaag ook hard omhoog, naar respectievelijk 4,6% (87 basispunten gestegen), 2,4% (plus 58 punten) en 2,4% (33 punten omhoog). Deze landen combineren net als Griekenland een grote staatschuld (Italië 115%!) met een flink begrotingstekort (Ierland is Europees aanvoerder met 14,3%) en oplopende werkloosheid (Spanje zit op 20%). Maar ook België en het Verenigd Koninkrijk hebben de financiën niet helemaal op orde.

Update 19.01: Kredietbeoordelaar Standard & Poor's heeft zijn waardering voor de kredietwaardigheid van Spanje naar beneden bijgesteld. S&P verlaagde de rating voor de langetermijnschulden van 'AA+' tot 'AA' en zei dat de vooruitzichten 'negatief' zijn. Het bureau waarschuwde dat de waardering mogelijk nog verder omlaaggaat als het overheidstekort door de kwakkelende Spaanse economie verder oploopt. 

Kijk en vergelijk (met dank aan Eurostat).

Griekenland
Staatsschuld: 115% van het bbp (in 2006 was dit 97,8%)
Begrotingstekort: 13,6% (in 2006 was dit 3,6%)
Werkloosheid: 10,2%
Economische groei '09: -2,0%
Verwachting dit jaar: -0,3%

Portugal
Staatsschuld: 76,8% (in 2006 64,7%)
Begrotingstekort: 9,4% (in 2006 3,9%)
Werkloosheid: 10,3%
Economische groei '09: -2,7%
Verwachting dit jaar: 0,3%

Ierland
Staatsschuld: 64% (in 2006 was dit nog 24,9%)
Begrotingstekort: 14,3%, in 2006 was dit een overschot van 3%
Werkloosheid: 13,2%
Economische groei '09: onbekend
Verwachting dit jaar: -1,4% 

Spanje
Staatsschuld: 53,2% (in 2006 39,6%)
Begrotingstekort: 11,2%, in 2006 was dit nog een overschot van 2%
Werkloosheid: 20%
Economische groei '09: -3,6%
Verwachting dit jaar: -0,8%

Italië
Staatsschuld: 115,8% (in 2006 was dit 106,5%)
Begrotingstekort: 5,3% (in 2006 was dit 3,3%)
Werkloosheid: 8,5%
Economische groei '09: -5,0%
Verwachting dit jaar: 0,7%

België
Staatsschuld: 96,7% (in 2006 was dit 88,1%)
Begrotingstekort: 6%, in 2006 was dit een overschot van 0,3%
Werkloosheid: 8%
Economische groei '09: -3,1%
Verwachting dit jaar: 0,6%

Verenigd Koninkrijk
Staatsschuld: 68,1% (in 2006 was dit 43,5%)
Begrotingstekort: 11,5%, in 2006 was dit 2,7%
Werkloosheid: 7,8%
Economische groei '09: -4,9%
Verwachting dit jaar: 0,9%

Ter vergelijking: Nederland
Staatsschuld: 60,9% (in 2006 was dit 47,4%)
Begrotingstekort: 5,3% (in 2006 was dit 0,5% overschot)
Werkloosheid: 4%
Economische groei '09: -4,0%
Verwachting dit jaar: 0,3%