Fatsoen moet je doen

Wie is erger, de gewone dief of de dief in pak?

Witte boorden vs 'gewone' criminelen

Discussie in de VS: hoe hard moet witteboordencriminaliteit nu eigenlijk aangepakt worden? Minstens zo hard als 'gewone' criminaliteit, vindt de ene helft. Anderen zijn genuanceerder.

De discussie is weer eens opgelaaid naar aanleiding van de zaak-Bruce Karatz. Karatz is het voormalig baasje van KB Home, een grote projectontwikkelaar. Hij wordt beschuldigd van het rommelen met opties in zijn bedrijf, waardoor hij 11 miljoen dollar opgestreken zou hebben (op een miljardenomzet). 

In april werd hij veroordeeld voor fraude, een beslissing waartegen hij in beroep wil gaan. Intussen heeft de reclasseringsdienst bij de rechter aanbevolen dat Karatz voldoende gestraft is als hij een paar maanden huisarrest krijgt, plus enige tijd voorwaardelijk. 

Straf
Het O.M. eist echter de straf die er voor dergelijke fraudevergrijpen staat; 6,5 jaar cel. Nogal een verschil. Het team-Karatz staat redelijk sterk, omdat in vergelijkbare fraudezaken (het gaat om het antedateren van opties, dat in sommige gevallen gewoon legaal is in de VS) tot dusver nog nooit een gevangenisstraf van meer dan twee jaar werd uitgedeeld. De meeste verdachten krijgen huisarrest. 

De zwaarte van de straf hangt - zoals in de meeste fraudezaken -  samen met de som geld die Karatz zijn aandeelhouders en zijn bedrijf heeft ontnomen; volgens de verdediging nul dollar, volgens de aanklagers 11 miljoen. De berekeningen waarop de strafmaat word gebaseerd, zijn vaak lastig.

Bovendien kan het betekenen dat - bijvoorbeeld - de baas van een beursgenoteerd bedrijf die betrapt wordt op rommelen met de boekhouding, levenslang krijgt voor een eerste vergrijp. Ernstig. 

Publiek
Het debat wordt bovendien beïnvloed door de publieke opinie; na talloze boekhoudschandalen en de financiële crisis is de dorst van de massa naar witteboordenbloed alleen maar groter geworden.

Die massa wordt overigens op zijn wenken bediend door de wat meer doorsnee gewelddadige crimineel; zie de foto's van fraudebaasje Allen Stanford (8 miljard foetsie), die vorig jaar in de petoet lelijk onder handen genomen werd. Natuurlijk heeft niemand iets gezien.