In de categorie 'de Paus is katholiek' en 'olifanten hebben een slurf': de JSF wordt weer duurder. Niet bepaald een verrassing. Prijskaartjes van militair speelgoed groeien nu eenmaal harder dan het zakgeld van Defensie. Dat fenomeen is zelfs vastgelegd in een heuse wet: de Wet van Augustine.
In 1983 zet de Amerikaanse luchtvaartkenner Norman Augustine de prijzen van gevechtsvliegtuigen op een rijtje. Van de vintage P51 Mustang tot de vertrouwde F16 en de nieuwe F35 (of JSF). Zijn conclusie: 'In the year 2054, the entire defence budget will purchase just one aircraft. This aircraft will have to be shared by the Air Force and Navy 3½ days each per week except for leap year, when it will be made available to the Marines for the extra day.'
Vliegende geld-versnipperaar
Klinkt dat absurd? Zeker, maar we liggen wel op schema. Volgens defensieminister Hans Hillen bedraagt de prijs van de Joint Strike Fighter bijna zestig miljoen euro per stuk. Voor wat dat waard is, want eerlijke informatie over de JSF is moeilijker te vinden dan ware liefde op Second Love. Het Pentagon vreest bijvoorbeeld dat de kosten richting de 100 miljoen dollar gaan. Eén geruststelling voor milieubewuste kaaskoppen: de vliegende geld-versnipperaar maakt niet teveel lawaai.
Door dit soort dure gadgets moeten westerse legers wel bezuinigen op kanonnenvoer. De VS willen 78 miljard dollar minder uitgeven, het Nederlandse leger bespaart bijna een miljard. Of legers gaan samenwerken, zoals aartsvijanden Groot Britannië en Frankrijk. De gevallen grootmachten gaan onder meer carpoolen met een vliegdekschip. Een beetje zielig is het wel. Alsof Ajax en PSV een stadion delen.
Slechteriken in jurken
Maar ach, grote legers zijn toch niet meer van deze tijd. Zolang de Duitsers geen troepen samentrekken heb je als Europees land geen mega-leger nodig. Tegenwoordig telt alleen het vermogen om mee te doen met 'vredesmissies' en de bestrijding van Osama en z’n radicale vriendjes.
Onze tegenstanders zijn trouwens meestal tevreden met simpele machinegeweren en raketwerpers. Maar zelfs na de Vietnamese stoomcursus 'asymmetrische oorlogsvoering', waar Amerika glansrijk voor zakte, blijft Uncle Sam vertrouwen op technologie. En wij doen mee. Dus hebben we straks een JSF die voor radar praktisch onzichtbaar is, om in te zetten tegen slechteriken in jurken die niet eens stromend water hebben.
Het economische argument is uiteraard ook invalide, want als je de helft kunt sparen heb je 4 miljard over om als stimulus aan je eigen bedrijfjes te geven. Daar had je wel Fokker wel tien keer mee in de lucht kunnen houden.