De ijsberen op de smeltende Noordpool zitten duidelijk in de hoek waar de klappen vallen, als het om klimaatverandering gaat, maar voor sommige beesten biedt de oplopende zonfactor ook voordelen. Het is een Cruijffisme, maar tenzij het gelijkspel wordt gaat er altijd iemand met de winst vandoor.
Wie nu nog twijfelt aan de opwarming van de aarde is ófwel een Amerikaanse republikein, ofwel naïef genoeg om te denken dat er maandag een nieuwe regering op het bordes van koning Albert II staat: in 2010 brak ons planeetje een nieuw hitterecord.
Al die warmte is slecht nieuws voor ijsvissen, pinguïns en natuurlijk de Friese elfstedenschaatsers, maar Greenpeace en Al Gore vergeten vaak dat verliezen alleen kan als er ook een winnaar is. Biologen uit labs in Frankrijk, Spanje en Portugal bundelden hun data en ontdekten dat een kleine groep planten- en diersoorten best gebaat is bij een paar extra Hummers in de P.C.
De biologen vroegen zich af of de genetische diversiteit van het leven in hun achtertuintjes enorm zal gaan lijden onder de door H. sapiens omhooggedraaide thermostaat. Ze keken daarvoor naar de mate waarin sterk verwante soorten in Europa gevoeliger of juist minder gevoelig zijn voor een oververhit klimaat.
Alles op rood?
Als alle soorten van een superfamilie in één klap uitsterven gaat er immers meer genetische diversiteit verloren dan wanneer er verdeeld over alle families precies evenveel sneven. En die biodiversiteit is handig: als je in een kleiner huis gaat wonen is het ook veel handiger om per soort meubel één of twee exemplaren bij het grofvuil te zetten, in plaats van te besluiten om alles te houden behalve al je stoelen, banken en bedden. Met twee borden, twee pannen en een tafel met twee stoelen kun je nog steeds zittend eten, maar als je alle pannen hebt weggegooid om de rest te houden is die prachtige keten volledig ontwricht.
Het is voor de biodiversiteit dus veel verstorender als bijvoorbeeld alle duivensoorten tegelijkertijd het loodje leggen. Veel minder schadelijk is het als er uit alle groepen één beest zou worden wegbezuinigd: een wereld zonder balkonschijtende stadsduiven, huismuizen, brandnetels, ebola, kakkerlakken en veldadders is immers veel rijker dan een ecosysteem waaruit alle knaagdieren ineens verdwijnen.
Iedereen 5% inleveren graag
Goed nieuws, melden de biologen in Nature, want het lijkt erop dat de vermediterranisering van Europa eerder tot een soortenmoord volgens de ambtelijk beproefde kaasschaafmethode zal worden geïmplementeerd, in plaats van door het wegsnoeien van hele takken van de Tree of Life. Het slechte nieuws is dat het er niet op lijkt dat we per soortenfamilie steeds de lelijkste exemplaren gaan verliezen, maar eerder de knuffelbare exoten van de evolutie: terwijl de zeldzame sneeuwuilen voor hete vuren komen te staan zal die verhipte stadsduif de census wel weer overleven.
En die beloofde winnaars dan? Die moet u vooral zoeken in de soorten die door het toegenomen strandweer meer Lebensraum zullen krijgen. Als de temperaturen in bijvoorbeeld de subarctische streken van Scandinavië een paar graden omhoog gaan wordt dat gebied ineens voor veel meer soorten interessant, en neemt daar dus de netto biodiversiteit toe.
Helaas heeft u met deze studie geen vrijbrief in handen om met een gerust geweten eens flink uw double six tot de plank te trappen, want als er iets funest is voor de stabiliteit van ecosystemen is het wel de versnippering van de leefruimte door onze asfaltwegen en mistroostige woonboulevards. Als die krengen niet zoveel zouden zuipen zou het misschien zelfs beter zijn om het asfalt te skippen en iedereen in een 4x4 door de blubber te laten ploeteren.