Terwijl Griekenland almaar verder wegzakt in zijn schuldenmoeras, hebben Europese banken maar één duidelijke strategie: vrouwen en kinderen eerst. Niemand minder dan de Fransen voeren de exodus aan.
Rapportje van de Bank for International Settlements: Franse, Duitse en Britse banken kunnen hun banden met euro-losers Griekenland, Portugal, Spanje en Ierland niet snel genoeg doorsnijden. Op zich logisch; geld lenen aan schimmige sujetten die in de schuldhulpverlening zitten is nooit echt een sustainable business model geweest.
Maar toch is het sneu: als die landen er weer enigszins bovenop willen komen, dan hebben ze vooral economische groei nodig, i.e. cash om een lekker florerend (internationaal) zakenklimaat op gang te houden. En laat die banken daar nu net een belangrijke rol in spelen.
Exposure
Toch zit het er eventjes niet in: de Franse banken hebben volgens de BIS in het laatste kwartaal van 2010 hun exposure aan de smeulende resten van de Griekse economie verlaagd van $92 miljard naar $65 miljard. Ook hebben ze het zakenleven in Ierland, Portugal en Spanje voor in totaal zo'n $112 miljard van hun balans gekieperd.
Het gaat vooral om kredietderivaten: verzekeringen die bedrijven afsluiten voor het geval dat hun zakenpartners of klanten belly-up gaan. Franse banken verkopen tegenwoordig vrijwel uitsluitend non aan moedige landgenoten die het aandurven om te gaan handelen met de Hellenen.
En ja, wie kan de banken dat kwalijk nemen? Te veel risico nemen is in (Europees) bankenland tegenwoordig een doodzonde, nog los van het feit dat de Basel III-regeltjes bepalen dat de banken moeten zorgen dat hun oude sok vol, zo niet enigszins gevuld dient te zijn. Voor het geval dat.
Lagarde
Volgens Frankrijks schatkistbewaarder mevrouw Lagarde, die hoogstwaarschijnlijk de permanent verdwaalde Dominique Strauss Kahn gaat opvolgen als IMF-baas (als de Israëliërs geen roet in het eten gooien), loopt het allemaal wel los met de Franse exposure aan Griekenland. De Franse financiële sector kan nog wel een schokje aan, zegt ze, dus die banken hoeven zich niet zo angsthazerig te gedragen.
Maar dat kan ze wel zeggen; de cijfers zien er angstwekkend uit. Los van de derivaten hebben Franse banken zo'n $ 40 miljard aan leningen uitstaan in de Griekse private sector, vier keer zoveel als bijvoorbeeld de Duitse bankwereld.
Om de één of andere manier werkt dat niet voor landen. Er lijkt geen enkel dwangmiddel te zijn om een land tot orde te roepen. We kunnen er geen incassobureau op afsturen en er valt niets in beslag te nemen.. Een Grieks eilandje is wellicht nog wat geld waard voor een multimiljonair, maar het in beslag nemen ervan gaat helaas niet.
Dan ga je je natuurlijk afvragen wat dan eigenlijk het onderpand is van landen als zij zulke bedragen lenen. Als er geen onderpand is, hoe kan je dan als bank of uitlenende instantie druk uitoefenen?