Sayonara Olympus!

Japans boekhouden: Olympus knoeide met de cijfers

Arigato, Michael Woodford. Meneer de weggestuurde CEO had toch gelijk toen hij meldde dat er e.e.a. stonk aan de boekhouding bij zijn Japanse camerabedrijf Olympus. De baasjes gaven het vandaag ronduit toe.

Shuichi Takayama, de kersverse CEO van Olympus gaf het vanmorgen diep buigend toe: jarenlang werd er geknoeid met de boeken van zijn bedrijf. Slecht renderende investeringen werden weggemoffeld, en om de cijfertjes onderaan de streep toch te laten kloppen, betaalde Olympus kunstmatig hoge prijzen voor piepkleine venturebedrijfjes en de diensten van overnameadviseurs. Dat heet ook wel: beleggers bij de neus nemen. 

Woodford
Michael Woodford, die in april dit jaar de eerste niet-Japanse leider van het bedrijf werd, mocht twee weken na zijn aanstelling alweer vertrekken -volgens hemzelf omdat hij lastige vragen stelde over een paar overnames die Olympus de afgelopen jaren deed. Vorige maand trok Woodford publiekelijk aan de bel, vooral over de overname van medisch instrumentmaker Gyrus in 2008. De Japanners betaalden toen 2,2 miljard dollar voor het bedrijf; een overnameconsultant ving 687 miljoen voor zijn adviezen, 31 procent van de som. Dat is een beetje te veel.

Tussen 2006 en 2008 kocht het bedrijf bovendien voor bijna een miljard dollar drie kleine Japanse bedrijfjes die nauwelijks enige omzet bleken te hebben, en die ook geen enkele waarde toevoegden aan de kernactiviteiten van  de cameramaker. In 2009 schreef Olympus 700 miljoen dollar af op de investering. 

Aanvankelijk ontkende Olympus alles, maar vandaag bleek de leugen niet sustainable; maar liefst drie baasjes uit de hogere regionen nemen alle schuld op zich; van het wegmoffelen van de verliezen tot het wegmoffelen van het wegmoffelen, door grootse sommen geld naar schimmige fondsen op de Kaaiman Eilanden over te maken. Ook zou de Yakuza aan the receiving end van sommige deals staan. Michael Woodford laat zich inmiddels beveiligen, op ongevraagd advies vanuit Japan. 

Beurswaarde
Meteen zakte het aandeel Olympus 29 procent, en dat terwijl het schandaal sinds vorige maand al tweederde van de beurswaarde had afgesnoept. En dan hebben we het nog niet eens gehad over de diverse onderzoeken van de Japanse financiële autoriteiten en de good ol' FBI. 

Om hoeveel geld het precies gaat, is nog niet duidelijk, maar volgens Takayama is de core business van Olympus niet in gevaar. Het lijkt er wel op dat het één van de grootste boekhoudschandalen in het naoorlogse Japan is. In de vroege jaren '90 zag het land ook al een aantal schandalen voorbijkomen, een praktijk die werd samengevat met de term 'tobashi' (niet te verwarren met de bijna gelijknamige elektronicafabrikant), losjes vertaald als 'baggerinvesteringen verstoppen' of 'creatief afschrijven'.