Twitterterror: enkele legal do’s & don’ts

Last van twitterstalkers, twittertieren of het publiceren van persoonlijke gegevens? Lees hier op hoofdlijnen wat wel en niet mag.

The dark side of Twitter
Digitaal twittertrammelant kan leiden tot cyberpesten, bedreigingen, scheldpartijen, stalking en wat meer. Vooral een levensbedreiging, intimidatie, ernstige beschimpingen of het hinderlijk stalken kunnen het middagslaapje verstoren. Vaak volgt een kakofonie van aangiftes en dreigementen met allerlei juridisch onheil. Meestal volstrekt onzinnig.

Twee belangrijke uitgangspunten moet u onthouden als u twittert. Allereerst is de vrijheid van meningsuiting op Twitter absoluut. U kan alles tweeten, variërend van de grofste bedreiging tot de meest kwetsende belediging. Achteraf kan een rechter u wel een sanctie opleggen wanneer iemand in rechte bezwaar maakt tegen een tweet. Dat varieert tussen een taakstraf, geldboete en hechtenis.

Twitter wordt door rechters als een openbaar medium gezien, vergelijkbaar met een publicatie in een krant. Let daarop. U twittert dus altijd publiekelijk, met uitzondering van de DM.

Bedreigen
(Levens)bedreigingen zijn een no-go.  Zo speelde in juni van dit jaar de zaak met betrekking tot een dreigtweet jegens Geert Wilders. De tweet luidde: "Rijkelijke beloning voor diegene die Wilders z'n keel doorsnijdt. Liefst van rechts naar links, maar van links naar rechts is ook ok!" Een vergelijkbare bloemlezing ontving Femke Halsema: "Zal je toekijken als ik je dochtertje helemaal uit elkaar trek" en "wie zal ik morgen de keel doorsnijden? @femkehalsema?"

Rechters beoordelen dreigtweets aan de hand van o.a. het criterium of objectief de vrees bestaat dat de lichamelijke integriteit wordt aangetast. Dat was hier het geval. Dergelijke dreigtweets vallen onder de reikwijdte van artikel 285 lid 1 Wetboek van Strafrecht.

Repliek advocaten:

• De tweet heeft een ironisch, satirisch dan wel retorisch karakter;
• Twitteraar wil zijn bepaalde zienswijze op kunstzinnige wijze aan breder publiek tonen;
• Twitteraar wil deelnemen aan het maatschappelijk debat;
• Er is geen sprake van een bedreiging, maar van een voorspelling.
• In vergelijkbare zaken volgt vrijspraak.

A propos, het publiceren van adresgegevens van medetwitteraars in een tweet in de context van een hevig opgelopen meningsverschil, ongeacht of deze gegevens elders openbaar zijn, kan worden opgevat als een oproep tot geweld en is daarmee op dat moment een de facto (levens)bedreiging. U twittert dus geen persoonlijke gegevens.

Belediging
Het punt van belediging is dat er geen duidelijke grens is aan te geven. Sommigen voelen zich gekrenkt na te zijn uitgemaakt voor 'bakvis', anderen pas nadat het Lexicon van Medische Misverstanden erbij is gehaald. De rechter oordeelt naar wat 'maatschappelijk betamelijk wordt geacht' en naar de concrete omstandigheden van het individuele geval.

Een voorbeeld: op 9 december 2011 deed de rechtbank in Den Haag uitspraak inzake belediging van koningin Beatrix. De twitterterrorist stuurde een twintigtal tweets met de volgende strekking:

[...] 3 augustus 2011: "Zeker naar je zin met de maffialul van Berlusconi in je quasikoninklijke rotsmoel. Meestal doet ie 't alleen met kleine meisjes..."
4 augustus 2011: "Als je bedenkt hoe vies en ziek het wijf is dat in Negerland burgemeesters benoemt, is 't niet zo gek dat we tussen huisvuil moeten wonen."
4 augustus 2011: "En over fouten van God gesproken - is die valse dikkontige potsnol al terug uit Italie?"[...]
5 augustus 2011: "Die vieze slet gaat het pas snappen als ze aan d'r haren de paleistuin wordt uitgesleurd - dat duurt niet lang meer."
5 augustus 2011: "Deurwaarder... 'In naam der Koningin'... Gimme a break - we hebben hier geen koningin - het is een HOER, versta je?! Een HOER!"

Meer proza van deze *kuch* welbespraakte landgenoot leest u hier. Het herhaaldelijk, bijzonder grievend uitlaten over een persoon is dus een snoeiharde belediging. Schelden kan altijd en mag onder bepaalde omstandigheden, maar u zal een verklaring moeten hebben waarom de beledigde partij zich uw scheldkannonade in die bepaalde situatie moet laten welgevallen. Schat dus zelf in waar de balans ligt tussen het louter uiten van uw mening en het beledigen van de wederpartij.

Stalking
Buitengewoon hinderlijk zijn cyberstalkers. Juridisch wil dat zoveel zeggen als het stelselmatig, opzettelijk hinderlijk en/of lastigvallen dan wel bedreigen van een persoon. Meestal gaat stalking gepaard met laster, smaad of bedreiging. Het sturen van tweets op zichzelf is niet strafbaar, maar de combinatie met andere omstandigheden kan wel een strafbaar feit opleveren. De frequentie van het aantal tweets moet hoog zijn. Zodra de twitteraar andere personen of organisaties gaat benaderen om lasterlijke of smadelijke informatie te verspreiden, al dan niet via Twitter, kan dit stalking opleveren.

Maak niet de fout om uw nijdas met gelijke munt terug te betalen. Dat kan een vorm van eigenrichting opleveren. Doe gewoon aangifte. Kan tegenwoordig digitaal.

Uiteraard zit onze befblogger ook zelf op Twitter: @HarryVeenendaal