Geef spermabankrovers geen kans, bewaar het zelf

Current biology: alles wat u wilt weten over spermaopslag. Helaas wel achter de decoder

Wie wat bewaart...

Wie sperma bewaart kan het later ook zonder man. Die logica maakt dat sommigen hun hele leven kiddo's kunnen produceren met de gameten van één enkele zaadlozing.

Sommige mensen slaan hun spullen op, andere hun bestanden en een enkele het loon van zijn trouwe medewerker. Vrouwen gaan echter nog verder: menig slimme meid is wel heel goed op haar toekomst voorbereid.

Evolutionair gezien is er niets frustrerender dan een vruchtbare vrouw met een zaadtekort: bergen productiepotentieel, maar door logistiek nul output. Geen wonder dat Darwin c.s. allemaal luxe trucjes hebben ontwikkeld om de betrouwbaarheid van de zaadverschaffing wat op te trekken.

Sperma-opslag is een nichemarkt, maar wel één met groeipotentie. Om te zorgen dat de THT-datum van spermatozoën zover mogelijk richting de volgende oerknal wordt geschoven moeten echter zowel de dame als de heer ook na het presteren hun best doen.

Lange adem
Het helpt als de man ervoor zorgt dat de geslachtscellen een beetje deugdelijk in elkaar geklust zijn. Des te robuuster het sperma, des te langer blijft het in staat om zelfs zonder actieve hulp van de griet in kwestie de slagvelden van de tractus genitalis te overleven – voor hoogkwalitatief mensenmannenzaad is zeven dagen een prima score, en met behulp van een übervriezer ligt het record nu op 21 jaar.

Anderzijds kan ook de vrouw ervoor kiezen de dikkopjes met kopjes thee en een kaakje te ontvangen. Een fijne temperatuur, aangename pH, prettige zuurstofspanning, ja soms zelfs consumabele eiwitten: een honingbij creëert voor de donatie van de vader van haar toekomstige kinderen een soort spermalounge, waar de kleine jongens dan ook haar hele leven voor instant gebruik beschikbaar blijven – soms wel enkele jaren dus.

Ook sommige mierenmeisjes hebben het vermogen om sperma gedurende hun hele leven in eigen kelder te bewaren, maar toch zijn het niet alleen de insekten die dit trucje zo duurzaam beheersen. De Javaanse wrattenslang heeft een record op zeven jaar gezet, diverse schildpaddensoorten halen vier jaar en zelfs een hond doet het met elf dagen helemaal niet onaardig.

Hamsteren
Vooral voor soorten waarbij individuele dames geen enkel peil kunnen trekken op de momenten dat ze de liefde van hun leven tegen het lijf lopen, ligt er een enorme bonus op het groot inkopen van nageslachtcellen wanneer de gelegenheid zich aandient. Diverse vogels bijvoorbeeld slaan sperma in blindlopende gangetjes boven hun cloaca [multifunctionele dienstin/uitgang, red.] op, zodat ze na één keer evolutionaire taakjes doen meerdere achtereenvolgende eieren kunnen bevruchten.

Een ander groot voordeel is dat een vrouw met een voor de zaadjes gunstige loosruimte het sperma van meerdere mannen onderling kan laten uitmaken wie er met de eicel vandoor gaat. Door met meerdere heren achtereenvolgens meer dan de hoofse liefde te verkennen geeft ze het startschot voor een flinke spermacompetitie, waarbij de vlotste, gemeenste of sterkste zaadjes bepalen wie zich uiteindelijk papa mag noemen.

Dat competitieve element liet overigens meteen toe dat meerdere strategieën zich konden ontwikkelen: snel sperma bijvoorbeeld lijkt vooral handig voor pats-boem bevruchtingen wanneer het vrouwtje al een eitje heeft laten springen, terwijl traag zaad waarschijnlijk langer capabel blijft en dus een grotere kans heeft wanneer het eerst zeven dagen moet antichambreren. Mochten uw jongens dus niet vooruit te branden zijn, dan kunt u zich troosten met de gedachte dat ook dat in sommige gevallen darwinistisch gezien best handig had kunnen zijn.