Paramaribo aan de Thames, hoe het Britse Koningshuis de wet wijzigt

Omdat alle geheime briefjes die prins Charles naar ministers stuurde, openbaar dreigen te worden, pastte het Koningshuis de wet aan.

Adellijk advies
'Black Spider memos' is de bijnaam voor de geheime brieven die kroonprins Charles aan Britse ministers en ministeries stuurt waarin hij zijn opvattingen over het regeringsbeleid duidelijk maakt. De bijnaam voor deze (naar het schijnt) zeer negatieve epistels van de Prince of Wales is te danken aan de zeer gepassioneerde, maar daardoor onleesbare handgeschreven brieven die vol staan met onderstrepingen en uitroeptekens. Afgelopen week heeft de Engelse rechter bepaald dat de Black Spider memos die Prins Charles heeft geschreven in 2004 en 2005 aan zeven Britse ministeries vallen onder de Britse Wet Openbaarheid Bestuur en om die reden binnen een maand publiek gemaakt moeten worden.

Waar doodgewone burgers hun brief aan een ministerie (ook in Engeland) zien belanden in de postkamer, worden de brieven van Charles altijd met veel ontzag behandeld en onmiddellijk aan de betreffende minister persoonlijk voorgelegd. Door de publieke verhoren van Sir Stephen Lamport (de privé-secretaris van Charles van 1993 tot 2002), konden we recentelijk meekijken in de keuken van de Britse achterkamertjespolitiek.

Waiting for his mum to die
De Windsors wachten nu met angst en beven de komende publicatie af, omdat dan duidelijk wordt dat Charles zo zijn eigen interpretatie heeft van de constitutioneel vastgelegde neutraliteit van de Britse monarch. Iets wat voor hem niet zou gelden, vindt hij, want hij moest immers “oefenen” voor als hij zelf staatshoofd wordt. Like that’s ever going to happen.

Mede door de uitlatingen van zijn voormalig secretaris is nu al bekend dat uit de publicatie zal blijken dat Charles diverse ministeries onder druk heeft gezet. Bijvoorbeeld in het kader van het verbod op de vossenjacht en het verder reguleren van de kruidengeneeskunde, twee van zijn grote hobby’s. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de regering en het Koninklijk Huis zich zeven jaar lang met alle mogelijke juridische middelen tegen het vrijgeven van de memo's hebben verzet.  Vorige week bepaalde de Engelse rechter dat Prins Charles geen constitutionele rol heeft en dus ook geen aanspraak kan maken op geheimhouding.

Oude epistels
Over een maand komt dus naar buiten dat Charles, als prominent “neutraal” lid van het Britse Koninklijk Huis, heeft getracht ministeriële beslissingen en beleid te saboteren. Op zich al een schandaal, een moordaanslag op de Britse constitutionele democratie. Wat echter opvalt, is dat het hier enkel om oude brieven van Charles gaat. Voor de recente brieven geldt namelijk wél een geheimhoudingsplicht. Wat doe je immers als feodaal machthebber als je in het verleden zaken heb gedaan die je wilt toedekken? Dan voer je, naar goed Surinaams voorbeeld, een nieuwe wet in.

Na een fors lobbyoffensief van het Koninklijk Huis slaagde zij er namelijk eind 2010 in om de wet te wijzigingen. Verstopt in een grote wetswijziging over constitutionele hervormingen in de nadagen van de laatste regering is dit voorstel stilletjes door het parlement geloodst. Hierdoor blijven al zijn recente Black Spider memos nog gedurende 20 jaar in de doofpot.