Een bankemployee is geen arts, gelukkig niet

Sinds 2010 leggen bankiers een eed af, net als artsen en advocaten. Dit wordt niet echt aan de grote klok gehangen. Waarschijnlijk wist u het niet eens. En nu lijkt er ook een sanctie in de vorm van een tuchtcollege aan te komen.

Financiële gezondheid
Ik ben voor ‘de bankierseed’. Niet omdat ik denk dat bankiers dan nooit meer de fout in gaan. Dat is namelijk ook niet het geval bij  bij artsen, denk maar eens aan neuroloog Steur verbonden aan Medisch Spectrum Twente. Maar het is goed als er een moment is dat bankiers zich openlijk realiseren dat zij er zijn voor de klant en niet andersom. Zij zijn verantwoordelijk voor de financiële gezondheid van mensen en dienen zich te realiseren dat klanten in een afhankelijke positie zitten en de adviseur moeten kunnen vertrouwen, maar ook willen vertrouwen.

Bankiers zitten in de top van de bank; het voetvolk heet gewoon bankemployee. Daarom moet de eed eerst en vooral door de top van de bank afgelegd worden. Daar moet het beginnen. Want goed voorbeeld doet volgen, zeker in een bank. Het omgekeerde ook, dat hebben we de laatste jaren gemerkt.

Ook voor employees?
Minister de Jager wil nu dat de eed voor iedereen met klantcontact gaat gelden, dus ook voor die gewone bankemployee. En pas op, de consequenties van het niet nakomen van de eed zijn aanzienlijk; de uiterste consequentie kan zelfs ontslag zijn. Ik voorzie hier problemen.

Kern van de eed is dat het belang van de klant voorop staat, niet het bankbelang. Kijk, als er gefraudeerd wordt, dan is dat direct duidelijk. Maar neem de zorgplicht: dat is een diffuus begrip. Banken dienen doelgroepen met tegengestelde belangen. Spaarders willen geen risico, maar wel een hoge rente. Kredietnemers willen geen nee van de bank horen en natuurlijk een lage rente. En klanten stellen zich vaak 'professioneel' op en eisen van de bank dat die professionaliteit wordt gerespecteerd, tot het moment dat het misgaat. Dan speelt de klant de 'vermoorde onschuld' en legt de schuld bij de bank.

Openheid
Bankemployees zijn niet te vergelijken met artsen en advocaten. Deze beroepsgroep is in hoge mate zelfstandig, zelfs als zij in loondienst zijn. En zo hoort het ook. Als u wordt geopereerd, dan wilt u niet dat de chirurg steeds even toestemming vraagt aan de leiding van het ziekenhuis. Maar banken zijn van oudsher sterke hiërarchische organisaties. De top zet de lijnen en strategie uit en dat wordt naar beneden gedelegeerd. Productontwikkeling en prijsbeleid zijn vaak gecentraliseerd en een individuele bankmedewerker heeft daar nauwelijks invloed op.

Mijn voorstel zou zijn om te beginnen de bankierseed eerst maar eens breed uit te dragen. Bijvoorbeeld om een bank te verplichten het afleggen van de eed door de top van de bank op video op te nemen en te verplichten deze video op de homepage van de bank te zetten. En dan niet verstopt op de 'corporate page', maar daar waar de klanten komen. Ik verzeker u: zichtbare topbankiers passen beter op.