Jort Kelder &amp; Arno Wellens: weg met de euro, Europa heeft zes muntunies nodig [925-onderzoek]

Groot geld

Jort Kelder & Arno Wellens: weg met de euro, Europa heeft zes muntunies nodig [925-onderzoek]

We moeten onze muntunie grondig herzien. Tot die conclusie komen Jort Kelder en Arno Wellens in een meerdelige 925-onderzoeksserie. Vandaag de inleiding.

Hier leest u de andere delen in deze serie:
Deel 1: Zonder bloeden geen euro
Deel 2a: Kind van de rekening
Deel 2b: Optimal currency area
Deel 3: De eurocrisis begon in 1999
Deel 4: De een sein Brot....
Deel 5a: Neither borrower nor lender be
Deel 5b: Van tulpenmanie tot schuldencrisis
Deel 6: L'histoire se répète
Deel 7: Roaring twenties, Ponzi's paradise
Deel 8: Black Monday 1987, Déjà vu all over again
Deel 9: Destructieve creativiteit
Deel 10: Wapenwedloop met eurokrediet
Deel 11a: Een Grieks miljardairsdrama, met José Barosso en Spiros Latsis
Open brief aan minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem
Deel 11b: Nog meer geld voor Eurobank van Spiros Latsis

Verplichte euro-euforie

Kritiek op de euro is not done. Komt dat doordat onze gemeenschappelijke munt ieders lieveling is? Wellicht, want door de interne markt vallen handelsbelemmeringen weg, en tegelijkertijd probeert de Europese Commissie elke Europeaan gelijk te schakelen. Zo hebben rechts en links ieder hun eigen natte droom - en wordt elk anti-Europees geluid afgedaan als ouderwets of zelfs xenofoob.

Om in de toekomst nog mee te tellen moeten de Europese landen fuseren, want individueel zijn we te klein, is het devies. Alleen is een ketting zo sterk als haar zwakste schakel. Na een nuchtere maar uitvoerige analyse zijn we tot de conclusie gekomen dat Europa zo divers is, cultureel en economisch, dat een Verenigde Staten van Europa met een gemeenschappelijke munt, de komende eeuw een brug te ver is. We zullen laten zien dat het wenselijker is om zes muntunies te introduceren. De leden van elk van deze muntunies worden geselecteerd op basis van economische en sociale homogeniteit.

Giftige eenheidsworst
Wie een gemeenschappelijke munt accepteert, krijgt daar automatisch een centrale bank bij. De Europese Centrale Bank wordt gedomineerd door Duitse boekhouders en economen van Goldman Sachs. Het beleid dat daar uitrolt, is perfect voor Noord-Europese landen met een structureel handelsoverschot en beheersbare overheidsuitgaven, maar funest voor landen die minder ver zijn. Maar een centrale bank maakt één beleid, dat met die nationale verschillen geen rekening kan houden.

Een economisch maatpak voor 27 totaal verschillende landen past niemand, en de Zuid-Europese landen beginnen er al uit te scheuren. Sinds het uitbreken van de crisis stijgen de staatschuld en werkloosheid daar tot historische en onhoudbare niveau’s, waardoor een euro-exit van deze landen onvermijdelijk is. Het optimisme van mensen als Alexander Pechtold ten spijt, veroorzaakt de euro economische en sociale problemen die er eerst niet waren; sla de werkloosheidscijfers van Eurostat er maar op na.

Wensdenken
Europa kampt momenteel met een schulden- en eurocrisis, maar dat zijn vreemde termen. Want de betekenis van 'crisis' impliceert een externe en onvoorziene gebeurtenis. Echter, voor wie het wilde zien, waren de eerste donkere wolken boven de eurozone al zichtbaar in 1999. De tekorten van de zwakkere eurobroeders waren toen al onhoudbaar, maar de euro-optimisten dachten dat die vanzelf zouden oplossen. Maar een kruik gaat zo lang te water tot ze breekt.

Scheiden en hertrouwen
Dat moment is nu zeer nabij. Een slecht huwelijk verbeter je niet door de ene partner te dwingen het evenbeeld van de ander te worden. Daarom stellen wij een georganiseerde scheiding voor. Het voordeel voor de Zuid-Europese landen is erin gelegen, dat zij een beleid kunnen voeren dat rekening houdt met lokale omstandigheden.

Met het uittreden van de zwakkere staten is het voor gezondere, Noord-Europese landen logisch om alsnog tot een unie toe te treden. Maar met de huidige krantenkoppen van ‘bailouts’ en ‘Noord-Zuid transfers’ zijn we op dit moment geen echt aantrekkelijke huwelijkspartners voor landen als Zweden en Noorwegen. Een unie met deze landen zou wel daadwerkelijk sterk en duurzaam zijn, omdat de bevolkingen zowel in economisch en sociaal opzicht homogener zijn. Niemand die het dan nog over ‘decreten uit Brussel’ heeft.

Het einde van de euro is geen schrikbeeld. Het biedt iedereen een perspectief uit de crisis die de verkeerd ontworpen muntunie zelf heeft veroorzaakt. Bovendien is het toch een kwestie van tijd. In de komende weken zullen wij op 925 uitleggen waar de euro nu staat en waar we heen moeten. Altijd beargumenteerd, soms iconoclastisch.

De onderzoeksserie over de euro is tot stand gekomen met medewerking van Jort Kelder.

Arno Wellens

18 december 2012 - 14:30 uur

18-12-’12 15:00

Geweldig voorstel, ik ben alleen bang dat dit niet genoeg draagvlak kan krijgen vanwege de hardnekkigheid van het 1 Europa mantra van de machthebbers in Europa. Zelfs als we het zouden opsplitsen in een Noord West Europa, Oost Europa en Mediterraan Europa zou het al een enorme verbetering zijn.

Rick

18-12-’12 15:04

Meen dat ene heer Wilders dit al jaren verkondigd en o.a. daardoor als een extremist wordt weggezet (zeker in jorts DWDD). Vooruitdenkers zijn niet erg geliefd, daarom wordt dat al jaren niet meer gedaan in Den Haag c.q. Brussel.

Dick

18-12-’12 16:55

Creatief idee Arno en misschien was dit inderdaad beter geweest om in te voeren dan de euro. Echter als je landen of gebieden van een andere munt gaat voorzien blijft hun bestaande schuld in euro’s gewoon staan. Zodra je weer verschillende valuta’s krijgt zullen sommige valuta's appreciëren en sommige depreciëren ten opzichte van elkaar en van de oude euro. Voor de landen waarvan hun munt deprecieert t.o.v. de euro betekent dit effectief dat hun oude euroschuld omgerekend in hun nieuwe valuta dus hoger wordt. Het lijkt me vervolgens niet ondenkbaar dat een neerwaartse spiraal het gevolg is omdat valutabeleggers die valutagebieden dan per direct als failliet behandelen (depreciërende munt --> euroschuld in nieuwe valuta hoger --> depreciërende munt). Gevolg is dat het failliete gebied weer ergens steun moet zoeken (dat moet dan het IMF zijn denk ik) of ervoor moet kiezen zijn schulden niet meer te betalen. Dit zou er dan voor zorgen dat het nieuwe valutagebied een aantal jaren niet of alleen tegen slechte condities zou kunnen lenen. Misschien een noodzakelijk kwaad en misschien zijn er oplossingen voor te bedenken, maar heb je hier aan gedacht?

Pierre

18-12-’12 17:14

Vragen die bij mij opkomen: is de Euro"crisis" niet deels veroorzaakt door de wereldwijde vastgoedbubbel, en dus wel extern? Het verlaten/herdelen van de Eurozone brengt daarnaast enorme kosten met zich mee (in welke valuta worden bestaande contracten gezet? etc): zijn die niet hoger dan de kosten voor het redden van de zwakke Eurolanden? Hoe reageert de rest van de wereld op het uiteenvallen van de Euro? Daarnaast was er tot de crisis geen probleem in deze landen. Je noemt oplopende staatsschuld: is dit het enige probleem? Als internationaal opererend bedrijf ben ik zelf erg blij met de Euro, dat het betalingsverkeer veel makkelijker maakt en wat consumenten helpt heel makkelijk online aanbieders van producten/diensten met elkaar te vergelijken. Deze verandering gaat mij geld kosten, en wellicht zelfs klanten. Roepen dat we van de Euro af moeten is makkelijk. Wie durft er een plaatje met getallen te maken met de verwachte kosten van het behoud van de Euro, en de verwachte kosten van het opzetten van nieuwe monetaire unies? Het probleem met "decreten" uit brussel van zieltjeswinnende partijen zal overigens blijven, er vanuitgaande dat we hier alleen praten over een verandering in de monetaire unie en niet het uiteenvallen van heel Europa.

Tim

18-12-’12 19:34

Ik zie weinig meerwaarde als zelfs Frankrijk niet in 'onze' munt zit. Daarbij, wat jullie vergeten is dat de Euro niet alleen is ingevoerd vanwege het interne (binnen Europa) aanwezige valutarisico, maar ook om aan de Dollar tegenwicht te bieden. De Dollar was een zwakke munt, waarvan men vreesde dat die wel eens zou kunnen instorten. Er zijn namelijk heel veel Dollars in de wereld in omloop en de staatsschuld van de VS was aanzienlijk.

18-12-’12 19:47

@Pierre "Vragen die bij mij opkomen: is de Euro"crisis" niet deels veroorzaakt door de wereldwijde vastgoedbubbel, en dus wel extern?"

Volgens mij is er geen sprake van een wereldwijde vastgoedcrisis, wel van een wereldwijde schuldencrisis. Die is deels 'intern' en deels 'extern' te noemen. We zijn op alle mogelijke manieren met elkaar verbonden, of we het nu leuk vinden of niet.

Jacco de Wit

18-12-’12 22:02

Zie het als een wereldwijd probleem. De politiek heeft de euro na een z.g. referendum doorgedrukt zonder een goede visie naar de toekomst. Er waren toen al genoeg economen met een negatief beeld. Die werden gezien als pessimisten. Dussss

Johan

19-12-’12 10:45

Zeer spijtig is dat de Euro ooit is ingevoerd in de huidige vorm (met Zuid-Europese landen), volgens mij zelfs tegen beter weten van dhr. Zalm destijds in. Splitsen lijkt me alleen niet een juiste optie, omdat dit de Zuidelijke munt zal devalueren en de Noordelijke munt apprecieren, wat betekend dat onze concurrentiepositie zal verzwakken. Gevolgen zullen zijn dat onze dure producten (door een dure munt) onverkoopbaar zullen worden. Vraag me af of een bail-out van Zuid-Europese landen niet goedkoper zal zijn dan een teloorgang van een Duitse en Nederlandse ecomie door een te sterke munt (let wel dat de huidige financiele onkunde van Zuid-Europese landen de algehele Euro verzwakken wat onze export ten goede komt).

Arno

20-12-’12 10:15

Beste reaguurders (of Heren, mag ik denk ik wel zeggen),
Dank voor de input. Veel vragen zullen de komende weken aan bod komen. Om toch kort in te gaan op jullie bijdrage:
@Dick: dat klopt, maar de terugbetaalkracht van de Grieken zal onder alle omstandigheden beperkt zijn, en met afschrijvingen zullen we dus moeten leren leven. Door een grexit gebeurt dit wel direct, en kun je meteen naar de toekomst kijken. Het gebeurt toch, in welke valuta je ook rekent.
@Pierre, ik begrijp dat het vervelend is als je omzet verliest door valutarisico. Maar zijn er geen goedkopere manieren om dat af te dekken, dan door een muntunie, met alle nadelen van dien?
@Tim, voor Frankrijk, hetzelfde antwoord als voor Pierre. En met je analyse over de vastgoedsector ben ik het eens. Let wel, de vastgoedbubbel is in veel gevallen juist gefaciliteerd door de euro.
@Jacco, inderdaad onbegrijpelijk dat een referendum wordt genegeerd, komt betrokkenheid van de kiezer niet ten goede.
@Johan. Goede vraag. Stay tuned ;)
Groet, Arno

Janne

29-04-’13 00:44

In theorie heel leuk. Maar niet geschreven met verstand van politieke dagelijkse praktijk. Landen in Latijns Europa gaan dit idee sowieso niet pikken. Ze denken al aan Mexico. Zeker Frankrijk zal liever in de HanzeUnie zitten.
Nee, dit gaat niet lukken. En als er wel al wil zal zijn gaat dit veel te veel geld kosten om te hervormen.

Droom maar verder.