Tweedehands muziekbestanden doorverkopen? Het mag

Baanbrekende verschuivingen in softwareland.

Het zal ingewijden niet ontgaan zijn, maar afgelopen zomer zorgde een uitspraak van het Europese Hof van Justitie voor een aardverschuiving in softwareland. In de zaak usedSoft/Oracle bepaalde het Europees Hof dat, kort gezegd, software via een download ter beschikking gesteld of via CD Rom mag worden doorverkocht. Uiteraard alleen als was aangekocht voor een realistische licentievergoeding, maar daar is in verreweg de meeste gevallen wel sprake van. Los van de gebruikelijke voorwaarden en met nuances omkleed, is de boodschap dat je aangekochte software weer moet kunnen doorverkopen. En dat is nieuw en baanbrekend.

Nederland.fm
Waar wij in een voortdurend veranderend digitaal landschap zien dat auteursrechten telkens worden misbruikt om twee – drie – vier keer langs dezelfde kassa te gaan is dit een welkom geluid. Goed voorbeeld van dit “graaigedrag” is de recente Nederland.fm uitspraak, waarin een website die niets anders doet dan online radiokanalen in één portal ter beschikking stellen door de rechter werd verboden. Dat al die radiozenders al een deel van de omzet afstaan aan Buma Stemra, omdat zij dat radiosignaal op de eigen site streamen was volgens de rechter irrelevant. Volgens de letter van de Auteurswet juist, maar geheel out of tune met de tijdgeest. Gelukkig is het Europese Hof dit niet en daarom mag aangekochte software nu tweedehands verhandeld worden.

Dan komt natuurlijk ook onmiddellijk de vraag op of wij nu ook al onze MP3-bestandjes, i-Tunesbestanden en e-books die we niet meer gebruiken mogen doorverkopen? Hier hebben u en ik natuurlijk ook altijd keurig voor betaald en als je het niet meer luistert of leest, waarom zou je het dan niet mogen doorverkopen?

Voorland Amerika
In Amerika bestaat de muziekdienst ReDigi al enige tijd en hierop kun je je muziekbestanden en e-books verkopen. Uiteraard heeft dit bedrijf al een omvangrijke rechtzaak aan de spreekwoordelijke “broek” gekregen van de platenindustrie, maar die lijkt daar vooralsnog weinig succesvol mee. ReDigi heeft recentelijk na de Usedsoft / Oracle zaak aangekondigd naar Europa te komen, maar dat is voorlopig nog niet gebeurd. Misschien omdat ze toch bang is voor het Europese pro-auteursrechtklimaat.

In Europa hebben wij nog steeds, ondanks het lichtpuntje van de usedSoft-zaak, zeer auteursrecht vriendelijke omstandigheden, waar voor iedere openbaarmaking opnieuw betaald moet worden. Het verkopen van tweedehands muziekbestanden en e-books in Europa zal ongetwijfeld wel weer aan de rechter voorgelegd moeten worden en waarschijnlijk zal uiteindelijk ReDigi ook hier het ijs moeten gaan breken.

Aanpassen auteursrecht
Tegenstanders beweren namelijk dat de Usedsoft-zaak helemaal niet van toepassing is op muziekbestanden en e-books. Dit omdat in de Auteursrechtrichtlijn (Usedsoft ging over de Softwarerichtlijn) is bepaald dat de uitputting van het auteursrecht alleen maar kan plaatsvinden bij fysieke dragers en (dus) niet bij downloads.

Laten we hopen dat de rechter die zich uiteindelijk over deze zaak gaat buigen oog blijft houden voor de realiteit en in zal zien dat er economisch en functioneel helemaal geen onderscheid kan worden gemaakt tussen software enerzijds en muziekbestanden en e-books anderzijds. Laat de tijdgeest zegevieren en anders het auteursrecht heel snel aangepast worden.