Is de Kerstman uitgevonden door Coca-Cola?

Zodat u vanavond bij het kerstdiner aan uw betweterige PvdA-oom kunt vertellen hoe het echt zit.

Mensen beweren wel eens dat de Kerstman is uitgevonden door Coca-Cola, een miljardenbedrijf dat genoteerd is aan de beursindex Dow Jones. Deze veronderstelling zou de kroonjuweel zijn op de Amerikaanse samenleving, die in zijn historie gekenmerkt wordt door culturele armoede doch commerciële rijkdom. 

'Ach, de zelfs Kerstman is uitgevonden door Coca-Cola', zegt uw oom vanavond tijdens het toetje om het doorgeschoten consumentisme van onze bevrijders tijdens WO2 te benadrukken. Dat onze Amsterdamse grachtenpanden en VOC-mentaliteit ook ontstaan zijn uit commercieel koopmanschap mag niet baten. 

Nederlandse invloed
Het feit is echter dat uw beschonken oom een onwaarheid verkondigt. De oplettende taalfanaat ziet bij de naam Santa Claus (letterlijke vertaling: Heilige Klaas oftewel Sinterklaas) al onmiddelijk hoe het zit. De Kerstman is inderdaad een afstammeling van onze goedheiligman.

Nederlandse kolonisten brachten het fenomeen Sinterklaas mee naar Noord-Amerika, waar het figuur een eigen leven is gaan leiden.

In 1862 ging de Amerikaanse cartoonist Thomas Nast aan de haal met het uiterlijk van de bemijterde Nederlandse uitvinding. De cartoon van Nast was een voorstander van The Union indertijd dat de Verenigde Staten uit elkaar dreigde te vallen door een burgeroorlog. 

Klik om te vergroten

Santa Claus zag er door meerdere hervormingen, waarvan de metamorfose door Nast in tijdschrift Harper's Weekly een van de belangrijkste was, dus niet meer uit als Sinterklaas. In 1862 bestond Coca-Cola echter nog niet. Pas in 1886 werd de frisdrankonderneming geboren. 

Coca-Cola
Om de vrede op Tweede Kerstdag aan tafel te bewaren, mag u te kennen geven dat de associatie van uw oom niet geheel uit de lucht komt vallen. In 1920 drukte Coca-Cola advertenties af met een Cola-aanprijzende Kerstman. Sindsdien heeft het bedrijf de Kerstman eigenlijk gekaapt. 

Deze kaping door Coca-Cola vond echter 60 jaar plaats nadat de eerste schetsen van Santa Claus de ronde deden. En in veel van deze schetsen had het figuur al een rode jas. 

De Kerstman past in een bredere marketingstrategie die door Coca-Cola wordt gehanteerd. De multinational zorgt ervoor dat hun merk altijd aanwezig is op de momenten dat Amerikanen vreugde ervaren. Op die manier wordt hun merk geassocieerd met 'iets te vieren hebben' en blijdschap. 

Colakerst
Er is Coca-Cola op het moment dat zoon voor het eerst met pappa naar een baseball-wedstrijd gaat. Er is Coca-Cola als Amerikaanse troepen terug komen van huis. En er is Coca-Cola als een Amerikaan Kerstmis viert met het gezin. De slogan luidt dan ook 'celebrate life'. 

De Kerstman is ingenieus geëxploiteerd als een reclamefiguur en in die zin heel Amerikaans. Maar het fenomeen heeft zijn wortels in Nederland.  

Hoe kijkt u nu naar deze reclame?