Darko Horvat (wie?) is failliet. En trekt Slovenië mee de afgrond in

De Amsterdamse rechter heeft de grootste werkmaatschappij van Darko Horvat failliet verklaard. Wie nu weer? Horvat is de Sloveen die zich in 2007 door een stel Joodse zakenlieden liet verleiden tot een zeer riskant vastgoeddealtje met een casino in Vegas. Dat ging mis. Tot zover niets bijzonders, maar in het Slovenië is de overheid de grootste aandeelhouder in het bankwezen. Dat heeft zoveel nonperforming loans op de balans, dat het feitelijk failliet is. Horvat is een van die probleemklanten.

Brievenbus op de Keizersgracht
Daarom is het een misschien een beetje gemeen om Horvat eruit te pikken, maar hij illustreert mooi wat er mis is met Slovenië en Europese schuldencultuur. Dankzij een brievenbusfirma aan de Keizersgracht, op loopafstand van het 925 redactieloft (en wat loslippige Amsterdamse boekhoudhouders en fiscalisten) kunnen we precies zien waar het verval bij hem begon in te zetten. Horvat was zeven jaar geleden immers nog bijna de rijkste man van Slovenië, met ruim €300 miljoen.

Zijn vermogen komt uit een klein imperium van vastgoed- en andere bedrijven, gecentreerd rond Aktiva Invest. Dat is sinds eind vorige eeuw actief. Iets later stapt hij in zaken met twee Israëlische miljardairs, Yitzak Tshuva en Nochi Dankner. Met dit duo besluit Horvat om in de VS een ambiteus plan uit te voeren. Ook de investeerders achter het Amsterdamse trustkantoor Kardan doen mee, zoals Avi Schnur. Die maakte zijn fortuin in Antwerpen, met de handel in diamanten.

Tshuva’s vastgoedbedrijf El Ad had toen het beroemde Plaza Hotel in New York al in bezit. Het consortium wilde de Plaza-formule uitbreiden naar Las Vegas. Omdat geen van hen daar grond bezat, zochten ze een verkoper. Ze kwamen uit bij Phil Ruffin, een Amerikaanse miljardair en eigenaar van het Frontier Hotel. Hij wilde wel van zijn grond op de ‘strip’ af. Er stond zelfs al een kant en klaar casino met hotel. Horvat en friends vonden dat echter niet mooi genoeg, hoewel er niets mis mee was. Daarom besloten ze het te slopen en herbouwen.


Slechte timing
Maar Ruffin is niet voor niks miljardair. De kopers hadden €500 miljoen in eigen vermogen te besteden. De Amerikaan verdubbelde de prijs, en de kopers moesten dat lenen. Dankner enTshuva stapten naar de Leumi Bank in Tel Aviv, voor naar schatting €400 miljoen. Horvat rekte zijn kredietlijn bij het Sloveense bankwezen op naar €170 miljoen. Daarmee hadden de kopers al hun middelen gebruikt om Ruffin uit te kopen. Geld om het casino op te bouwen was er niet, de gedachte was dat dat er wel bovenop kon worden geleend. Toen werd zo’n constructie nog normaal geacht.

Het consortium probeerde in de VS nog meer krediet te krijgen, om een nieuw hotel te bouwen en te exploiteren. De timing kon niet beroerder. De beurzen waren die maand juist al over hun hoogtepunt heen: de kredietcrisis brak uit. Met een stuk braakliggend land vol puin als onderpand was er geen bank bereid om nog meer leningen te verstrekken, bovenop de eerdere €500 miljoen. De schuld die was aangegaan om Ruffin te betalen moest wel worden terugbetaald, maar zonder hotel waren er ook geen inkomsten. Er zat een financiële ramp aan te komen.

Van Tshuva weten we dat hij door het Israëlische bankwezen en de overheid met fluwelen handschoenen is behandeld. Zijn bouwbedrijven zijn van essentieel belang voor dat land, omdat die de infrastructuur voor Israëls energievoorziening bouwen. Dankner zocht heil in het spirituele. Dat lijkt ongerelateerd, maar in Israël zijn rabbijnen door tv-optredens en zakelijk advies multimiljonair. Dankner voorzag in betere tijden de rijkste onder hen, Yaakov Ifergan, van miljoenen shekels. Nu is het te hopen dat de vriendschap wederzijds is. 


Maar er was niemand om Horvat te redden. Het was wachten op een faillissementsaanvraag van de Sloveense banken. Die kwam maart 2013 en werd een maand later uitgesproken. Hij kon het nog lang verborgen houden. Pas op 3 februari 2014 werd de jaarrekening van 2012 gepubliceerd. Als ‘subsequent event’ staat de faillissementsaanvraag van 2013 netjes vermeld, dat is ook verplicht.

Wat is hij nou nog waard? Aktiva is zeer verlieslatend en heeft veel leningen uitstaan aan groepsmaatschappijen waarvan de waarde vooralsnog onbekend is. De bv heeft een belang van €11 miljoen in de Amerikaanse vastgoedmaatschappij dat wel veilig lijkt, maar verder is er niet veel meer. Horvat liet volgens een Sloveense krant nog een kasteeltje in St. Moritz verbouwen voor €37 miljoen. Daar kan hij in wonen, of het anders verkopen. De crisis heeft al met al 90% van het vermogen van Horvat opgegeten.

Ruffin is de grote winnaar. In 2007 was hij nog slechts $ 1,3 miljard waard, maar na 7 jaar crisis is zijn vermogen verdubbeld. Hij kon via deze deal mooi van de grond af, die in waarde zou halveren en Horvat, Tshuva en Dankner de das om zou doen.
Met de opbrengst kon de 78-jarige miljardair mooi het huwelijk met (en waarschijnlijk de levensstijl van) zijn drie keer jongere nieuwe liefde financieren: Miss Oekraïne Oleksandra Nikolayenko. Met casino’s en vastgoeddeals houdt hij sindsdien niet meer bezig.