Litouwen in de eurozone: wat gaan we binnenhalen? (1)

Welkom in de eurozone, Litouwen! De kogel is door de kerk, het Baltische land mag begin volgend jaar de eenheidsmunt invoeren. Omdat de eurozone ook een bankenunie is, krijgen we er wat Litouwse bankiers (en hun schulden) bij. Net als bij Letland hebben sommige daarvan een penetrant geurtje. Daarom gaan we de komende weken kennis met ze maken. We beginnen met Raimondas Baranauskas (1) en Vladimir Antonov (2). Sorry, wie?

Kamervragen
Onze artikelen over Letland, met vergelijkbare corruptie en bancaire problemen, hebben tot kamervragen geleid. Van sommigen kregen we de kritiek dat we te laat zijn. Letland had nooit bij de euro gemogen. Het land heeft veel meer schulden dan het rapporteert. Die worden, ook door Europese functionarissen, kunstmatig laag gehouden met trucs die ze van Enron hebben afgekeken. Nu Letland in de eurozone zit zijn die schulden van ons allemaal, een beslissing die niet meer terug te draaien is.

Bij Litouwen is dat anders. Op 23 juli zal de Europese commissie bekend maken dat de Baltische republiek het negentiende land wordt dat de euro gaat invoeren. Het is dus nog niet te laat. Maar wat is er dan mis met het land? 

Litouwen, destijds gefuseerd met Polen, was in de zeventiende eeuw een van de sterkste machten op het Europese continent. Nu is het een schattig republiekje met 3 miljoen inwoners, dat zich op 11 maart 1990 aan de linkse terreur van de Sovjet-Unie wist te ontworstelen. Het nationaal inkomen per hoofd bedraagt zo’n €12.500, een derde van het Nederlandse cijfer.

Zes kogels en toch overleven
De overheidsschuld bedraagt 40% van het nationaal inkomen, een uitstekende score in Europees verband. Het begrotingstekort is 2% en er is geen inflatie. Waarom zou Litouwen dan toch geen euro moeten invoeren?


In 2002 werd de munt, de Litas, aan de euro gekoppeld. Er is sindsdien dus een stabiele wisselkoers, een euro is drie en een halve Litas waard. Net als bij Griekenland werd daardoor de export te duur, en werd het makkelijker om te lenen voor import. De handelsbalans verslechterde, totdat er door het uitbreken van de kredietcrisis geen geld meer was en het land in een recessie kwam. En net als bij de Grieken kwamen daardoor de bankiers in de problemen.

Maar wie zijn dat? Het opvallendste duo bestaat uit Raimondas Baranauskas (1958) en Vladimir Antonov (1975). De laatste kennen we nog als investeerder in Spyker. Het grootste deel van hun vermogen zit (of zat) in Snoras Bank. Dat is het moederbedrijf van Latvias Krajbanka, de grootste bank van buurland Letland. 

Een voormalig zakenpartner van het duo is de Russische bankier German Gorbuntsov (3). Hij krijgt ruzie met Antonov, maar vooral met diens vader, over geld. Daarom vraagt hij asiel aan in Londen, met succes. Toch wordt hij op 23 maart 2012 met zes kogels neergeschoten, als hij op de kaart hieronder Byng Street inloopt, op weg naar zijn appartement iets verderop in de straat. Hij overleeft de aanslag, maar waarom werd die eigenlijk gepleegd?