Russische bv's in Nederland maken dodelijke wapens (1)

Ja, dat die Russen en hun bedrijven Nederland als fiscaal tussenstation gebruiken, dat wisten we al. Maar er is meer. Een aantal van die bedrijven maakt geavanceerde wapens die de spil vormen van Putin’s dictatuur. Sommige daarvan worden zelfs geboycot door de VS, desondanks zijn ze hier welkom. Nederland belegt zelfs met belastinggeld in het aandelenkapitaal van een van die vennootschappen. Eraan verdienen doen we helaas nauwelijks, want ze betalen geen belasting en hebben nauwelijks Nederlanders in dienst. Vandaag deel 1.

Vijfjarenplan

De casus van vandaag begint op 28 juli 1942, bij order nummer 227 van Kameraad Stalin aan het Rode Leger. Dat mag (letterlijk) geen stap terug meer te zetten. Het verhaal eindigt vandaag, op de stoep van een troosteloos, half leegstand kantoor tussen het Amsterdamse NS-station Sloterdijk en het voormalige, halfronde KPN-kantoor. We zien het er niet aan af, maar toch zetelt daar een van de belangrijkste wapenfabrikanten van Vladimir Putin.

"Ни шагу назад! "
Josef Stalin
Sinds zijn zelfkroning tot president van Rusland ontvluchten grote aantallen bedrijven en personen het land. Sommigen zijn als tegenstander van het regime bang voor inbeslagname van hun bezittingen, anderen zijn ronduit crimineel en proberen hun vuilniszakjes met zwart geld ergens veilig te stallen. Van beide partijen kennen we enkele voorbeelden, maar achter de precieze verhouding ertussen zullen wel nooit komen. 

Nederland is voor beide groepen een aantrekkelijk toevluchtsoord, omdat vennootschappen hier belastingvrij winsten mogen doorsluizen. De Nederlandse wetgever heeft die faciliteit ingesteld voor binnenlandse vennootschappen, maar het staat buitenlanders natuurlijk ook vrij om er daar een van op te richten. En sommige van die oprichters hebben een penetrant luchtje, zoals Rostec dat aan de Zuidas zit. Dit bedrijf adverteert vrolijk met het KUB-raketsysteem, waarvan wordt aangenomen dat het de oorzaak is van de ramp met vlucht NH17. Later volgt er meer over Rostec.

Onder die vennootschappen zitten ook bedrijven die cruciaal zijn voor het regime van Putin. Zo maakt de Volgograd Tractor Company (VTC) exclusief de pantserwagens van het type BMD-4. Deze speelden een cruciale rol bij de invasie van de Krim van een paar maanden geleden. En ja, VTC heeft het hoofdkantoor in Nederland.

Luchtlandingstroepen

VTC is in 1922 opgericht, als onderdeel van een van de eerste Vijfjarenplannen van de USSR. Vanaf 1940 produceerde de fabriek de T-34, de belangrijkste tank van het Russische leger tijdens de oorlog. In januari 1943 werd de fabriek nagenoeg verwoest door een Duits bombardement. Toch is de VTC nooit ingenomen, of afdoende vernield om de wapenproductie helemaal stil te laten vallen. 

Na de oorlog produceert VTC enkel nog amfibische pantserwagens. Die werden en worden exclusief gebruikt door de Russische luchtlandingstroepen (VDV). Dat zijn luchtmobiele soldaten die de snelle reactiemacht van Moskou vormen. Sinds 1991 bestaat de VDV uit vier divisies en enkele losse brigades, van samen een kleine 40.000 man. Deze zijn verspreid langs de zuidwestelijke grenzen van Rusland gelegerd. De elitesoldaten zijn herkenbaar aan de blauwe baret.

De 76e luchtlandingsdivisie, nu gestationeerd aan (of op) de grens met de Baltische staten, werd een maand na de slag om Stalingrad opgericht. Sinds het afschaffen van de dienstplicht in 2004 is de 76e de eerste eenheid die volledig uit beroepsmilitairen bestaat. Het wordt als de best georganiseerde divisie van het Russische leger beschouwd. Die heeft het equivalent van 23 divisies, tegen een halve voor Nederland. 

Op 28 februari van dit jaar merkt een buurtbewoner op dat de barakken van de 76e in Pleskov van de ene op de andere dag verlaten zijn: geen hond meer te bekennen. Twee dagen later strijken onze collega’s van Vice in de Oekraïne neer. Daar treffen ze gewapende, goed georganiseerde Russisch sprekende mannen aan die het Oekraïnse leger verjagen. Putin claimde toen nog dat deze soldaten geen Russen waren, aangezien Rusland zich officieel niet met het conflict bemoeide. Inmiddels weten we beter. 

Vennootschap op Cyprus

Een van de soldaten van dit onderdeel was zo vriendelijk om wat foto’s van zijn eigen invasie op Twitter te gooien. Onder meer langs dat kanaal krijgen we een beeld van het materieel dat ze gebruikten. Alle makers daarvan gebruiken Nederland als belastingparadijs, zonder dat er maar een lokale baan wordt gecreëerd. We gaan ze een voor een langs.

Op de foto’s zien we drie typen voertuigen: vrachtwagens, jeeps en infantry fighting vehicles (IFV’s). De laatste hebben een duidelijk zichtbaar 75 mm-kanon. Deze voertuigen worden dus door VTC in Volgograd gemaakt. VTC is heeft een directie die grotendeels uit werknemers van de Russische staatsbank Vnesheconombank (VEB) bestaat. 

VEB is sinds vier jaar volledig eigenaar van VTC. Het aandelenbelang zit in een andere vennootschap, genaamd Industrial & Machinery Group N.V. Die laatste toevoeging doet vermoeden dat het hier dus om een Nederlands bedrijf gaat en dat is ook het geval. 

Helaas is die niet meer vindbaar in het handelsregister, omdat het de naam heeft veranderd. Totdat we gisteren een tip van een insider krijgen, die ons meldt dat we verkeerd zoeken. Hij kent de nieuwe whereabouts van de Industrial & Machinery Group N.V. wel. Dat bedrijf gaat nu door onder de naam Brendora Limited Cyprus, met een hoofdkantoor in Nicosia: daarom konden we het niet vinden.

Mocht u denken: wat een gezeur van 925, het is toch gewoon een privaat bedrijf dat zelf mag weten waar het zijn zetel heeft? Helaas. Accountant KPMG maakt zich duidelijk zorgen over de levensvatbaarheid van Brendora:

Maar de geruststelling komt van de VEB - bank, die de grootste schuldeiser is en sinds 2010 ook enig aandeelhouder is. Die bank is nu net voor de volle honder procent in handen van de Russische overheid. Het management bestaat volledig uit Putin-getrouwen. Het gaat hier dus niet om twee private bedrijven waarvan een ervoor kiest in Nederland een vennootschap op te richten: het gaat om twee Russische overheidsinstellingen die elkaars winsten dusdanig sturen dat de gezamenlijke belastingdruk minimaal is.

Dat doet VEB door een zeer hoge rente (finance cost) in rekening te brengen, dusdanig dat er van de operationele marge per amfibische tank totaal geen winst voor belasting meer overblijft.

Uit de lijst met deelnemingen zien we de producent van de BMD4 ook terugkeren. Het bedrijf uit Kurgan is overigens producent van de BRT-80, een IFV die door de reguliere Russische eenheden wordt gebruikt, maar ook door het leger van Noord-Korea.

En verderop staat dat de dochter van Rostec (Rosoboronexport) een van de grootste afnemers van pantserwagens van VTC is. 

Grillige overheid

Het betreft hier dus een Russisch bedrijf dat wapens levert aan de Russische overheid (en andere landen), waar Nederland verder geen enkel belang bij heeft. Toch moet en zal deze BV er in Nederland tussengeschoven worden. De jaarrekening geeft zelf een verassend antwoord op de vraag waarom dat nodig is. Het gaat verder dan enkel gebruik maken van de deelnemingsvrijstelling. Zelfs dit staatsbedrijf vertrouwt zijn eigen regering niet, en houdt zijn assets graag zo ver mogelijk uit de buurt van de grillige Russische belastingdienst.

Voor google is dit bedrijf overigens zo gevoelig, dat het op streetview niet getoond mag worden. 

Conclusie

Nederland heeft als belastingparadijs een reeks interessante bedrijven erbij gekregen, zoals de wapenleverancier VTC die aan de snelle reactiemacht in de Krim en het leger van Noord-Korea levert. Met een vrije markt heeft het niets te maken, want het zijn allemaal handpoppen van Putin die zich in Nederland vestigen. 

Morgen kijken we hoeveel dit circus nou oplevert, in banen en belastinggeld. Daar komt tevens uit dat we deze bedrijven, die door de VS geboycot worden, niet alleen gedogen maar dat de Nederlandse overheid er zelfs indirect in belegt.