Russische bedrijven met een brievenbus in Nederland: wat verdienen we er nou aan?

Pijnlijke constatering: het barst van de bommenmakers en andere Russische bedrijven met een brievenbus op de Keizersgracht of de Zuidas. Zelfs de verkoper van de dodelijke raket van vlucht MH17, genaamd Rostec blijft niet achter. En Nederland doet er vrolijk aan mee, want we investeren zelfs met belastinggeld in het eigen vermogen van Assad zijn belangrijkste wapenleverancier. Het is een polariserend onderwerp. Versimpeld: linkse rakkers willen deze clubs volledig boycotten, de rechtse tegenpartij wijst op de banen en inkomsten die de trustsector voor Nederland oplevert. Laten we eens kijken wie er gelijk heeft. 

Daarvoor pakken we de jaarcijfers van een greep uit de belangrijkste en grootste Russische bedrijven. We kijken simpelweg naar hoeveel mensen deze in dienst hebben en hoeveel belasting ze in Nederland betalen. We beginnen met KAMAZ, een in de Oeral gevestigd bedrijf. Het is zo'n beetje het laatste bedrijf dat aan het leger van Assad levert en de wapenboycot dus negeert.

Vrachtwagens

CNH-KAMAZ, uit Amsterdam, bezit de helft van de aandelen in deze vrachtwagenfabriek. Die levert vrachtwagens voor de logistieke sector, maar ook voor het Russische leger en zelfs dat van Syrië. Een substantieel gedeelte van de winst verdwijnt in de zakken van de Agnelli-familie, een van de rijkste van Italië en aandeelhouder in FIAT. Maar zelfs Nederland investeert met belastinggeld in de fabriek, ook al maakt deze wapens. Dat levert ons jaarlijks een euro per Nederlander op.

In het jaarverslag van de joint venture lezen we:

Duidelijk. Er wordt wel winst gemaakt, maar daar wordt geen belasting over betaald. Russische bommenmakers en Italiaanse miljardairs bepalen kennelijk hun eigen marginale tarief: konden wij dat maar. Bovendien zijn er geen werknemers in Nederland.

Volgograd Tractor Factory

Dan de legendarische Volgograd Tractor Factory (VTF), waarvan het Cypriotische moederbedrijf een zetel in Amsterdam heeft. Dit bedrijf is om meerdere redenen problematisch. Ten eerste is dit de moeder van Kurganmashzavod, een belangrijke producent van pantserwagens voor de Russische landmacht. 

Daarnaast is het feitelijk een 100% dochter van staatsbank Vnesheconombank, die op de Amerikaanse sanctielijst staat.

Bovendien produceert het zelf pantserwagens van het type BMD-2, die bij de invasie in de Krim zijn gebruikt (rechts op de foto). 

Desondanks is VTF welkom in Nederland. Maar hoeveel banen levert dat op?

Nul dus: alle banen zitten in Rusland. Tenminste, op een na. In de directie lijkt een Nederlander te zitten: Bram Breuking.

Cyprus-route

Onze bron meldt ons dat zijn naam verkeerd gespeld is, maar dat dit wel degelijk de Nederlander is die Russische investeerders voorlicht inzake de Cyprus-route: hoe gebruik ik een Nederlandse en een Cypriotische vennootschap om nergens belasting te hoeven betalen? 

Bovendien is directielid Petros Petrou ook een collega van Breuking (of Bram Breukink), blijkens hun eigen homepage. KPMG lijkt hier een foutje bij de spellingscontrole gemaakt te hebben. 

Dan Southstream, het omstreden project waarbij Vladimir Putin een nieuwe pijplijn onder de Zwarte Zee door wil trekken. Zo omzeilt hij de Oekraïne in de levering van gas aan de Balkan, mocht dat eerste land zich bij Europa aansluiten. Dit project is een doelbewuste poging om zuidelijk Europa afhankelijker te maken van Russisch gas. Het moederbedrijf zit om fiscale redenen in Nederland. Heeft dat dan een beetje mensen in dienst?

Jawel, maar die zitten allemaal in het buitenland. Maar als we naar de leden van de directie kijken is er goed en slecht nieuws. 

Venezuela

Wederom zien we een enkele Nederlander die een baantje heeft gevonden in het circuit van schimmige Russische vennootschappen, namelijk ene Marcel Kramer. Net als Alexei Miller is hij directielid van Gazprom. Zowel Miller als Gazprom staan op de Amsterikaanse sanctielijst. Voor die ene dienstbetrekking schofferen we onze Amerikaanse bondgenoten, door niet mee te doen met de boycot van Gazprom.

Overigens maakt Gazprom ruim gebruik van Nederland: we tellen in totaal 53 Russische Nederlandse vennootschappen van het grootste gasbedrijf ter wereld. Dat heeft via Gazprom Latin American Ventures b.v. een joint venture met Venezuela, dat onlangs Nederland nog met geweld bedreigde. 

Deze b.v. wordt via transfer pricing dusdanig vol met kosten gestopt, dat er in Nederland geen cent belast wordt. 

Feitelijk is deze b.v. een investeringsvehikel waarmee Rusland deelneemt in de noodlijdende olieindustrie van bondgenoot Venezuela: een lening zonder rente is eigenlijk een deelname in het eigen vermogen. Daar verdienen we dus niks op. En hoeveel Nederlanders werken hier?

Wederom nul.

Treinfabriek

Tot slot de producent van Russisch spoorwegmaterieel. Gezien de omvang van dat land is het te begrijpen dat het hier om een gigantisch bedrijf gaat. Het heeft een spaarvarkentje waar €117 miljard in zit. 

Dat was dan ook het antwoord op de prijsvraag van vorige week: Putin heeft hier 5,5 duizend miljard ruble gestald. Hoe we dit weten? De vennootschap, Ural Locomotiv holding B.V. zit op de Koninginneweg 800 in Den Haag.

Met zo'n enorme balans zullen daar wel massa's medelanders aan het werk zijn?

Wederom: niks, noppes nada. En hoeveel verdient de belastingdienst eraan?

Het begint een beetje voorspelbaar te worden. Ondanks de duizenden miljarden rubels die Putin alleen al via dit spoorwegbedrijf door Nederland laat lopen, verdienen we er geen cent belasting op. Alleen KPMG mag een factuurtje van €16.000 opsturen voor het controleren van de boeken. 

Als we aannemen dat een gemiddelde KPMG'er €250 per uur kost, dan levert een BV waar de Russen €117 miljard in stallen, ons een week (met overwerk) aan banen op. That's it!

Conclusie

Wie heeft er gelijk, de VVD'er die een baantje in de trustsector heeft of een Emile Roemer van de SP, die het liefst met de bezem over de Zuidas gaat? Allebei en niemand.

Er is wat te zeggen voor het standpunt van de moralisten. Neem Rostec, het belangrijkste Russische bedrijf in Nederland. 

Volgens diens eigen website had die nogal wat te klagen, in 2011. Een jaar daarvoor verkocht het zes lichte bommenwerpers van het type Yak 130 aan kolonel Khadaffi van Libië, voor waarschijnlijk zo'n €200 miljoen. In februari brak er een opstand uit, die de 'Broeder-Leider' met zwaar geweld tevergeefs probeerde te onderdrukken.

Nu zou het risico dat een knotsgekke dictator de wapens van Rostec tegen zijn eigen burgers inzet, een reden kunnen zijn om die niet te leveren. Maar dat is niet hoe dit Russische bedrijf redeneert. Die levering kon gewoon doorgaan, maar helaas verloor Khadaffi de burgeroorlog, en Rostec daarmee de opdracht. Bummer!

Op dezelfde manier wordt ook de Syrische luchtmacht van Yak 130's voorzien, ook al zullen die naar alle waarschijnlijk burgerslachtoffers maken. Een moralist die dit bedrijf niet op Nederlands grondgebied wil toelaten heeft wellicht een punt.

Zinloze boycot

We verdienen nauwelijks iets aan die Russen, maar we staan bij onze bondgenoten wel te boek als een weinig kritische gastheer. Daarom lijkt het logisch om Rostec en anderen maar de deur te wijzen. Alleen heeft zo'n boycot geen nut. Neem het Ural Locomotives van hierboven. Dat heeft een samenwerkingsverband met Siemens, dat er wél geld aan verdient. De Duitsers bouwen namelijk ook echt mee aan die treinen. 

Als Siemens de banden met Ural opzegt, dan heeft dat impact; het opdoeken van het administratieve hoofdkantoor in Den Haag niet. Een boycot van de Haagse brievenbus van Ural heeft dus alleen zin als Angela Merkel meedoet, en bereid is miljoenen aan Duitse belastinginkomsten mis te lopen. Dat laatste is maar de vraag.

Als Ural, of Rostec, geen Nederlandse brievenbus meer mag gebruiken, kan zo'n club via de Bahama's een soortgelijke constructie opzetten. Voor de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering moet Sergey Chemezov, de directeur van Rostec, dan niet per privéjet naar Amsterdam maar naar de Bahama's om een krabbel te zetten. Daarmee zal hij niet al te hard worden geraakt, maar het kost wel wat Nederlanders hun baan.

Menig BN'er roept de laatste tijd op tot een boycot van Rusland en Putin zijn naasten. Het is maar de vraag of Nederland, de afdeling Debiteuren-Crediteuren van de Westerse wereld, wel in de positie is om zo'n grote broek aan te trekken.