De derivaten van RBS: Het JA-argument van Schotland

Voor het eerst in 700 jaar proberen de Schotten weer onafhankelijk te worden, nu zonder William Wallace maar met een referendum. De uitslag daarvan wordt morgen pas bekend gemaakt. Bank RBS kondigde bij een 'Ja' aan naar Londen te vertrekken, wat dus door moet gaan voor een dreigement. We leggen daarom de jaarcijfers van de verlieslatende bank op de grill, waar maar één conclusie uitkomt: beste Schotten, opblazen die Unie en dump dat financiële Zwaard van Damocles dat RBS heet. 

De Schotse bankensector is groot
Met vier miljoen inwoners heeft Schotland, relatief gezien, een kleine economie. Bij opsplitsing (en aangenomen dat RBS blijft) zou de Schotse bankensector 1200% van die economie bedragen en ja, dat is veel. Nu kondigde RBS al aan dat de bank, bij een onafhankelijk Schotland, definitief van Edinburgh naar London zal verhuizen. Dat klinkt als slecht nieuws, want het zou duizenden banen kunnen kosten. Maar er is meer.

Het zwaard van Damocles: de derivaten
Schreven we enige tijd geleden al over de verhulde derivaten van Deutsche Bank, RBS kan er ook wat van. In het jaarverslag van RBS staat aan beide kanten van de balans ongeveer €350 miljard aan derivaten staan. Dat Is wat laag ten opzichte van de €54 triljard van Deutsche Bank, nietwaar? Klopt, de echte problemen worden natuurlijk ook niet op de balans gezet.

Leest u door tot pagina 148 van het jaarverslag, dat deel waar niemand meer komt, dan komt de echte aap uit de mouw. In totaal heeft RBS 40 triljard Ponden, €50 triljard, aan derivaten uitstaan. Dit op een eigen vermogen van €74 miljard.

Wat is de potentiele schade?
Het grootste probleem is dat deze €50 triljard - 75% van de wereldeconomie, 83x de Nederlandse economie -  op de balans staat voor de aankoopwaarde. Niemand weet wat ze echt waard zijn, want er is geen handel in. Dus blijft het voor dat bedrag op de balans staan, totdat er wat zaken uit die derivaten defaulten. Dan kan het opeens heel hard gaan.

Stel: De portefeuille moet met 4% afgewaardeerd worden, vanwege wat afschrijvingen of omdat prijzen dalen. Kosten daarvan zijn €2 triljard. Dat is niet alleen vele malen het eigen vermogen van RBS, dat is – niet geheel toevallig gekozen – exact even groot als de volledige economie van het Verenigd Koninkrijk.

RBS ging in 2008 al eens failliet en moest toen gered worden voor €57 miljard. Die €57 miljard is afgelopen vijf jaar op gegaan aan verliezen, maar is dus niets in vergelijking met het echte risico dat RBS loopt.

Die derivaten worden niet meer minder waard
De verplichtingen bij zo'n derivatenportefeuille worden niet minder waard, een schuld is een schuld. De fee bij dit soort diensten wordt uiteraard wel netjes jaarlijks ingeboekt. Er is dus geen upside, alleen maar downside.

Een downside van 4% bij alleen RBS is dus al 100% van de economie. Dat is ongeveer €25.000 per Brit, (met of zonder Schotten).

Laat RBS maar lekker verhuizen
Bij Schotse onafhankelijkheid verdwijnt een bank als RBS, feitelijk een gigantisch casino dat in vijf jaar de complete bailout erdoorheen gepist heeft, van het grondgebied van de nieuw te vormen republiek. Dat zou een flinke opluchting moeten zijn.