Ka Ching! Maurice de Hond casht met Steve JobsScholen van O4NT (zes bijzondere feiten)

Overweegt u uw kind naar zo'n hippe Steve JobsSchool of  iPad-school te brengen? Denkt u er nog eens over na. De methode is nergens op gebaseerd, de oprichters (met name Maurice de Hond) hebben een commercieel belang bij het succes van de meegeleverde apps, ze dwingen hun leraren dure cursussen af te nemen om het not-for-profit logo te mogen voeren (en steken een deel van de kosten voor de leraar in hun zak) en alsof dat niet genoeg is toveren ze de basisschool om tot een soort dierentuin: het kost geïnteresseerden €80 om een dag te komen kijken hoe andermans koters met iPads spelen. Het didactisch belang hiervan, meneer De Hond? 

De zin en onzin van O4NT, onderwijs voor de nieuwe tijd, in zes feiten. Voor wie tijd heeft: kijkt u eerst eens naar deze documentaire over de bedenker die zijn kind niet naar school, maar een school naar zijn kind brengt.

FEIT#1 De methode is op niets gebaseerd

We beginnen met het idee. Het hele concept van de iPad-school kunt u hier gratis nalezen. Er staan wat bijzondere dingen in. Het klaslokaal heet voortaan 'atelier', waar de 'coach' (de leraar verdwijnt) samen met de scholier en de andere 'pedagogisch-didactische partners' een plan opstelt waarbij 'persoonlijke onderzoeksvragen centraal staan'. Geen stikker meer als je foutloos je opstel inlevert, maar eens in de zes weken 'samen met de coach de output bespreken'. Dat ziet er zo uit.

Overigens moeten er heel wat kwartjes rollen voordat een coach zich een 'Master Steve Jobs' mag noemen. Waarheen, dat komt later. 

'Een iPad is concentratie voor het kind, maar is het wel de goede?'
Ouderwetse leraar
Die ateliers worden ingedeeld naar vakgebied. Leerlingen van verschillende leeftijden lopen dus door elkaar heen. Als dat ze teveel wordt kunnen ze zich terugtrekken in 'cubicles'. Hoe die indeling naar ateliers tot stand is gekomen wordt niet duidelijk. Het blijft daarom bij weinig tastbare zinnen als 'een rekenatelier, waar alles de fascinatie voor het getal ademt.'

Eens per maand wordt er een GameDay gehouden. Kinderen van alle 'stamgroepen' gaan 'zowel in de fysieke als in de virtuele wereld' de strijd met elkaar aan. Het doet vreemd aan, maar de kwaliteit is gewaarborgd: 'o4nt.nl, de ontwikkelaar van het concept, zal het concept in hoofdlijnen bewaken.' Ah, dat is mooi.  

FEIT#2 De ontwikkelaars van het concept zijn geen onderwijsdeskundigen

Nergens in de tekst wordt gewag gemaakt van een wetenschappelijke onderbouwing, pedagogische inzichten, of ervaring uit de praktijk waaruit blijkt dat een apart rekenatelier met cubicles de kids helpt om beter sommetjes te maken.  Zo bekeken had het document net zo goed geschreven kunnen zijn door de telefoniste-receptioniste van Partycentrum Dekker uit Zoetermeer, voor bruiloften, partijen en bedrijfsfeesten. Sterker nog, dat is het geval.

In de documentaire bovenaan wordt het concept na een half uur aan een school in Amstelveen opgedrongen. Een actieve docent (nog wel) vraagt zich af of het wel helpt, al die techniek. Volgens hem blijkt uit onderzoek dat kinderen juist afgeleid raken door hulpmiddelen. Uiteindelijk haakt de school af, wat een financiëlepersoonlijke tegenvaller oplevert voor de oprichters van de stichting. 

Bij het napraten, een dag later, maken we kennis met een dame genaamd Irene Felix. Mensen die het niet met haar eens zijn moeten wel dement zijn, horen we de 'Education Manager' zeggen. Laten we eens wat dieper ingaan op de mensen achter het idee, zoals Felix.

Ze maakt een mooie bliksemcarrière want nu is ze bestuurslid van O4.nu, de nieuwe basisschool in Amsterdam West. 

Een korte beschrijving van haar en de andere initatiefnemers van het manifest 'De iPad verandert alles' treffen we hier aan.

Dit is hetzelfde groepje dat bovengenoemd concept schreef. Verder maken we ook kennis met Tijl Rood.

Volgens zijn cv op LinkedIn was hij eind jaren '90 gedurende twee jaar intern redacteur bij Randstad. Daarna werkte hij als ZZP'er in de communicatie en in 2013 wordt ook hij prompt tot bestuurslid van de O4.nu basisschool gebombardeerd.

FEIT#3 Maurice de Hond heeft een commercieel belang in alle betrokken rechtspersonen

Van Rood is er ook beeld. Hier zien we een interview, bij de opening van de Steve JobsSchool in Amsterdam West. 

Zijn cv verraadt iets van de methodes van De Hond. Er is kennelijk niet alleen een stichting O4NT, die blijkens de documentaire geen winstoogmerk heeft, er is ook een O4NTSources bv. 

Zowel de stichting als de bv zitten op de Van Nijenrodeweg 897 in Amsterdam, zoals Geenstijl opmerkte. Het handelsregister laat zien welke bedrijven De Hond daar allemaal heeft zitten.

Daarvan heeft er een de welluidende naam 'Ka-ching'. Inderdaad, Ka-ching is het credo met de verplichte winkelnering van De Hond zijn apps.

FEIT#4 De scholingsactiviteiten staan zeer dicht bij De Hond zijn andere wankele bv's

Wat is de verhouding tussen die vennootschappen? Daarbij is het goed om te weten dat De Hond nog kampt met een erfenis uit van Newconomy-debacle. Eind jaren '90 voorspelde de Hond dat er een millennium-crash zou komen en er miljarden extra in ICT geïnvesteerd moest worden (sounds familiar?). Hij richtte een beursfonds op dat uiteindelijk op 700 keer de winst gewaardeerd werd. Dat is absurd hoog, maar dat soort berekeningen maakten deel uit van 'de Oude Ecoonomie'. Door internet (en Maurice de Hond) zou alles anders worden, vandaar de naam van zijn beursfonds. De uitkomst laat zich raden.

In 2006 stond De Hond met ICON bv nog voor zes ton in het rood, nu is dat geslonken tot vier ton. Die schulden zitten in View/Ture bv, ook op dat adres. De onderwijsactiviteiten vallen onder dezelfde kerstboom.

Met dat moederbedrijf gaat het niet extreem goed. De balans laat een voorziening van zeven ton zien, die betrekking heeft op het pensioen van De Hond. 

Alleen blijkt dat een bestuurder bij deze bv in 2012 een persoonlijke lening heeft van ruim €360.000. Dat is stijging van 50% in een jaar tijd. De jaarrekening geeft aan dat er maar een werknemer is, het handelsregister meldt dat De Hond de bestuurder is. Het houdt dus allemaal niet echt over. 

FEIT#5 De Hond maakt bizarre apps die scholen moeten afnemen om iPad-school te zijn

In de eerder aangehaalde documentaire merkte een scherpe moeder al op dat het wel echt Apple voor en na is. De school wordt naar de oprichter van dat bedrijf genoemd, en de initiatiefnemers buitelen over elkaar heen in hun pogingen om maar aan te geven hoe vertrouwd ze zijn met die coole Apple-gadgets.

Nu zouden we verwachten dat er bij grote bedragen een openbare aanbesteding komt. Het wordt niet openlijk uitgesproken, maar alles moet en zal van Apple zijn. Vervolgens maakt De Hond met een bv waar hij persoonlijk uit eet apps die alleen maar op de iPad kunnen draaien. Ze horen onlosmakelijk bij de iPad-school, maar hoe nuttig zijn ze eigenlijk? Neem bijvoorbeeld dit filmpje, een commercial van de sCoolSpace app. 

sCoolSpace (eng) from Steve JobsSchool on Vimeo.

Aha. Kinderen die op school zitten kunnen dus een avatar van zichzelf maken, daarmee door een virtuele school lopen en met avatars van andere kinderen praten terwijl die kinderen... naast hen in de klas zitten? Dat klinkt niet erg logisch. Het is moeilijk voor te stellen dat kinderen samen in de zandbak zaten en dachten: verdorie, hier hebben we een iPad bij nodig. Het wordt ook niet duidelijk gemaakt hoe kinderen precies beter met techniek leren omgaan door het simpele gebruik van apps die een niet bestaande behoefte vervullen. Dit is de reden waarom Steve Jobs tegen iPads op scholen was. Maar goed, hij kan het gebruik van zijn naam niet meer aanvechten.

Het heeft er alles van weg dat de inkomsten voor de commerciële bv's tegenvallen en er gezocht wordt naar manieren deze wat op te vijzelen.

FEIT#6 Docenten betalen grif geld voor cursussen aan eigen directeur en kinderen zijn een attractie

Dat is nogal wat om te zeggen. Inderdaad. Maar let wel, het commerciële sCoolSuits bv maakt gebruik van hetzelfde O4NT - logo als de stichting en de scholen die met belastinggeld worden bekostigd. Het is dus zaak het gemeenschappelijke belang te scheiden van dat van De Hond. 

Laten we zeggen dat het idee van de school gewoon waanzinnig goed is. Dan is het logisch dat leraren (sorry, coaches) zich bekwamen in de nieuwe onderwijsmethoden. Toch? Coaches in spé kunnen dat hier doen. Wat ze daar leren?

Dat zal zeker nuttig zijn. Wel vervelend dat die cursus €800 kost, alleen al voor deel 1. Wie zijn die docenten eigenlijk? We zien Suzanne Baldinger, voormalig directeur van zo'n basisschool. Hier geeft ze een college over netwerken en ondernemen in het onderwijs. Naast Baldinger en de verder onbekende personen zien we nog een docent, ene Tijl Rood. Tijl Rood, waar kennen we die ook alweer van?

Hij heeft het mooi voor elkaar, volgens de jaarrekening van O4NTSources bv over 2013. Als directeur van zo'n Steve JobsSchool kan hij docenten op cursus sturen. Die mag hij zelf geven en bovendien is hij ook nog eens directeur van dezelfde bv. Daar hij over meerdere aandeelhouders spreekt, is het goed denkbaar dat ook hij aandelen bezit maar dat weten we niet zeker. In het rapport naar die aandeelhouders staat in diezelfde jaarrekening een bijzonder zinnetje.

Hier komt de werkelijke bedoeling van het O4NT-circus aan de oppervlakte. De markt voor iPad-scholen moet omhoog. Dan zijn er zoveel leraren die een certificering van O4NT-sources bv nodig hebben dat het bedrijf daarop 'kan draaien'. Voorlopig zijn er nog te weinig schoolbesturen omgepraat. Daarom moet er geld komen uit een ander kanaal; de leerlingen.

In de jaarrekening wordt het aangeduid met 'bezoekdagen'. Wie wil weten hoe het er op zo'n school aan toegaat mag langskomen. Kosten: €80 per dag. Dankzij alle weinig kritische media-aandacht staan de mensen in de rij om op zo'n school een dagje apies te komen kijken. Eigenlijk is het best raar dat de belastingbetaler een factuur krijgt, als hij wil zien hoe een door hem bekostigde school functioneert. Wat de kinderen eraan hebben is helemaal een raadsel. 

In de documentaire zegt De Hond (na 34 minuten) dat dit hele project hem niks brengt. Dat is niet waar. Als O4NT Sources bv winst maakt (en dat is afhankelijk van het aantal scholen dat de methode invoert: niet van de vraag of de methode ook echt helpt) dan klotsen de euro's bij huize De Hond waar tegen de plinten. 

Dat is waar dit allemaal om te doen is.

Maurice de Hond is telefonisch om een reactie gevraagd. We hebben nog geen antwoord binnen, maar wat niet is kan nog komen. Wel moeten we software-ontwikkelaar Ka-Ching bv los zien van de makers van apps voor de scholen, laat hij via Twitter weten.