[925 Cinema] Grenzen aan de groei?

925 goes Greenpeace met de 925-Cinema van vandaag zo lijkt het. Hoe dat zo? Soms hebben de ecoterroristen actievoerders gelijk, een beetje, al dan niet toevallig. Groeien willen we allemaal maar is het praktisch wel mogelijk?

Rommelkredieten

Het is een actueel thema, al was het maar omdat ECB-President gisteren aankondigde staatsobligaties van probleemlanden wil opkopen. Overigens stellen de regels dat hij dan een proportioneel gedeelte van de schuld van de stabielere eurolanden als Nederland moet opkopen. Gratis geld voor wanpresterende overheden, luidt de kritiek.

"The greatest shortcoming of the human race is our inability to understand the exponential function".
Wat gebeurt er met die mediterrane rommelkredieten als de ECB ze eenmaal op de balans heeft staan? Er zijn grofweg twee smaken. De eerste is dat met name de Italianen en Grieken uit de crisis komen en op afzienbare termijn de transactie op eigen kracht kunnen terugdraaien. De tweede is dat het niet uitmaakt.

Als immers de Europese economieën weer sterk groeien, neemt het relatieve belang van die schulden af. Iets soortgelijks gebeurde er na de Tweede Wereldoorlog, die de VS financierden met langjarige war bonds. Deze werden niet afgelost, er werd simpelweg gewacht op het bereiken van de expiratiedatum (vaak dertig jaar). Het nationaal inkomen was inmiddels verdubbeld dus de schulden kunnen simpelweg overgesloten worden. De ECB en verschillende Europese regeringen hopen op een herhaling van dat wonder.

Hoe waarschijnlijk is dat? Italië bijvoorbeeld heeft al twintig jaar geen overschot op de begroting gekend. Om de schulden weer te laten afbetalen vestigen we onze hoop op een verschijnsel (een stabiele Italiaanse regering met een kloppende begroting) dat al twinig jaar niet is waargenomen.

Dan groei. Dat geeft hetzelfde beeld. Sinds Italië de euro introduceerde is het niet rijker of armer geworden. Door de aanhoudende recessie zit het inkomen per Italiaan op het niveau van vijftien jaar geleden en het daalt verder. Daar hoeven we dus ook niet veel van te verwachten. 

Klaar met geven

Maarrrrr, zegt een steeds groter wordende groep deskundologen: die groei maken we de komende decennia toch niet mee. Het is praktisch en wiskundig onmogelijk, zoals de inmiddels overleden prof. Bartlett uitlegt. Tot 2013 was hij het boegbeeld van de Universiteit van Colorado in Boulder. Niet echt Ivy League zegt u?

Kan zijn. Maar beoordeel het verhaal van de man eens op de inhoud. De aarde is een beetje klaar met geven. Dat klinkt zweverig, maar Bartlett komt met een reeks praktische bezwaren. Bijvoorbeeld: het exploderen van de grondstofprijzen. Koper is nu twee maal zo duur als een decennium geleden, nogal vervelend voor een industriële natie. Het begint dus gewoon op te raken. 

Een constante, exponentiële groei van enkele procenten gedurende decennia heeft consequenties de we niet overzien. Daarom zal het ook niet gebeuren. Schrik daarom niet van het oubollig aandoende decor in de film. Zoals Bartlett het zegt: "The greatest shortcoming of the human race is our inability to understand the exponential function".