Oekraïense tycoon gaat alles verliezen (maar boekt nog snel €2 miljard over naar Nederland)

Van de regen in de drup, dat gaat wel op voor Rinat Akhmetov. De rijkste man van Oekraïne (met €10 miljard, nog wel) kan geen kant meer op. Pro-Russische rebellen staan op het punt zijn fabriek in te nemen. Zijn eigen regering verdenkt hem ervan hen juist steun te verlenen, omdat Akhmetov goede contacten onderhield met het vorige regime. Nu zijn thuishaven Mariupol ingenomen dreigt te worden door die rebellen is de kans groot dat Akhmetov zijn belangrijkste bezitting verliest: een gigantische metaalfabriek genaamd Azovstal. Vice News was daar enkele maanden geleden. Naar nu blijkt boekte Akhmetov de aandelen over naar een Nederlandse holding, of hem dat gaat helpen is maar de vraag. 

In het midden van de film vertellen de werknemers dat de eigenaar van de fabriek het personeel toesprak en vertelde dat hij wenste dat Oekraïne een ongedeeld land bleef. Niet iedereen was het met hem eens: het personeel is zelf diep verdeeld. Hij wordt niet genoemd, maar met een beetje zoeken komen we erachter dat de fabriek van Akhmetov is.

Zijn opstelling is logisch: hij is een zakenman en heeft belang bij een stabiel land zonder barricades en gevechten. Daarmee helpt hij zijn land ook weer, want enkel deze fabriek is goed voor een kwart van de complete Oekraïense export. Verder besteedt Akhmetov honderden miljoenen aan huminaire hulp aan landgenoten, ongeacht de afkomst. Juist die houding dreigt hem op te breken. 

Akhmetov (1966) heeft niets te winnen bij dit conflict. Het lijkt om Oekraïeners en Russen te gaan, maar er is een derde bevolkingsgroep en daar behoort Akhmetov toe: de Tataren, een islamitische minderheid die 10% van de Krim uitmaken en verder nergens meer dan 1%. Bij de val van de Sovjet-Unie was hij pas 26 jaar, maar op de een of andere manier heeft hij toen een enorme rijkdom vergaard. Het blijft een bron van speculatie of dit allemaal wel kosher is gegaan.

Als zakenman probeert hij goede relaties te onderhouden met elk regime, ongeacht de achtergrond daarvan. Hier staat hij op de foto met Victor Yanukovich, de voormalige pro-Russische president. De huidige pro-Westerse regering verdenkt hem er daarom van dat hij stiekem de pro-Russische opstandelingen steunt. Nu zijn het net diezelfde opstandelingen die het gebied waar Azovstal gevestigd is, in dreigen te nemen. Akhmetov zijn miljardenbezit komt dan in een staatsrechtelijk niemandsland te liggen, een juridische nachtmerrie.

Mariupol geeft toegang tot de Zwarte Zee. De stad met een half miljoen inwoners ligt in het midden van de landverbinding tussen Rusland's westgrens en de pas geannexeerde Krim, waarmee het van strategisch belang is. Eigenlijk verwacht niemand dat de lokale milities het op kunnen nemen tegen een door Putin gesteunde strijdmacht.

Naar nu blijkt boekte Akhmetov, via zijn in Den Haag gevestigde brievenbusfirma Metinvest, de aandelen in de BV over naar een internationale holding. Het is moeilijk voor te stellen dat het niets te maken heeft met de op handen zijnde splitsing van Akhmetov zijn geboorteland. Toch zal het weinig uitmaken, de rebellen lijken ons geen types die zich iets aantrekken van internationale eigendomsverhoudingen. Het ziet er wel mooi uit, zo'n overboeking van €2.183.271.014,00.