'Corruptie' op de Zuidas: honderden miljoen gestolen van Uzbekistan

Waar eindigt het Europese Rijk (inclusief bufferzones) eigenlijk? Gebruikt uw fantasie en bedenkt u zich hoe ver u, theoretisch gezien, naar het oosten kunt kijken. Op een gegeven moment zijn we Europa eigenlijk uit (bij de grens met Moldova en Oekraïne). Geen probleem, deze landen komen op termijn ook de facto bij de unie. 

EU-subsidie
Is het dan eindelijk afgelopen met de uitbreiding? Moet wel toch, de EU rijkt dan tot de flexibele grens met Rusland en President Putin zal er geen zin in hebben. Wie vermoedt dat de EU hier stopt denkt te klein: het grondgebied hoeft geen aaneengesloten landmassa te zijn. De Zuidelijke Caucasus met Georgië, Armenië en Azerbeidjan zijn nu al duidelijk onderdeel van de Brusselse invloedssfeer.

De EU heeft een gemeenschappelijk buitenlandbeleid gericht op buurstaten. Dit is wel een rekkelijk begrip, want Moldova en Albanië waren de afgelopen 25 jaar gesprekspartners in dit zogeheten European Neigbourhood Policy (ENP). Waren, want ze zijn gepromoveerd tot bijna-lidstaten. De EU maakt er geen geheim van dat deze stapsgewijze uitbreiding een doel op zich is van het 'strategische beleid'. 

Maar goed, met Baku, de in het oosten gelegen hoofdstad van Azerbeidjan zal het toch wel echt klaar zijn? Wie dan vanaf Lutjebroek naar Iran of Tsjetsjenië wil reizen hoeft maar een keer zijn paspoort te laten zien. Bij de grenzen met deze landen eindigt het onze. We zitten nu tegen de Caspische Zee aan te kijken, een natuurlijke barrière voor verdere uitbreiding. Wederom, dat is te klein denken. De grijpgrage vingers van de EU reikten al over de Zwarte Zee heen zagen we; waarom dan niet over de Caspische?

Daar liggen de Centraal-Aziatische republieken, waar alvast warme relaties mee onderhouden worden, handelsbelemmeringen worden geslecht en met EU-subsidie wordt gestrooid. De belangrijkste reden daarvoor is dat deze landen over enorme voorraden fossiele brandstoffen beschikken. Zo ook Uzbekistan. 

Het vervelende is alleen dat de dictator van dit land, Islam Karimov een beetje gewelddadig en corrupt is. In 2005 liet hij 23 zakenmannen oppakken in verband met een persoonlijk conflict. Dit leidde tot protesten die door het leger hardhandig werden neergeslagen. Volgens ooggetuigen zijn hierbij 700 demonstranten afgemaakt. Karimov houdt het zelf op 'veel'. Niet genoeg in ieder geval om de EU te laten stoppen met handjes schudden en subsidies uitdelen.

Een oplettende kantoorpik stuurde ons onderstaande jaarrekening toe (925 hartje onze lezers) van VimpelCom. Tenminste, van een van de dochterondernemingen van dit Russische telecombedrijf dat Amsterdam gebruikt als uitvalsbasis voor haar 'corrupte' praktijken in Uzbekistan. Die aanhalingstekens zetten we om het woord 'corrupt' heen zodat we de befjes van deze club een tent in de broek besparen omdat ze een zaak wegens smaad ruiken. En ok, toegegeven, we willen geen polonium in onze koffie.

Het is immers ons eigen Openbaar Ministerie dat vorig jaar een inval deed bij dit bedrijf, wegens het vermoeden van corruptie en witwassen. VimpelCom is een van de bedrijven uit het imperium van de Russische miljardair Mikhail Fridman, beter bekend van de Alfa Bank. In VimpelCom zitten de aktiviteiten op het gebied van telecom, waarvan het leeuwendeel van de opbrengsten uit Rusland komen. Het hoofdkantoor zit in Amsterdam, eigenlijk alleen om fiscale redenen. 

Volgens de Nederlandse en Amerikaanse Justitie heeft VimpelCom een dealtje gesloten met Uzbeekse officials, zoals Karimov, waarbij het telecombedrijf van Uzbekistan voor een habbekrats is verpatst. Dat soort transacties zien we wel vaker. Daarbij heeft een bedrijf een enorme omvang gemeten naar balanstotaal of of omzet en winst maar staat het voor een klein bedrag in de boeken van een tussenholding. Vervolgens wordt de tussenholding voor een corresponderend laag bedrag verkocht. 

Het balanstotaal van deze maatschappij, Silkway Holding bv is een luizige $ 78,5 miljoen. Voor dat geld heb je de complete telecommarkt van Uzbekistan in handen.

Hoeveel geld gaat er op die markt om? 

Juistem. $ 347 miljoen aan EBITDA. Vaak wordt een bedrijf voor zo'n zeven keer dat bedrag verkocht dus $ 78,5 miljoen is een koopje. Vindt Justitie ook, zo lezen we netjes bij 'gebeurtenissen na balansdatum'. Eigenlijk wisten we dit allemaal al een beetje, maar dankzij eerder genoemde kantoorpik kunnen we er nu een bedrag aan plakken. Dit bedrijf had prima voor een € 1 miljard over de toonbank kunnen gaan. Dat geld is het volk van Uzbekistan onthouden. Maar wees eerlijk, hoeveel geeft u nu echt om ze?