Wanneer moet Lodewijk Asscher zich verantwoorden voor de Amsterdamse Boekhoudfraude?

Hoi Lodewijk Asscher, kent u ons nog? Maakt u er in Den Haag net zo'n janboel van als in Amsterdam? We klagen er al drie jaar over, maar de hoofstedelijke ambtenaartjes beginnen nu eindelijk de gemeentelijke boeken van onjuistheden te zuiveren. Mag ook wel, wij missen een bedrag van tussen de € 563 miljoen en € 1,9 miljard. Best gek, de spagaat in die schatting, nietwaar?

De Amsterdamse boekhoudfraude, wat is dat precies? Het zit zo. Als Amsterdamsch burgert wordt u elk jaar lastig gevallen met een steeds hogere belastingaanslag. Links in het pluche, dan krijg je dat. Maar er is meer aan de hand, het probleem is tweeledig. Ten eerste is de gemeentelijke administratie chaotischer georganiseerd dan een bordeel in Bangkok. De gemeente bestaat namelijk uit meer dan honderd losse onderdelen, van stadsdelen tot kleine en grote bedrijven, zoals een drukkerij maar ook een complete haven. 

Die leveren allemaal hun jaarcijfers in en de consolidatie daarvan is de boekhouding van de Gemeente. Alleen worden er onterechte uitkeringen uitgedeeld, faalt het ene ICT-project na het andere, houden beïnvloedbare ambtenaren de meest lucratieve opdrachten achter voor hun vrindjes, heeft de erfpachtadministratie van een zeker stadsdeel een achterstand van tien jaar terwijl de erfpacht wel wordt verhoogd, enz. enz. 

Dan wordt het lastig om een goedkeurende verklaring van de accountant te krijgen. Wat de Gemeente doet, bij gebrek aan een goedkeurende verklaring, de pagina's met fuck-ups wegmoffelen. Dus als u een jaarrekening van de gemeente leest dan zit daar wel eens een goedkeurende verklaring in. In sommige jaren zou die afkeurend zijn omdat zelfs de gemeentelijke accountant het niet meer trekt, zoveel fouten als er zijn. En in die jaren wordt het document waarin die accountant de feiten opsomt, maar niet aan het publiek gemeld. 

Op de plek waar normaal gesproken de accountantsverklaring zou moeten zitten, treffen we lege pagina's aan. De gemeente communiceert dus ofwel goed nieuws, ofwel geen nieuws maar nooit slecht nieuws dus. Wat zou er eigenlijk op die verdwenen pagina's staan? Heeft 925 niet een mol binnen de Gemeente, die we zoveel Sherry en andere bocht voeren dat 'ie genoeg wroeging krijgt om ons de geheime documenten toe te spelen? Natuurlijk, bij ons kunt u de onheilstijding die de gemeente u wilde onthouden gratis downloaden. Zo rollen wij

De wethouder die deze Stalinistische methode met verve toepastte heet Lodewijk Asscher. Later mocht hij in Den Haag aan de slag, bij Sociale Zaken. Zou hij er daar ook zo'n potje van maken? Dat is niet te hopen. Maar met zijn vertrek was het ook gedaan met deze truc want latere jaarrekeningen werden wel voorzien van de verplichte accountantsverklaring. Dan is de begroting nog steeds om te huilen, maar dan weet u er tenminste van. En dat is wel zo eerlijk.

Dat hield op met komst van Pieter Hilhorst. Die zat nog geen minuut op het pluche of hij schrok zich een ongeluk van de rotzooi die hij aantrof. 'Gebruik de Het-Lijk-Van-Lodewijk-Methode', fluisterde een ijverige ambtenaar met zeiksnor de publicist in. 'U weet dan wel niets van cijfers, maar als u ze niet communiceert, leert het publiek ook niet van uw fouten'. Hilhorst vondt het een briljant plan en prompt ontbrak de accountantsverklaring weer in de jaarrekening. 

Gemeenteraadsleden keuren dan een verantwoording goed waarvan ze niet weten of die klopt. Best vervelend. Best onhandig, in een democratie. Maar Hilhorst moest al snel het veld ruimen, je kunt niet al je geldproblemen de prullenbak in LodewijkAsscheren. Waar ging het hier eigenlijk mis? Dat is een tweede hoofdpijndossier, naast het feit dat de financiële functie in de stad waar de financiële markten welhaast zijn bedacht, niet functioneert.

Amsterdam heeft de nare gewoonte om geproduceerde snel te activeren om het zo van een lening te voorzien, zodat er ineens veel geld is om te Sinterklazen. Dat werkt zo. Ergens ligt een lapje grond, bijvoorbeeld bij de Zuidas, tussen het RBS-kantoor en de VU. God heeft die grond geproduceerd. Of Allah. Of ZînddsVœøtd. Hoe dan ook, grond is er, de gemeente timmert er alleen bordje in met te tekst: 'hier mag u bouwen, bieden maar'. Dat is 'productie.'

Die grond zou dus verkocht kunnen worden. Hoeveel is alle geproduceerde grond in de stad waard? Vooruit, € 2 miljard. Dan gaan we dat geld uitgeven, nog voordat we de grond erbij verkocht hebben. Het tijdsverschil overbruggen we met leningen. Nu maar hopen dat er geen vastgoedcrisis aankomt, door overproductie in de kantorenmarkt. Dat zou vervelende gevolgen hebben. Wat die zijn weten we niet, omdat de accountantscontrole in de Amsterdamse jaarrekening weer onderhevig is aan ver-LodewijkAsschering. Soms is 'ie er wel en soms niet. 

Na jaren is het zover: de gemeente gaat betrokken horen over de chaos. Wanneer is Lodewijk er? Komen wij ook even langs.