Deze commerciële rakkers verdienen aan de internetveiligheid van uw kind. Mag dat?

Oh mensen, u verwacht het niet *welles* maar als het om de veilgheid van uw kroost gaat worden kosten noch moeite bespaard. Niet alleen bij de overheid, maar ook in de commerciële wereld. Want welke multinational met dollartekens in de ogen en bijpassend imago wil nu geen wit voetje halen bij de ouders? Ouders die vervolgens dan weer graag klant worden bij de graaigrage commerciële helden. 

Entree: het internetpaspoort 

Wij proestten gisteren subiet de ochtendkoffie uit toen we in het Financieele Dagblad deze kop lazen: “Verplicht internetpaspoort voor scholieren.”

Hmmmkay?
Is het niet zo dat uw 17-jarige neefje (m/v) inmiddels beter weet hoe hij de database van een willekeurige financiële instelling kan hacken dan uw eigen ervaren IT-specialist die u een dagtarief betaald waarvan een vluchtelingenkamp een halve week kan eten? Waarom geeft een publiekprivaat gezelschap als de Nationale Cybersecurity Raad (CSR) dan een (bijna) bindend advies om scholieren een ‘diploma’ te laten halen dat net zo *kuch* waardevol is als een communicatiediploma van Hogeschool InHolland? En waarom wordt gesteld dat een dergelijk vaardigheidsbewijs "economische voordelen" heeft?

Hoog tijd voor een 925.nl factcheck…
De uitgangspunten van ons mini-onderzoek:

1) Wie betaalt dit?

2) Wie verdient hier aan?

Welaan, eerst maar eens het onderzoek van de CSR bekijken, de kern van het advies is als volgt:

"Om Nederland een concurrerende kenniseconomie te laten blijven, die wordt gekenmerkt door een open, veilige en economisch kansrijke digitale samenleving, moet er meer samenhang komen in de initiatieven op het gebied van cybersecurity in het onderwijs en het bedrijfsleven."

Ha, dus opdat Nederland op termijn niet volledig kapot gehackt wordt omdat we te weinig internetbeveiligers hebben is het noodzakelijk dat de jeugd al op jonge leeftijd door heeft dat er überhaupt zoiets bestaat als 'internetbeveiliging.' Vervolgens is het dan handig dat het kroost dit als zo dringend (dus belangrijk) en interessant ervaart dat ze een opleiding en vervolgens een carrière in deze tak van sport ambiëren. Klinkt als een plan; maar hoe wordt dat uitgevoerd?  

Ha dat dus. Punt 1 snappen we, punt 2 is wat lastiger in dit kader te plaatsen... Natuurlijk wensen we onze kinders een veilig online leven toe, maar wat dragen basisschoolkinderen nou bij aan de 'economisch kansrijke digitale samenleving?' Dick Schoof, nationaal coördinator terrorismebestrijding licht dat toe:

‘Net als het behalen van een verkeers- of zwemdiploma, is het belangrijk dat al vanaf de basisschool kinderen internetwijs worden gemaakt. Het maakt ze bewust en ze raken geïnteresseerd in de digitale wereld’

Als we dit niet doen dan is de digitale veiligheid, nee de digitale toekomst in het geding.’

Ergo: get them while they're young... [voeg hier uw eigen Demmink-grap in]

Wie betaalt dit?
De CSR is een privaatparticulier initiatief, waarbij belanghebbenden uit het bedrijfsleven en de overheid zich buigen over uw internetveiligheid. Er staan een aantal klinkende namen op de ledenlijst:

De raad is een onafhankelijk strategisch adviesorgaan van het kabinet. Brengt ons direct bij het antwoord op de vraag wie hiervoor betaalt, we pakken het instellingsbesluit erbij:


Inderdaad! U de belastingbetaler, is degene die de kosten draagt, maar ach, dan krijgt u ook wat.

En wie verdient hier nou aan?
Het was even speuren, want wie leest tegenwoordig nou nog de voetnoten? In het vrijblijvende advies waarin gesteld wordt dat kinderen in het primair onderwijs hun internetvaardigheidsbewijs moeten halen staat enigszins verkapt opgenomen waar de leergang besteld kan/moet worden:

Voor u zich rotschrikt over het woord 'aanschaffen' de site van het nationaal mediapaspoort leert ons dat het materiaal gratis (dus voor nul euro) beschikbaar gesteld wordt. Waar doet de Academie Media & Maatschappij het toch van? Diep onderzoeker dr. Linda Duits weet het wel, de vermaledijde stichting ontvangt hun financiële injecties vanuit het bedrijfsleven. Iets wat volgens dr. Duits uiteindelijk kan uitmonden in gevaarlijke kwakzalverij. Immers, hoe kan een stichting (wat de Academie Mens & Maatschappij uiteindelijk is) nu objectief adviseren en luis-in-de-pelzen omtrent het commerciële mediabeleid ten opzichte van kinderen, als zij betaald worden door diezelfde commerciële bedrijven?

Interessante stelling, wij bellen nog met Liesbeth Hop, een van de initiatiefnemers van de academie Media & Maatschappij, om te checken hoe het nou zit. Inderdaad, mevrouw Hop legt uit waar het geld van de stichting vandaan komt:

  • Eigen inkomsten:
    Vooral uit opleidingen en congressen.
  • Subsidies: 
    Europees en vanuit de Nederlandse overheid. Samen met de overheid ontwikkelde de academie bijvoorbeeld de nationale opleiding tot mediacoach. De afgelopen anderhalf jaar heeft de Academie geen subsidie meer aangevraagd.
  • Samenwerkingsverbanden met het bedrijfsleven:
    Een voorloper van het mediapaspoort werd inderdaad samen met Ziggo ontwikkeld. En samen met T-Mobile werd het project 'Mediawijs' opgezet.

De verdere ontwikkeling van de site en het lesmateriaal voor het (wellicht binnenkort verplichte) mediapaspoort is gefinancierd met de inkomsten van de stichting Academie Media & Maatschappij. Dat kan gewoon, aldus Hop, want de stichting heeft immers geen winstoogmerk. 

Vestzak, broekzak, de belastingbetaler is weer eens de klos?
Voor zover wij de kwestie nu kunnen overzien valt het allemaal wel mee. Inderdaad, op de lijst van de CSR en bij de commerciële partners van de Academie Media & Maatschappij staan een aantal usual suspects. Het blijft opmerkelijk, maar misschien ook wel niet te vermijden. Grote spelers als KPN, Ziggo, Tennet zijn toch degenen die het internetlandschap in Nederland bepalen, het zou pas raar zijn wanneer die expertise niet werd ingezet. Tevens zijn dit de partijen die er alles aan willen doen om te voorkomen dat hun handel (het internet) een plek wordt die schadelijk is voor kinderen, of waar uw eigen veiligheid in het geding komt. De bedrijven zouden dan binnen no-time hun nering kwijt zijn. Zo simpel is het vaak ook.

We kunnen hooguit bedenken dat u in dit geval wel een beetje dubbel betaalt: enerzijds als belastingbetaler die de kosten draagt voor de Cyber Security Raad, anderzijds doordat u klant bent bij de commerciële partijen die het advies uitbrengen en inkomsten genereren voor de stichting die het advies ten uitvoer brengt.

Sluiten wij dit relaas af met een doordenkertje van niemand minder dan voormalig Quote 500 lid en serial-entrepreneur-slash-DJ  Sebastiaan Hooft:

@Woordlab subsidie is de vijand van ondernemerschap

— Sebastiaan Hooft (@sebastiaanhooft) October 31, 2015