Dijsselbloem zijn 'template' wordt mooi wél gebruikt bij bancair faillissement, nu in Oostenrijk

Kent u die 'template' van Jeroen Dijsselbloem nog? In 2013 gaf Europa € 9 miljard aan Cyprus, om het bankwezen overeind te houden. In ruil daarvoor zou de lokale regering de eigen spaarders ook aanslaan om de gaten in de balansen van de banken te dekken, de zogeheten 'bail in'. Dijsselbloem noemde dit een 'template', een blauwdruk voor toekomstige reddingen. Binnen 24 uur werd hij al teruggefloten door Mario Draghi. Een blauwdruk, dat betekent dat er nog veel meer banken gered moeten worden en hoewel realistisch, zou een politicus zo'n scenario niet moeten willen uitdragen. Dijsselbloem deed braaf wat hem opgedragen werd. 

'Het volk dom houden, in de hoop dat de apocalypse niet gaat plaatsvinden'. Zo beschreef een bevriende investment banker de techniek die de Europese politiek bedrijft om met de kredietcrisis te dealen. Reddingspakketje hier, nieuwe boekhoudregeltjes daar om weer een kabinetje te redden maar echt inhoudelijk ingaan op de oorzaken van de crisis en de werkelijke omvang van de probleemschulden, daar doen we niet aan. 'Kick the can down the road', of zoals sommigen het noemen: 'uphill'. 

Zo kan het gebeuren dat Cyprus 'uit het programma is', wat betekent dat de driejarige curatele, horende bij Europese steun, opgeheven is. Zou dat betekenen dat het ook een beetje beter gaat met het land? Integendeel. Maar omdat het programma 36 maanden zou duren en die om zijn, praten we toch van een 'succes'. De schuldpositie zelf is niet verbeterd, integendeel

Bij een bail in betalen de schuldeisers van de bank voor het faillissement, in plaats van de overheid. Zo voorkomen we dat de belastingbetaler moet opdraaien voor een bancair probleem. Dit is vastgelegd in de zogeheten European Recovery and Resolution Directive, (BRRD) die we van Draghi dus geen 'template' mogen noemen. Daarin is vastgelegd dat de overheid er enkel aan te pas mag komen nadat de private schuldeisers financiële hara kiri hebben gepleegd. 

Voor het eerst sinds 2013 is deze nieuwe wet dit weekend toegepast, in Oostenrijk nog wel. Ook dat land verbergt meer in de kelder dan het wil toegeven. De lokale Hypo Alpe Adria zakte door haar hoeven dankzij een combinatie van massale fraude en verslechterende economische omstandigheden in voormalig Joegoslavië, een nieuwe maar onfortuinlijke thuismarkt van de bank. De overheid besteedde € 8,5 miljard om de bank te redden en knipte deze doormidden. Het gezonde deel, Hertha, zou een doorstart moeten maken. 

Dit weekend kwam de Oostenrijkse Finanzmarktaufsicht met het vervelende nieuws dat ook Hertha niet solvabal is. Achtergestelde schuld vervalt compleet en wordt vervangen door aandelen, terwijl de preferente schuldeisers een haircut van meer dan 50 procent voor de kiezen krijgen. Wenen doet het precies volgens de 'template' van Dijsselbloem maar zo mogen we het niet noemen. Het idee van een nieuwe bankencrisis, daar willen we liever niet aan. Mark our words, dit gaat helemaal fout. De 'template' is al in Cyprus gebruikt, Griekenland ligt doorlopend aan het infuus, zelfs het stabiel geachte Oostenrijk maakt gebruik van de BRRD en ook in Italië is men bezig een nieuw fonds te financieren van € 5 miljard dat op zeer korte termijn in het eigen vermogen van banken moet kunnen investeren. 

De koers van Intesa Sanpaolo is in een maand met een kwart gedaald, om enkel een beetje op te veren als duidelijk is dat redding onderweg is. Een nieuwe bankencrisis met bijbehorende recessie is onderweg, terwijl we nog niet eens begonnen zijn met het opruimen van de rotzooi van de vorige. Geen leuke boodschap, maar het is toch maandagochtend, hebben we alles in een keer gehad.