Balanstotaal ECB net zo groot als op hoogtepunt kredietcrisis

En daarom, lieve kijkbuiskinderen, mogen we onszelf de vraag stellen of de kredietcrisis überhaupt ooit over is geweest of ooit over zal zijn. De ECB kan obligaties van de balansen van banken af trekken, om zo ruimte te genereren voor kredietverlening aan de samenleving. Die kan zich dan uit een recessie lenen. Tenminste, dat is de officiele lezing. Helaas werkt het mechanisme niet, want ondanks de € 80 miljard die de ECB elke maand rondstrooit groeit de kredietverlening aan niet-financiële huishoudens niet. Verder is het een publiek geheim dat de ECB default risk op zich neemt, om zo een crisisgevoel weg te nemen. Liever dat een Griekse staatsobligatie die nooit afgelost gaat worden op de balans van de ECB staat, in plaats van in uw zak, nietwaar?

Door die monetaire verruiming groeit de balans van de ECB wél. Aan de linkerkant staan de opgekochte obligaties tegen aankoopwaarde. Dat is een bedenkelijke waarderingstechniek, maar daar gaan we het na het Brexit-referendum over hebben. Aan de rechterkant staat het geld dat de ECB vanuit het niets kan toveren. Hoe meer de ECB moet ingrijpen, hoe groter de balans. Op dit moment is het balanstotaal van de centrale bank € 3.109.588.000.000,00 groot. Dat is evenveel als het nationaal inkomen van een euroland als Frankrijk. De ECB is weer net zo groot als tijdens de piek in 2012, waardoor we ons afvragen of we niet aan de vooravond van een veel grotere bankencrisis staan. Of, zo u wilt, een nieuwe episode uit een nog steeds niet opgeloste kredietcrisis. Bijna zonder uitzondering maakt elke Europese overheid bijvoorbeeld alleen maar nog meer schulden, Nederland incluis.

Bij punt zeven ziet u de totale hoeveelheid aangekochte effecten. Dit is een overzicht dat de ECB elke week verspreidt. De wekelijkse mutatie is € 19 miljard, iets minder dan een vierde van de € 80 miljard die de ECB elke maand zou opkopen. Frankfurt ligt dus mooi op schema. Omdat het niet de bedoeling is dat de ECB een feitelijke crediteur van Athene of Rome is, moet deze post ooit weer worden afgebouwd. Dat betekent dat elk tijdelijk voordeel dat we nu hebben van het beleid, in de nabije toekomst weer moet worden terugbetaald. Immers, als de economie baat heeft bij een tijdelijke aanschaf van obligaties, dan zal er eenzelfde nadeel worden ondervonden op het moment dat de obligatie weer wordt verkocht, dat kan niet anders. 


In dit tempo is de balans van de ECB aan het einde van het jaar vijf maal zo groot als bij de start van de euro. Het nationaal inkomen is in diezelfde periode veel geen twee keer zo groot geworden. We hebben dus een geldhoeveelheid en bijbehorende kredietbubbel die veel sneller groeit dan de onderliggende economie. We zijn wel eens kritisch geweest over de mensen van het Burgerinitiatief Ons Geld, omdat ze zich druk maken om geldschepping an sich, waar slechts een paar mensen (de '1%') rijk van zouden worden. Maar inmiddels mogen we ons toch echt gaan afvragen waar dit eindigt. Vindt Nout Wellink ook