VOC-mentaliteit: Nederlandse regering steekt € 400 miljoen van arme Uzbeken gestolen geld in staatskas (1)

Het verhaal in drie regels. Uzbekistan is een 30-miljoen mensen tellende Centraal-Aziatische republiek met een gewelddadige dictator, Islam Karimov (hier rechts, de andere boef werkt voor Goldman Sachs). Zijn dochter Gulnara vinden we op de Amsterdamse Zuidas, waar ze zaken doet met Vimpelcom.

Dat is een Russisch telecombedrijf dat voor een appel en ei de waardevolle telefoonmaatschapij van Uzbekistan in bezit heeft verkregen via omkoping. Dat verhaal leest u hier, een jaar geleden op 925. Uzbekistan wordt hiermee dus benadeeld, want als ze veel meer voor hun KPN hadden gekregen konden ze ook allemaal Noord-Zuid-lijnen, Fyra's en JSF's kopen. Vimpelcom heeft geschikt met het Nederlandse OM en zal € 400 miljoen naar de Nederlandse schatkist gireren. 

Wat heeft Nederland überhaupt met een fraude door een Rus en een Noor in Uzbekistan te maken? Om fiscale redenen zit Vimpelcom in Nederland. Het is in bezit van ene Mikhail Fridman (foto), de rijkste man van Rusland.

Vraag. Als de Rus Fridman Uzbekistan benadeelt door de dochter van de president van dat land om te kopen maar Fridman heeft een brievenbus in Nederland en de VS, welke landen van deze vier mogen de buit van het schikkingsvoorstel dan in de zak steken? Een tipgever meldt dat het enkel Nederland en de VS zijn, want daar zitten de hoofdkantoren, op papier althans. 

Direct de staatskas in
Uw redacteur is in een gereformeerde gemeente opgegroeid en daar leeft men met het idee van rechtvaardigheid. Als Fridman iets van arme Uzbeken gapt en de Nederlandse overheid kan daar beslag op leggen, dan zou het wel zo netjes zijn als Nederland vervolgens het slachtoffer van de fraude in ieder geval een gedeeltelijke schadeloosstelling geeft. Ergo, het OM incasseert de € 400 miljoen en doet daarmee iets wat in het belang van de leraar en de pensionado in Tashkent. 

Niets daarvan, bevestigt het OM desgevraagd telefonisch. 'Het geld vloeit direct de staatskas in. Wel is het zo dat een benadeelde zich in de zaak kan voegen, wat je wel eens bij beleggingsfraudes ziet.' Hier is dat kennelijk niet gebeurd. Niet zo vreemd, de partij die in Nederland de steekpenningen aan heeft genomen is de dochter van de president in het land waar de omkoping plaatsvond. President Karimov gaat nooit zijn eigen dochter (onder) aanklagen, zo werkt het niet in een corrupte dictatuur. Nederland is hier op geen enkele manier bij betrokken anders dan dat het kapitaal om fiscale redenen door Nederland flitst. En kennelijk geeft dat ons het recht om de opbrengst van de schikking in onze zak te steken. 

Met een inkomen per hoofd van minder dan $ 6.000 per jaar is Uzbekistan het op 125 na rijkste volk ter wereld. Het is dus armer dan landen als Nigeria en Oekraïne, mede door de corruptie. De aanwezigheid van crimineel verkregen geld corrumpeert Nederland, dat hebben we ook in de discussie bij de rijkste man van Oekraïne zien. In plaats van dat de regering het vluchtkapitaal aanpakt, beschermt het dit kapitaal juist tegen wroetende journalisten en parlementariërs. Als er zoveel geld op ons grondgebied ligt, dan wordt dat een factor van belang op zich, ongeacht de herkomst van het geld. Nu is er een incentive voor het OM om partijen niet veroordeeld te krijgen tot celstraf, maar zoveel mogelijk geld te verdienen met een schikking. 

Op die manier krijgt Jeroen Dijsselbloem er juist belang bij dat er zoveel mogelijk geld in Amsterdamse brievenbussen zit, helemaal als het niet eerlijk is verkregen: dat is juist mooi. Dan valt er voor Nederland meer te schikken. De Nederlandse overheid heeft dan dus belang bij corruptie. Op korte termijn is dat leuk, want van deze € 400 miljoen kunnen we vier JSF's kopen. De gevolgen voor de integriteit van ons land op lange termijn zijn niet te overzien.