Terwijl u sliep bereikte de Spaanse staatsschuld een historisch hoogtepunt van 102 procent

U zou het eens wat vaker moeten doen, op de site van het Spaanse Instituto Nacional de Estadística (INE) kijken. Daar leert u verdorie nog eens iets. Spanje heeft sinds zo ongeveer vandaag een staatsschuld van 101,6 procent van het nationaal inkomen en dat is een historisch hoogtepunt.

Spanje had tot 2008 een economie die gebaseerd is op krediet, gecombineerd met een seizoenseffect, vooral wegens toerisme. Meer lenen, meer bouwen, al is het voor leegstand: dat levert de opgaande zaagtand op. Sinds 2008 is het feest over maar de schulden bleven. Spanje slaagt er niet in om schulden ook daadwerkelijk af te lossen, zoals wel meer Zuid-Europese landen. Daarom zorgt de regering ervoor de economie wat groeit, zodat de schuld op het oog (dus relatief) daalt. Dat leek even goed te gaan, want de staatsschuld was in 2015 een tiende procentpunt lager dan in 2014.

Uit een persbericht van de Spaanse centrale bank blijkt helaas dat de staatsschuld zelf met € 18 miljard is gegroeid in de vorige maand. Daarmee komt deze in absolute zin uit op € 1.107.287 miljoen, oftwel dik € 1,1 duizend miljard. Dat is meer dan het nationaal inkomen van de afgelopen vier kwartalen opgeteld. De staatsschuld groeit dus weer en staat nu op 101,6 procent. 

Dat bevestigt het beeld dat Spanje sinds 2008 in een spiraal zit waar haast niet meer uit te komen is. Dat betekent dat we met betrekking tot het 'opgelost zijn' van de eurocrisis her en der nogal wat tegenvallend nieuws te verhapstukken hebben. In Portugal is de privatisering van Novo Banco mislukt, Griekenland heeft zijn hulpgeld binnen en is fiscale hervormingen aan het terugdraaien, Italië wankelt ook en nu is dus ook Spanje verre van gezond. In 2007 was de staatsschuld nog 35 procent, maar het land zit bijna op het drievoudige. 

De laatste keer dat de staatsschuld zo hoog was, was in 1909. Spanje was zijn koloniale rijk definitief aan het verliezen en vocht een reeks zinloze oorlogen uit om het onvermijdelijke tegen te houden: in 1898 nog met de VS, om Cuba, en in 1909 volgde een kostbaar avontuur in het Rifgebergte. Als we het naar staatsschuld meten is Spanje weer terug bij af.