'Finse majoor en trefbalpromotor van Nordea Bank gaat ABN Amro inlijven' (1)

Er is een verband tussen trefbal en bankieren, specifiek ABN Amro. Die bank gaat een onzekere toekomst tegemoet: onder de beschermende vleugels van de belastingbetaler vandaan, maar dan? Het idee van DE Bank die tot diep in Indochina middelmatige verdieners overbodige koopsompolissen en levensverzekeringen in de maag splitst na het openen van een simpel betaalrekeningetje (het zogeheten retail banking, of 'koppelverkoop' in het Nederlands) gaat hem niet worden. Sinds de bankencrisis moet de bank de ambities van wereldheerschappij bijstellen, dat is duidelijk. Maar wat is dan wel mogelijk?

Gerrit Zalm gaat het veld ruimen, dat konden we zien aankomen. Maar dan? Aansluiting bij een internationaal netwerk om zo deals binnen te kunnen trekken is welhaast noodzaak. Een logische optie is dan Nordea. Deze Scandinavische bank maakt er geen geheim van ABN Amro in het vizier te hebben. Onze MinFin Jeroen Dijsselbloem wil er niet aan: liever brengt hij de bank in zijn geheel naar de beurs.

Trefbal
Mocht de fusie met Nordea verkeerd uitpakken is het hem niet aan te rekenen. Jammer, Nordea is namelijk een prima kandidaat. Dat komt omdat Scandinavische banken veel volwassener zijn dan welke Nederlandse partij dan ook en meer ervaring hebben, als het om de aspecten van crisisbankieren gaat. 

Nordea is het resultaat van een reeks fusies in het Scandinavische bankwezen. De grootste aandeelhouder is de Finse firma Sampo, die zelf weer voor 2,1 procent in handen is van ondernemer Björn Wahlroos (rechtsonder). Deze reserve-majoor van het Finse leger is ook CEO van Nordea, waar hij minder dan drie ton per jaar verdient: een fooi, meer is het niet. 

De andere aandeelhouders die met meer dan één procent betrokken zijn bij Sampo en Nordea zijn Zweedse, Noorse, Finse en Deense partijn als Keskinäinen työeläkevakuutusyhtiö Varma en Swedbank Robur. Probeert u het niet uit te spreken. Feit is dat deze aandeelhouders de geschiedenis verraden van Nordea. Net als onze banken nu, hebben alle banken in Scandinavië begin jaren '90 te maken gehad met een crisis. Daarbij zijn ze hard gesaneerd. 

Dat verklaart waarom er zo'n divers gezelschap aandeelhouder is in Nordea, maar vooral waarom die bank zo stabiel is. Het aandeel is genoteerd op de beurs in Stockholm en het koersverloop ziet een uitermate saai uit als we het vergelijken met bijvoorbeeld ons eigen ING. Ja, het fluctureert: de crises van 2001, 2008 en de jongste, van 2016/2017, zijn duidelijk zichtbaar. Maar de dalen zijn niet zo diep als die van zuidelijker gelegen banken. Het koersverloop van ING lijkt op een dwarsdoorsnede van de Grand Canyon. 

Viking-model
Dat komt omdat Scandinavische banken hebben geleerd van hun eigen kredietcrisis. Eind jaren '80 maakte Japan het mogelijk dat geld dat uit kwantitatieve verruiming kwam, aan buitenlandse partijen uitgeleend mocht worden. Tegelijkertijd accepteerden de Scandinavische regeringen dat huizenkopers buitenlands geld mochten lenen. Zodoende veroorzaakte de Japanse centrale bank, die dacht de eigen economie uit een recessie te kunnen printen, een huizenbubbel in Noord-Europa. Inderdaad, er zijn veel overeenkomsten met de ECB en de Nederlandse huizenmarkt in 2016. 

Toen de bubbel destijds knapte is het bankwezen daar hard gesaneerd, waarbij alle aandeelhouders hun investering compleet verloren: geen halfzachte maatregelen en dubieuze praktijken zoals in de eurozone. Scandinavische bankiers weten dus dat ze risico kunnen nemen, maar dat de overheid ze laat vallen als het fout gaat. Daarom bleven ze uit de buurt van Amerikaanse rommelhypotheken en Zuid-Europese overheden en ging de eurocrisis aan Scandinavië voorbij. Hadden wij maar zulke banken. 

Het lijkt erop dat ABN Amro in een tweestrijd is verwikkeld. Om politieke redenen wordt een fusie misschien tegengehouden, het middenkader en het personeel flirt openlijk met Nordea. Als de politieke kliek rond Zalm weg is, dan is de weg vrij voor een rationele keuze en dat is toch echt een fusie met Nordea en geen beursgang. Daarom is het voor de bank (en de belastingbetaler) niet te hopen dat Wouter Bos de nieuwe CEO wordt, want ook dat zou een politieke benoeming zijn van een persoon die weinig kaas heeft gegeten van bankieren.

Maar wie is deze Wahlstroom eigenlijk, waarom vinden we hem zo leuk en wat heeft hij met trefbal te maken? Voor meer over het Viking-Model, skipt u naar 20 minuten. Of niet.