Belg Koen van Gerven speelt vals, komt ons PostNL zomaar afpakken

De CEO van het Belgische postbedrijf heeft zijn dag niet. Hij wil graag ons PostNL overnemen maar daar zijn de meeste Nederlanders niet zo enthousiast over. Dat maakt deze Koen van Gerven niet boos maar teleurgesteld: hij runt een gewoon, normaal beursgenoteerd bedrijf en 'geen verlengstuk van de Staat.'

Is dat helemaal eerlijk? Nee. Strikt genomen heeft hij gelijk en bezit de overheid geen direct meerderheidsbelang: slechts ietsje meer dan een kwart. Alleen investeert diezelfde overheid in een ander vehikel, de Federale Investeringsmaatschappij (FIM) en die staat onder direct beheer van de Belgische regering. FIM is een Belgische investeringsbank die na de oorlog de economie moest aanjagen, vergelijkbaar met ons NIBC. Daarom heeft het een belang in de posterijen genomen, die destijds opnieuw moesten worden opgebouwd.

In de EU hebben we afgesproken dat overheden hun staatsbezit moeten privatiseren, zodat deze bedrijven onderling kunnen concurreren en er een echte open, Europese markteconomie ontstaat. Nederland houdt zich aan deze regels, want ons NIBC en ons postbedrijf zijn op afstand van de overheid gezet. België lapt deze regels aan zijn laars: direct en via FIM bezit het 51 procent van de aandelen in postbedrijf BPost, staat gewoon in de jaarrekening.

Dat heeft een vervelende gevolg voor Nederland. Bpost is kleiner dan PostNL, zowel naar passiva als naar omzet is het twee derde van het Post NL. Logisch, het aantal Belgen is ook twee derde van het aantal Nederlanders. Waarom neemt het kleinere BPost het grotere PostNL dan over, in plaats van andersom?

Ten eerste is er het juridische argument: omdat België weigert zich aan de Europese regels te houden en gewoon een illegaal groot belang in BPost heeft, is het voor een Nederlandse partij praktisch onmogelijk om het nationale postbedrijf over te kopen zonder goedkeuring van Brussel. En omdat BPost een staatsbedrijf is, leent het ook tegen een veel lagere rente dan de Nederlandse concurrent.

PostNL betaalt een bedrag van € 90 miljoen per jaar aan rente over haar schulden. Vorig jaar maakte het € 7 miljoen winst, dus dat bedrag is substantieel.

BPost daarentegen is een overheidsbedrijf. Omdat de rente voor overheden beneden de nul procent ligt, dankzij de ECB, mag ook BPost tegen een negatieve rente lenen.

Het maakt van die mogelijkheid dankbaar gebruik, door een oorlogskas op te bouwen om concurrenten over te nemen aldus de toelichting op de jaarrekening. BPost heeft nu € 615 miljoen aan overtollige kasmiddelen beschikbaar.

Onze eigen regering zegt niets te kunnen doen tegen de overname. Dat klopt dus niet: net als de Belgische overheid zou het een blokkerend belang in PostNL kunnen nemen, bijvoorbeeld via DNB. Een buitenlandse overnemende partij moet dan eerst de Nederlandse regering met enige miljarden bekoren om de overname goed te keuren, wat weer goed is voor de Nederlandse belastingbetaler. Naar Europees recht zou die constructie illegaal zijn, maar als we ons daar druk om zouden maken zijn we een gekke Henkie: België houdt zich ook niet aan de regels. 

Hetzelfde probleem zien we ook bij ABN Amro. Dat probeerde ooit een Italiaanse bank over te nemen maar dat mislukte. Italië heeft een investeringsbank die een gouden aandeel in elk beursgenoteerd bedrijf heeft. Een overname is daar alleen mogelijk met de goedkeuring van de regering. ABN Amro kan daarom geen buitenlandse partij overnemen, maar wel opgeslokt worden door andere banken (en daaraan kapot gaan). Bij openbaar vervoer werkt dat net zo. Om braaf aan de regels te voldoen, hebben we al het openbaar vervoer op afstand van de overheid gezet. Daarom kan Connexxion al die lijnen oppakken en € 5 voor een simpel busritje vragen. Connexxion is echter gewoon een Frans staatsbedrijf, waardoor de prijs van dat buskaartje in de Franse staatskas verdwijnt.

Ons voorstel: stoppen met het respecteren van die regeltjes als anderen het ook niet doen. Dan drukken we geld bij, hebben we een gigantisch overheidstekort maar kopen we wel heel Europa op. Dat is pas lekker VOC.

Minister van Economische Zaken Henk Kamp van Economische Zaken laat weten het 'een stap terug te vinden', omdat een beursgenoteerd bedrijf weer staatsbedrijf dreigt te worden, maar hij gaat zich er niet in mengen. 'Het is aan de aandeelhouders en de RvC van PostNL, niet aan de regering'.