Onze banken weten van gekkigheid niet wat ze met al dat gratis ECB-geld moeten doen

Raar verhaal: de rentes op hypotheken gaat weer omhoog, terwijl de ECB in Frankfurt de geldpers nog steeds aan heeft staan. De opzet van dat quantitative easing (QE), zijnde veel geld bijdrukken om de economie te stimuleren, is dan ook aan het mislukken: een logisch resultaat van nieuwe wetgeving die excessieve kredietverlening juist moet voorkomen. 

Heeft u dit bizarre interview met ABN Amro-topman Kees van Dijkhuizen gezien? Omdat Trump heel erg is, moet u ineens meer gaan betalen voor een hypotheek op hetzelfde huis. Dus de verkiezingen in de VS hebben een impact op de veiligheid van een baksteen aan de andere kant van de oceaan. Vraag niet hoe de Angelsaksische Dzjengis Khan dát kan bewerkstelligen, maar het zal wel kloppen: Van Dijkhuizen is immers de minste niet. Het complete interview met RTLZ ziet u hier.  

Waarschijnlijk gebeurt er alleen iets heel anders met die rente. Een blik op de jaarrekening van ABN Amro laat zien dat de bank van gekkigheid niet weet wat ze met al het gratis geld uit Frankfurt moeten doen. 

Al het geld dat ABN Amro van de ECB krijgt, wordt meteen weer op een rekening gezet bij diezelfde ECB. De bank moet daar een boeterente over betalen, die wordt doorberekend naar de klant. Zodoende zorgt de ECB voor een toename van het aanbod van geld, dat tegelijkertijd toch duurder wordt. Heeft weinig met kapitalisme of een vrije markt te maken, maar zo werkt Europa in 2016 nu eenmaal. In 2014 had ABN Amro € 700 miljoen in Frankfurt gestald, een jaar later was het € 26 miljard.

Kasgelden als percentage van het balanstotaal

Daarmee stijgt het percentage van de balans dat bij de ECB dood op een rekening ligt van 0,2 procent naar 6,7 procent. Bij ING en Rabobank zien we een soortgelijk effect, al is het daar wel iets minder spectaculair aanwezig. 

Dat QE-programma wil trouwens maar niet vlotten. De ECB publiceert een reeks genaamd Loans to Non Financial Corporations (LNFC), die het succes van QE meet. Een non financial corporations is elk particulier bedrijf in de economie die geen onderdeel uitmaakt van het financieel bestel: de bakker, de kapper, het energiebedrijf en de voedingsmiddelengigant en alles wat er tussenzit. Het idee van de statistiek is dat als de ECB geld in een bank in bijvoorbeeld Nederland injecteert, dat niet betekent dat dat geld ook echt zorgt voor het aanjagen van de economie. Als de bank niet weet wat het met het geld moet en het daarom maar weer terugstort naar de ECB (wat ABN Amro voor een bedrag van € 25 miljard heeft gedaan), dan wordt het geld heen en weer geschoven tussen banken maar bereikt het de reële economie nooit. 

Sinds de start van QE in 2014 is de statistiek LNFC bijna exact even hoog gebleven. Dat betekent dat de ECB de banken wel spekt met gratis geld, maar dat geld verlaat de bancaire sector nooit. Dat is ook logisch. Als reactie op de bankencrisis mogen banken minder uitlenen aan klanten bij dezelfde euro eigen vermogen. Om banken stabieler te maken, moeten ze hogere buffers aanhouden en mogen ze helemaal niet ineens veel meer uitlenen. Het beleid van de ECB staat dus haaks op dat van alle nationale overheden in de eurozone. Daarom heffen deze twee elkaar op en is het effect op NLFI neutraal. 

Weet u dat ook weer.