Begroting op orde maar werkende betaalt nu de helft aan belasting

Kost een paar knaken, heb je ook wat: begrotingsevenwicht. Nederland 'is uit de crisis' hoort u links en rechts. Vraag: wat betekent dat?

Onze MinFin Dijsselbloem kijkt maar naar één ding, namelijk de begroting. Zo gek is dat niet, het is ook zijn baan. Dat begrotingsevenwicht is er simpelweg omdat we veel meer belasting zijn gaan betalen. Van 2013 op 2015 bijvoorbeeld stegen de belastinginkomsten met € 15 miljard naar € 243 miljard, wat dus fors is. 

Als we de belastinginkomsten en -uitgaven indexeren met 2008 als basisjaar, dan is het duidelijk dat de inkomsten in de eerste jaren daalden door de recessie. Dat is logisch. Sindsdien zijn de uitgaven niet verminderd, maar is er simpelweg meer belastinggeld binnengekomen door onder meer een hogere BTW. Het lijkt er niet op dat die op afzienbare termijn wordt teruggedraaid. De overheid heeft nauwelijks in het eigen vlees gesneden wat betekent dat deze gewend is geraakt aan het extra geld. 

Met een beetje pech gaat de belastingverhoging door. Dat betekent dat er een moment komt, waarop de werkende middenklasse de helft belasting betaalt over een extra uurtje werken. Waarschijnlijk blijft de bakker, verpleger, leraar of fietsenmaker dan liever in haar of zijn bed liggen. 

In de volksmond heet dat ook wel 'eerlijk delen', de sterkste schouders mogen best de zwaarste lasten dragen. Het probleem daarbij is dat Nederland toch al een van de meest nivellerende landen is. De 25 procent hoogste inkomens betalen op dit moment € 54,5 miljard aan inkomstenbelasting, tegen € 2,7 miljard voor 25 procent laagste inkomens. 

Om nog verder 'om te buigen' zouden we die € 2,7 miljard niet meer kunnen heffen en de hoogste inkomens iets verder te belasten. Alleen kunnen we daarmee niet meer dan die € 2,7 miljard 'ombuigen' waardoor elke vorm van eerlijk delen op een belastingverhoging voor het hoogste kwartiel neerkomt.

Ook progressieve partijen zien in dat er een maximum is aan wat men van de hoge inkomens mag vragen. Als het daar niet vandaan kan komen, dan zit er niets anders op dan de middelste kwartielen zwaarder te belasten: alles tussen de startende agent of verpleger en de notaris of piloot. Dat verklaart ook de grafiek van Pieter Omtzigt hierboven: op een gegeven moment valt er niets meer te herverdelen. En omdat Nederland hecht aan een belastingvrije voet, kan het niet anders dan dat het marginale tarief voor een serveerster die gevraagd wordt een uurtje over te werken, tegen de 50 procent aan gaat lopen. 

Eerlijk delen komt daarom neer op meer belasting en een grotere overheid, mooier kunnen we het niet maken. Onze oplossing: stoppen met subsidie geven aan Griekse miljardairs en Oekraïense overtreders van de wet tegen witwassen en terrorismefinanciering (why?). Uit de miljoenennota blijkt dat Nederland daar de afgelopen jaren € 153,7 miljard op heeft stukgeslagen. Om dat in perspectief te plaatsen: jaarlijks geven wij € 60 miljoen aan UNHCR, om vluchtelingen in tentjes op te vangen. De reclassering in Nederland moet het met nog minder doen, om maar iets te noemen.

Elke discussie over geld, belastinginkomsten en keuzes maken over onze uitgaven is daarom zinloos, als de kosten van de euro zelf niet worden meegenomen. Nu de hogere inkomens al maximaal belast zijn, kan het niet anders dan dat de middeninkomens nu aan de beurt zijn. De kruik gaat zo lang te water tot ze breekt