Het straatleven van Ali B is weinig straat en dat is prima (hoeveel doekoe heeft hij?)

Ali B spit die zieke teksten over de straatleven als ware het hem gewoon om het even. Ofzo. Rappen is niet zo moeilijk, daarom is het zo pijnlijk als het eventjes gekopieerd wordt, in een context die een beetje erg afwijkt van het origineel. Wat we eigenlijk willen zeggen: Nederlandse rap, of Nederhop, of Nederrap, of de terreur van de 'mocro flavor', is dat wel zo straat als het lijkt?  

Ali B heeft een nieuwe clip uitgebracht, waarin hij vertelt over zijn 'money'. Dat heeft hij 'als een jew' dus hij deporteert je als het moet. Vinden sommige mensen antisemitistich maar boeien, daar gaan we het vandaag niet over hebben. Mensen vinden wel meer. Als Ali vertelt over al die cash en de straatleven, hoeveel cash heeft hij dan wel en hoe straat is zijn leven nou echt? Als dat allemaal een beetje tegenvalt, mag hij dan wel zo'n grote loszittende broek aantrekken? Niet het meest belangwekkende topic van de week wellicht, maar waarom niet. De combinatie van snel rijms achter elkaar uitspreken met bewuste taalfouten en een combinatie van zowel heel veel cash hebben als toch een 'straatleven' lijden, waar komt dat vandaan? De ontploffende Twitterdraad naar aanleiding van deze clip verraadt het antwoord.

'Ballers' of 'Ballas' is een term uit GTA San Andreas. Wie dat niet kent heeft niet geleefd. In dit videospel moet de protagonist overleven in 'da hood' van Los Angeles (of 'Los Santos') van 1992. Slechte sociale omstandigheden, een recessie, veel misdaad, overal mensen suf van de crack, de politie is corrupt en mept erop los: echt leuk was het niet.  

NWA kwam met deze clip die de formatie meteen groot maakte. De geschetste omstandigheden werden tot cultuurverschijnsel verheven, een muzikale daad van protest tegen die sociale omstandigheden. Aan de andere kant van de VS kwam de Wu Tang Clan op, zelfde verhaal, maar een iets ander geluid. Het beeld is u duidelijk. 

Hoe ironisch: de stroming is zeer succesvol. De grondleggers worden miljonair of in een extreem geval miljardair, zoals Jay Z. From rags to richess, maar dan met een groovy geluidje eronder. Dat is lastig te combineren met 'streat life' maar het kan: trouw blijven aan je roots terwijl je succesvol bent. Mooier kan het eigenlijk niet. Het duurde niet lang of er kwamen Franse en ook Nederlandse varianten. Bij hiphop is het de bedoeling dat er harde maar rake woorden gesproken worden (daarom kan de 'jew'-uitdrukking ook ontstaan, dat is niet meteen antisemitisme) in combinatie met rauwe videobeelden die de kijker meenemen naar het leven van de artiest. Daarbij vertelt de rapper hoe tof hij is, wat met enige ironie gepaard gaat natuurlijk, gegeven de achtergrond. 

Dan moet het natuurlijk wel een beetje kloppen, allemaal. Dat is wel eens lastig. Veel geld hebben en toch 'straat' leven, dat is een uitvinding van vooral NWA. In die context klopt het. De volgende generatie 'rappers' heeft moeite om die authenticiteit te kopiëren. Ten eerste maken ze iets na dat er al was, is het dus niet waarschijnlijk dat ze met dat aftreksel net zo succesvol zullen worden als bijvoorbeeld NWA en vooral de internationale namakers kunnen vaak moeilijk doen alsof ze uit een achterbuurt van Los Angeles komen. Deze Koreaan lost dat op door maar geen enkele pretenties daarover te hebben: deze clip is wat het is, niet meer en niet minder. Gangnam is niet hetzelfde als Compton maar dat zegt Psy ook niet. 

Eigenlijk heeft alles binnen de Nederlandse 'hiphop-scene' dat volgde op Osdorp Posse moeite met die bescheidenheid. Niemand belichaamt dat beter dan Ali B. Kent u zijn 'straatleven' al?

Goed, hoe zit het dan wel met zijn doekoe, zijn wijven en zijn crib? Laten we met het laatste beginnen. Zoals gezegd, een rapper rapt over zijn omgeving. Die moet dan wel het omschrijven waard zijn. U wilt niet door een rapper op een ontdekkingsreis worden meegenomen naar Emmen of Almere Muziekwijk. Deze clip van Terror MC uit Kaapstad doet het daarom wel goed, nu weet u hoe de Cape Flats eruit zien terwijl u er voor de natte lunch waarschijnlijk nog niet van gehoord had. 

Met dat straatleven van Ali daarentegen is iets vervelends aan de hand. Die harde rauwe clip is namelijk nergens anders opgenomen dan in Almere Muziekwijk. Een gezellige, rustige buurt waar het goed kinderen opvoeden is. Er is ruimte voor speelplaatsjes, parkeren is gratis. De gemeente zorgt voor verschillende kliko's zodat de bewoners samen afval kunnen scheiden. Sowieso is Almere een gemeente die het klimaatprobleem serieus neemt. Dat lossen we immers ook samen op.

Zegt u nu zelf, hoe groot acht u de kans op een drive-by-shooting in dit keurige jaren '70-wijkje? Almere is ook goed voor daklozen, via het meldpunt Recht op Bestaan kunnen mensen die in de penarie zitten op verschillende manieren geholpen worden. Niemand die het niet wil, hoeft in Almere op straat te leven. Verder heeft Almere bijzondere bijstand, in tien minuten kan de aanvraag rond zijn. Almere heeft een goed functionerende politie met een heuse vlogger genaamd Jan-Willem, die graag met de mensen in contact treedt. 

Dat is toch een andere aanpak dan die van de collega's in Los Angeles.  

Het is lastig om die situatie te vergelijken met die van het land van de rubberen tegel, de zorgtoeslag en de klimaatsubsidie. Goed, Ali zijn leven is niet heel straat. Maakt niet uit. Dan kan hij altijd nog veel wijven en doekoe hebben, dan ben je ook een baas. Hoe zit het met het laatste? Op naam van Ali vinden we twee vennootschappen. De eerste is Ali B Beheer. Die is erg laat met het aanleveren van de jaarcijfers, te laat eigenlijk. Dat is een economisch delict: voor iemand die in Almere Muziekwijk woont is dat dan wel weer gangster. 

Uit de jaarcijfers blijkt dat er in het voorlaatste jaar welgeteld € 1 op de rekening stond. Dat is niet genoeg om 'een huis in Marrakech te kopen met cash', Marokko is arm maar ook weer niet zo arm. 

De andere vennootschap is SPEC Entertainment. Die heeft een balans die erop duidt dat Ali niet enig aandeelhouder is, wat ook eigenlijk niet uitmaakt: er zijn toch geen ingehouden reserves te verdelen. De enorme post korte leningen lijkt op een verplichte aandelenstorting te zijn die nog niet is voldaan, dus hier zit de cash ook niet.

Voor de volledigheid krijgt u nog dit overzicht van de doekoe van Ali B over de afgelopen jaren. 

Goed, al met al weinig gangster en straat enzo. Nu kunnen we ons afvragen of de in deze clips getoonde normen en waarden het nastreven wel waard zijn, met name de drugscomponent. Drugs are bad, okay? Als iedereen die het straatleven wel echt ervaart ook zo zou kunnen leven als Ali, dan was de wereld een stuk beter. Goed, knorrig is het wel, dat Almere Muziekwijk, maar met afval scheiden, zorgtoeslag en genoeg speelruimte voor de kids is stiekem eigenlijk weinig mis. Wil je ruilen met 020-Gaza, Ali?

INSTANT UPDATE: Wat zijn 'ballers', wordt er gevraagd. Voor de liefhebber dan maar.